خانه > آموزش, الکترونیک ، برق > چگونه صاحب یک آزمایشگاه الکترونیک خانگی بشویم؟

چگونه صاحب یک آزمایشگاه الکترونیک خانگی بشویم؟


اصولا چون هر مطلبی باید یک مقدمه ای برای خودش داشته باش فلذا ما هم الان داریم یه مقدمه برای مطالب روبوتیک این سری می نویسیم! … بهترین چیزی هم که برای مقدمه نوشتن دم دست دارم امکانات اینجا است!

اینجا امکانات مختلفی داریم که شاید جالبترین آنها یکی بخش تالار های گفتگو باشد و دیگری وبلاگ ها. قبل از اینکه برویم سر بحث امروز میخواهم دو مطلب را در این خصوص یا‌دآوری کنم:
1 – از همین حالا به فکر یک وبلاگ روبوتیک توی تبیان باشید. ما وبلاگ ها را نگاه میکنیم و سر آخر چند تا از بهترین ها را انتخاب و اعلام میکنیم. وبلاگ نوشتن کار خیلی خوبی است خصوصا اگر یک وبلاگ علمی بنویسید. همان طور که می‌دانید با اینکه توی دنیا حدود 100 میلیون نفر به زبان فارسی صحبت می‌کنند اما تعداد سایت ها و اطلاعاتی که به این زبان توی اینترنت هست خیلی کمتر از این حرف ها است. این خود ما فارسی زبان ها هستیم که باید با تولید محتوا به زبان فارسی اینترنت را غنی کنیم. حالا کم بودن سایت های فارسی هیچی، نبودن مطالب علمی به درد بخور توی اینترنت به زبان فارسی دیگر حسابی اسفناک است … فکرش را بکنید خارجی ها خیال میکنند ما هیچی از علم و این جور چیز ها حالیمان نمیشود! … آخر مردم چه می‌گویند … زشت است بابا!…شما توی وبلاگتان میتوانید در مورد مشکلاتی که به آنها برخورد کردید و موفق به حلش شدید مطلب بنویسید چون احتمالا خیلی های دیگر هم به مشکلات شما گرفتار خواهند شد و این به آنها کمک میکند که کارشان زودتر راه بیفتد ( شما را هم احتمالا دعا میکنند!) میتوانید اخبار روبوتیک را پوشش دهید تا خوانندگان شما بتوانند از خبر هایی که شما دارید استفاده کنند و یا تجاربتان توی کار گروهی و یا هر چیز دیگری… خلاصه ببینیم چی کار می‌کنید دیگر…
2 – میتوانید مباحث جدیدی را توی تالار های گفتگو راه بیندازید تا بچه ها بیایند و توی گفتگو شرکت کنند. مثلا مشکلاتی که دچار آنها شده اید اما نتوانسته اید آن ها را حل کنید! ( اصولا مشکلات به دو درد میخورند، اگر حل شوند میشود آنها را توی وبلاگ نوشت و اگر حل نشوند میتوان با آنها یک بحث توی تالار های گفتگو درست کرد!)

خوب حالا برویم سر اصل قضیه:آزمایشگاه خانگیقرار است امروز با هم با وسایل به راه انداختن یک آزمایشگاه الکترونیک کوچک و جمع و جور آشنا شویم. همان طور که میدانید قرار است ما تا یکی دو هفته دیگر یک سری بورد و قطعات الکترونیکی ارسال کنیم. اما برای تکمیل کردن روباتها شما خودتان هم باید بعضی چیز ها را تهیه کنید. تا آزمایشگاه را راه بیندازید. در حقیقت داستان اینجوری شده است که به قول بازاری ها: آزمایشگاه از شما، قطعات از ما! … روبات ها هم نصف-نصف!!
حالا من اینجا یکی یکی این وسایل را معرفی میکنم و حدودا هم راهنمایی میکنم که میتوانید آن ها را از کجا ها تهیه کنید. تا شما این وسایل را جفت و جور کنید، ما هم بورد ها و قطعات را برای شما ارسال میکنیم و کار اساسی شروع میشود. یعنی با هم شروع میکنیم با کمک این وسایل و آن یکی وسایل روباتها را ساختن ( اگر اشتباه نکنم تا آخر دوره روی هم حدود 5 تا روبات باید بسازیم)
1 – منبع تغذیه: Power Supply
اصولا برای هر مداری که میسازیم باید از یک جایی الکترون گیر بیاوریم دیگر! … الان میخواهیم ببینیم چه جوری میشود که صاحب یک انبار پر از الکترون های شاداب و سرحال شد:
1 – 1 : استفاده از باتری و جا‌باتریاین ساده ترین راه است و البته یکی از بهترین را ها برای ساختن روبات‌ها. مدارهایی که برای ربات های این دوره خواهیم داشت با استفاده از چهار تا باتری قلمی کار میکنند. توی بازار میتوانید خیلی راحت جا‌باتری های چهار‌تایی یا دوتایی برای باتری قلمی پیدا کنید. اگر احیانا چهار‌تایی پیدا نکردید میتوانید دو تا جا باتری دو تایی بخرید و به هم وصل کنید. فقط مراقب باشید اشتباهی وصل نکنید چون در صورت اتصال اشتباه باتری ها داغ میکنند و مدار هم خوب کار نمیکند.

دو نوع جا باتری مختلف

باتری شارژی و شارژر آن

بعدا در مورد روش اتصال سری یا موازی قطعات مدار توضیح مفصل و مبسوط ارائه میکنیم ولی عجالتا حالا که رسیدیم به جاباتری بگذارید یک توضیح کوچولویی بدهم: ما باید باتری ها را به صورت سری به هم ببندیم تا ولتاژ دو سر مجموعه برابر جمع ولتاژ های باتری ها شود ( حالا این ولتاژ که من الان گفتم، ای یعنی چه(!) بماند برای درس آینده که حسابی در موردش حرف میزنیم). یعنی سر مثبت یک باتری باید به سر منفی باتری بعدی متصل شود و بعد از اتصال چهارتا باتری به هم سر اولی و ته آخری میشود سر و ته منبع تغذیه 6 ولتی ما!اگر باتری هایتان شارژی باشد که دیگر «نور علی نور» است! ( منظور باتری های نور نیست ها! سوء تبلیغ نشود!)اگر باتری کتابی هم میخرید ببینید که حتما 6 ولت باشد نه بیشتر.

1 – 2 : آداپتورآداپتور یک موجود مهربانی است که برق 220 ولت و جریان متناوب (AC) شهری را گرفته و به ما ولتاژ های مختلف جریان مستقیم (DC) میدهد. مثلا خیلی راحت با تنظیم کردن آن میتوانیم 5-6 ولت از آن بگیریم و بیندازیم توی مدار. انواع زیادی آداپتور توی بازار است. بعضی ها فقط خروجی مثلا 6 ولت میدهند و بعضی ها قابل تنظیم هستند و ولتاژ های مختلفی ارائه میکنند. ببینید چه چیز هایی توی بازار هست.خوبی آداپتور نسبت به جا باتری این است که باتری چند وقت به چند وقت تمام میشود و روی دست صاحبش خرج میگذارد اما آداپتور نمیگذارد ( یعنی تقریبا نمیگذارد … و گرنه «آقای پدر» پول برق خانه را که باید بدهد!) و در عوض یک سیم خیلی ضایع هم باید به دنبال روبات ما متصل باشد!به این قضیه سیم میگویند «اصل بقای مشکلات!» هر مشکلی را حل کنی یکی دیگر درست میشود!… آمدیم ابرویش را درست کنیم زدیم چشمش را هم کور کردیم!

یک آداپتور

1 – 3 : پاور کامپیوتردوستانی که دست به خرابکاریشان خوب است(!) احتمالا میدانند که توی کیس کامپیوتر یک موجود مهربان دیگری وجود دارد که کلی سیم ازش بیرون زده و از آن طرف هم تمام اجزای کامپیوتر مثل هارد و سی دی رام و اینها جای اتصال این سیم ها را دارند.

پاور کامپیوتر درون کیس

اگر کمی شجاع باشید و دست به آچار هم باشید میتوانید به جای خرید کردن از بازار کیس کامپیوتر خودتان را باز کنید و از توی پاور کامپیوتر(همان موجود مهربان سابق!) دو تا سیم با اختلاف ولتاژ 5 ولت و جریان دهی عالی بکشید بیرون!سیم سیاه سیم منفی (گراند یا زمین) است و سیم قرمز هم سیم مثبت 5 ولت… دو تا پیچ توی کانکتور فرو کنید و سیم های خودتان را به آنها ببندید … خوب حالا بروید کیف کنید که با ما رفیق هستید!

گرفتن خروجی از پاور کامپیوتر. دقت کنید که سیم قرمز 5 ولت مثبت و سیم سیاه زمین است. با دو تا پیچ بدون اینکه به کانکتور آسیب بزنید میتوانید برق جریان مستقیم داشته باشید!

1 – 4: منبع تغذیه:نوع پیشرفته تری هم از این موجودات مهربان توی بازار هست و به نام «منبع تغذیه DC» که با دقت بالا ولتاژ های مختلف را ارائه میکنند، غالبا آزمایشگاهای درست و حسابی از اینها برای خودشان میخرند، حالا فعلا در این سطح لازم نیست شما از این هزینه های کمرشکن غیر ضروری داشته باشید!حالا تازه این که چیزی نیست اگر فانکشن‌ژنراتور (Function generator ) بدانید چی هست که دیگر هیچی … اما فعلا این ها را بی‌خیال تا بعد.
2 – هویه و سیم لحیم: نمیدانم اصلا تا به حال لحیم کاری الکترونیکی کرده‌اید یا نه، کلا قرار است همین چیز ها را یاد بگیریم البته. ما که کوچولو بودیم توی کتاب حرفه و فن ( که ما بهش میگفتیم حرفوفن !) یک چیزهایی در مورد لحیم کاری و هویه و اینها نوشته بودند . الان نمیدانم چه جور است.ما باید با کمک یک ماده رسانا اجزا مدار را روی خود مدار بچسبانیم. بهترین چسبی که بشریت تا به حال برای اتصال سیم های فلزی به هم پیدا کرده ترکیبی از قلع و روی است که اصطلاحا بهش «سیم لحیم» میگویند(به پینگیلیش: SIM E LAHIM). این اسم لحیم یک سیم خیلی نرمی است که با حرارت خیلی راحت ذوب میشود و میتواند اجزای مدار را به هم بچسباند. یعنی ما روی جایی که میخواهیم عمل چسبانش(!) را انجام دهیم یک کمی از اینها را گرم میکنیم تا ذوب شود و اجزا منتظرالچسب(!) را در بر بگیرد و بعد که دوباره خشک شد آن ها را به هم بچسباند. (چه قدر واژه جدید ساختم توی همین پاراگراف فسقلی ها!) خوب این از سیم لحیم، حالا هویه(به پینگیلیش: HOVIYE ) چی است . هویه وسیله ای برقی است که نوکش گرم میشود و سیم لحیم را با کمک آن ذوب میکنند. برای این پروژه هم سیم لحیم میخواهیم و هم هویه.موقع خرید هویه دقت کنید که نوک آن خیلی کلفت نباشد ( هویه های نوک کلفت به درد لحیم کردن کیتهای عهد بوق میخورند … روباتهای ما خیلی ظریف و های-تک هستند بابا!)

یک هویه نسبتا خوب موجود در بازار از دو زاویه مختلف!

3 – پایه هویه و روغن لحیم: این دو تا قلم جنس هم به درد بخور هست اما لازم نیست ( یعنی اگر پول توی جیب‌تان تا همین جا تمام شد خیلی ناراحت نباشید بدون اینها هم میشود)پایه هویه یک چیزی است که از سوختن چیز هایی مثل فرش و موکت و میز و اینها جلو گیری میکند!روغن لحیم هم برای تمیز کردن سطح لحیم کاری و راحت کردن لحیم کاری تاثیر به سزا دارد و کار های خیلی ظریف را بدون آن نمیشود انجام داد.این دو تا را هم از همان جایی که هویه میفروشد میتوانید بخرید. حالا آخر سر یک توضیحی میدهم که کجا.

عکس دسته جمعی هویه خان، پایه هویه میرزا، موسیو سیم لحیم، و روغن لحیم الدوله!(به مناسبت صدمین سالگرد انقلاب مشروطه که چند سال پیش بود، مرا جو گرفته همه چی را قدیمی می‌بینم!)

5 – قلع کشخوب حالا یک سوال … اگر اشتباهی چیزی را لحیم کردیم و به هم چسباندیم چه کار کنیم؟ چه طوری میشود آن ها را از هم جدا کرد؟برای این کار یک اختراع بسیار دوست داشتنی وجود دارد به نام «قلع کش»( به پینگیلیش: GHALEE-KESH). کار قلع کش این است که با مکش سریع هوا لحیم ذوب شده را به طرف خودش میکشد و محل لحیم کاری را از قلع پاک میکند:

یک قلع کش بد!دیدم همه اش چیز های خوب معرفی کنم دچار ملال و دلزدگی میشویم، گفتم یک تنوعی بدهم یک جنس ضایع معرفی کنم بگویم از اینها نخرید از یک جور دیگرش بخرید!
نحوه عملکرد قلع کش:با فشار دادن دکمه، فنر داخلی قلع کش آزاد میشود و پیستون داخلی را بالا میبرد، این کار باعث میشود که هوا به داخل مکیده شود و به همراه هوا لحیم ذوب شده هم کنده میشود. (‌نکته: چون عکاس بنده خدا، دو تا دست بیشتر نداشت و توی یک دستش هم دوبین بود، دیگر نشد هویه را هم نشان بدهیم، وگرنه باید اول با هویه قلع را آب کنید و بعد با قلع کش پاکش کنید!)

6 – سیم و سیم-چین: از مهمترین چیز های که باید تهیه کنیم سیم و سیم-چین است. سیم که معلوم است چرا، ولی سیم‌چین را به این علت حتما باید تهیه کنید که:
هرگز نباید سیم ها را با دندان لخت کنید.
این یک قانون کلی است … اصولا سیم لخت کردن با دندان عینهو کرم دندان میماند، حالا باز آن یکی را میشود با مسواک زدن کنترل کرد، اما این یکی میزند پدر بابای دندان را در می آورد و میرود پی کارش!

یک سیم چین خوب و مهربان!

البته میتوانید یک سیم-لخت-کن هم بخرید تا اختصاصا سیم ها را لخت کند اما سیم-چین هم به درد بریدن و هم به درد لخت کردن سیم ها میخورد.البته انبر دست هم ته حدودی این کار را میکند اما سیم-چین انصافا یک چیز دیگری است!
سیم هم البته انواع و اقسام دارد.بهتر است سیم های نازک افشان بگیرند که ترجیحا قلع اندود هم شده باشد. سیم افشان یعنی توی پوسته سیم به جای یک رشته کلفت چندین رشته نازک سیم وجود دارد. و قلع اندود هم یعنی اینکه سیم ها آغشته به قلع هستند و راحت‌تر لحیم میشوند.
5 – مولتی متریکی از چیز های خیلی واجب است داشتن یک مولتی متر است تا با کمک آن بتوانیم عیب و ایراد مدار را پیدا کنیم.مولتی متر همان جوری که از اسمش هم پیدا است چند چیز را متر میکند ( یعنی اندازه میگیرد )ولت متر، آمپر متر دو کار اصلی مولتی متر است. غالبا یک تنظیم هم برای بوغ زدن دارد ( اصطلاحا بوغمتر!) که موقع اتصالی کردن دو تا پروب بوغ میزند. ( راستی یه آن سیخک هایی که با سیم به مولتی متر وصل میشوند میگویند پروب!). این بوغمتر خیلی به درد پیدا کردن اتصالی های مدار میخورد که در جای خودش درست و حسابی توضیح میدهیم.ولتاژ و آمپر چی هست هم بماند برای درس بعدی.

مولتی متر و پروب هایش

توی آزمایشگاه های پیشرفته تر و درست و حسابی تر معمولا یک اوسیلوسکپ یا همان اوسکوپ وجود دارد. (با اوسکل‌ اشتباه نشود!!… این یک مسئله علمی است) این وسیله مفید و دوست داشتنی به درد اندازه گیری و دیدن ولتاژ ها و جریان های متغیر و موجی مناسب است که در جای خودش خیلی به درد بخور است. قیمتش هم از 700 هزار تومان به بالا است … یعنی ما فقط میتوانیم نگاهش کنیم و بگوییم به به چه با حال! … نتیجه میگیرم من این پاراگراف را خیلی بیخودی به متن اضافه کرده ام … همان مولتی متر کافی است!انواع مختلفی از مولتی‌متر وجود دارد. ببینید ته جیب‌تان چه قدر پول هست، بعد هم بروید یکدونه چینی اش را بخرید و مائویست های چینی را دعا کنید!
به همه اینها یک لنت برق ( چسب برق) هم اضافه کنید تا کارگاه خانگی تان آماده شود.
خداوکیلی کیف کردید چه آسان بود؟!
حالا یک سوال کلی:اینها را از کجا تهیه کنیم؟
مغازه های الکتریکی ( تعمیر تلفن و اینها) غالبا تمام اینهایی را که گفتم را دارند. برای بقیه اش هم باید برویم سراغ بازار لوازم الکترونیک.مثلا برای تهرانی ها؛ کافی است یک روز بروید به تقاطع خیابانهای حافظ و جمهوری- پل حافظ ( همانجا که پاساژ علا‌الدین هست و موبایل فروشی ها جمع شده اند) سمت غرب پل حافظ توی خیابان جمهوری از چهارراه تا خیابان سی تیر مرکز قطعات الکترونیکی است. از تمام مغازه های این راسته هر کدام از اقلام بالا را که بخواهید به شما 60 جور مختلف از هر کدام را نشان میدهند تا انتخاب کنید!

  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: