خانه > الکترونیک ، برق > ادامه ی منبع تغذیه

ادامه ی منبع تغذیه


 

 در جلسه گذشته ساخت یک منبع تغذیه را شروع کردیم . در این راه از یک ترانسفورماتور برای تبدیل ولتاژ220 ولت شهری به نزدیک 5 ولت استفاده کردیم . این ولتاژ 5 ولت یک ولتاژ متناوب بود که مرتب کم و زیاد می شد . توانستیم این ولتاژ را توسط یک دیود به یک ولتاژ تبدیل کردیم که کم و زیاد می شود اما دیگر منفی نمی شود . و در نهایت با یک خازن این ولتاژ را تا حدودی بهبود بخشیدیم .در این جلسه می خواهیم این ولتاژ را کاملاً بهبود بخشیم تا تبدیل به یک خط صاف شود.
در جلسه پیش همیشه از نصف موج ورودی استفاده می کردیم و تنها از قسمت مثبت استفاده می کردیم باید کاری کنیم که از موج قسمت منفی نیز استفاده کنیم .بدین منظور باید کاری کنیم که از قسمتهای موج منفی نیز استفاده کنیم .
 

در این حالت در هنگامی که موج ورودی مثبت است جریان از دیود D1 و هنگامی که موج ورودی منفی است جریان از دیود D2 عبور خواهد کرد . بسیار خوب اما جریانی که از D1 گذشته است باید پس از عبور ازمقاومت یا موتور یا سایر قسمتهای مداری به قسمت ورودی باز گردد .
 

این کاررا با استفاده از D3 انجام می دهیم و همچنین مسیری برای عبور جریان منفی با استفاده از D4 می سازیم می کنیم .
 

در این شکل در حالتی که ولتاژ مثبت است جریان از D1 عبورمی کند و از طرف مثبت + وارد مدار الکترونیکی می شود و از قسمت منفی – خارج می شود و درنهایت از D3 عبور می کند و به منبع متناوب باز می گردد .در حالتیکه ولتاژ منفی جریان از D4 عبور می کند از قسمت مثبت وارد مدار میشود از قسمت منفی خارج می شود و در نهایت از D2 خارج می شود و به منبع باز می گردد . پس شکل ولتاژ و جریانی که وارد مدار می شود هم از قسمتهای منفی و هم از قسمتهای مثبت استفاده می کند. مانند شکل زیر
 

می توانیم همانند دفعه پیش یک خازن به این مجموع اضافه کنیم تا این شکل صاف تر شود . دقت کنید در این حالت چون ولتاژ هیچگاه قطع نمی شود تغییرات ولتاژ کم تر می شود و خط ولتاژ صاف تر می شود مثل شکل زیر
 

خوب این یک ولتاژ به نسبت بهتری نسبت به قبل است . به این 4 دیود که کنار هم قرار می گیرند ومدار پل دیودی می گویند و برای ساخت آن نیاز نیست از چهار دیود استفاده کنیم . در بازار همان مغازه های که دیود می فروشند پل دیودی هم می فروشند پل دیودی یک وسیله 4 پایه است که دو پایه آنرا به ترانس یا منبع تغذیه متناوب وصل می کنیم و دوپایه آنرا به عنوان پایه های مثبت و منفی بکار می بریم شکلی که برای منابع تغذیه استفاده می شود . شکل زیر است
 

در شکل بالا چنانچه شما یک ولتمتر را به پایه منفی وصل کنید و پایه دیگر را به پایه مثبت در آنصورت عددی نزدیک 5+ ولت را نشان خواهد داد در بساری از مدارات شما به همزمان به ولتاژهای منفی نیز احتیاج دارید . یعنی سه سطح ولتاژ نیاز است 5+ و زمین و 5- در این شرایط چگونه می توانیم منابع تغذیه ای بسازیم که هر سه سطح را برای ما ایجاد کند .

منبع تغذیه با ولتاژهای منفی و مثبت
برای ساخت این منابع به یک ترانس با خروجی 3 سر نیاز داریم در این حالت از یک سر به عنوان ولتاژ مثبت و از یک سر به عنوان ولتاژ منفی و از سر وسط به عنوان ولتاژ زمین یا صفر استفاده می کنیم . و مدار زیر را می سازیم .
 

در این شکل سیم قرمز ولتاژ های مثبت دارد و سیم آبی ولتاژهای منفی و سیم مشکی ولتاژ ندارد و یا ولتاژی معادل صفر یا زمین دارد .
مفهوم ولتاژ منفی وتفاوت آن با زمین
در شکل بالا فرض کنید چنانچه یک سر ولتمتر را به سیم مشکی و سر دیگر را به سیم قرمز متصل کنیم ولتمتر عدد 5 را نشان خواهد داد . حال اگر سر سیم ولتمتر را که به قرمز وصل کرده ایم به سیم آبی وصل کنیم عدد 5- را نشان خواهد داد .و اگر سیم های ولتمتر را به سیمهای قرمز و آبی وصل کنیم عدد 10 را نشان خواهد داد . ولتاژ زمین ولتاژی است که هیچ پتانسیلی ندارد یا ساده تر بگوییم هیچ فشار یا زوری ندارد و شما می توانید سیمی که ولتاژ صفر دارد را بدون نگرانی دست بگیرید. ولتاژ مثبت دارای فشار است و می خواهد به ولتاژ زمین برسد چنانچه ولتاژ مثبت زیاد باشد در آنصورت امکان دارد موجب برق گرفتگی شود . ولتاژ منفی هم دارای فشار است و چنانچه مقدار آن زیاد باشد موجب برق گرفتگی خواهد شد .جهت جریان در ولتاژ مثبت از ولتاژ مثبت به زمین است و در ولتاژهای منفی از زمین به سمت ولتاژ های منفی می باشد .
ثبیت ولتاژ و حذف تغییرات جزیی
با استفاده از یک سری IC ها که به نام ثبیت کننده های ولتاژ از آنها یاد می شود می توان ولتاژ را در عدد های خاصی دقیقاً تثبیت کرد . این تثبت کننده ها به نامهای مختلفی در بازار وجود دارد به عنوان مثال7805,7812,7815 که برای ساخت ولتاژهای مثبت 5و12و15 به کار می روند این تثبیت کننده ها دارای 3 پایه هستند که یکی ورودی با تغییرات اندک یکی زمین و دیگری ورودی کاملاً مستقیم و بدون تغییرات است شکل زیر نحوه قرار گیری تثبیت کننده 7805 را در مدار و شکل موج را در نقاط مختلف نشان می دهد .
 

حال اگر بخواهیم ولتاژهای مثبت ومنفی را به صورت همزمان داشته باشیم می توانیم از تثبیت کننده های 7905,7912,7915 استفاده کنیم این تثبیت کننده ها نیز دارای ورودی برای ولتاژ با تغییرات اندک یک پایه زمین و یک پایه خروجی برای ولتاژ تثبیت شده منفی می باشند . شکل زیر یک منبع تغذیه با استفاده از یک ترانس 3 سر و تثبیت کننده ها است که شما را قادر می سازد ولتاژهای 12+و 12- را بدست آورید .
 

یکی دیگر از کارهای بسیار مفیدی که تثبیت کننده ها انجام می دهند این است که می توانند ولتاژ را کاهش بدهند به عنوان مثال چنانچه در ورودی یک تثبیت کننده 7805 یک ولتاژ 12 ولتی قرار دهیم خروجی 5+ را تولید خواهد کرد با همین ایده می توانیم یک منبع تغذیه با 4 خروجی بسازیم که ولتاژهای 12+ و 5+ و 5- و 12- را تولید کند .
 

در این شکل قسمتهای اولیه مدار شامل ترانس و پل دیودی را نکشیده ایم علاوه بر ولتاژهای ذکر شده شما می توانید ولتاژ 24 را بوسیله اتصال دو سر سیم به وسیمهای قرمز وآبی نیز بدست آوردید همچنین ولتاژهای 17 ،10و 7 ولت نیز قابل حصول خواهد بود .

آزمایش :
موضوع آزمایش:

ساخت منبع چند خروجی

وسایل مورد نیاز :

ترانس 220 به 12 دوبل (ترانس 220به 24 با خروجی سر وسط یا سه سر )
پل دیودی
خازن الکترولیتی 1000 میکرو فاراد و 50 ولت یا 25 ولت 2 عدد
ثبیت کننده های 7812,7805,7912,7905
سیمهای کوچک در رنگهای مختلف
1 متر سیم برق
دو شاخ برای اتصال سیم به پریز برق
یک برد هزار سوراخ برای قرار دادن ترانس و سایر قطعات در روی برد

ابتدا ترانس را با استفاده از دو پیچ به صفحه هزار سوراخ متصل کنید . سپس یک سر سیم برق را به دوشاخ وصل کرده و سر دیگر آنرا به ترانس متصل کنید . سه سیم خروجی ترانس را به زیر برد انتقال دهید. پل دیودی را بر روی برد قرار دهید و پایه های آنرا از زیر لحیم کنید . همانطور که گفتیم پل دیودی 4 پایه دارد که بر روی دو پایه آن علامت ~ قرار دارد که به معنای ورودی متناوب است این دو پایه را به سیمهای خروجی ترانس وصل کنید . سر وسط ترانس همچنان آزاد باشد و پایه های پل دیودی را به سرهای دو طرف ترانس متصل کنید . در روی پل دیودی دو علامت +,- نیز وجود دارد که خروجی های پل دیودی را تشکیل می دهند دو خازن را بر روی برد قرار دهید در روی خازنهای الکترولیتی یک علامت منفی قرار دارد این سر را سر منفی و سر دیگر را مثبت می نامیم . دو خازن را بر روی برد قرار دهید و پایه منفی یکی از خازن ها را به پایه مثبت دیگری وصل می کنیم محل این اتصال را زمین یاGND می نامیم . این مکان را به پایه وسط ترانس متصل می کنیم . سر دیگر خازنی که سر منفی آنرا به خازن دیگر وصل کرده ایم را پایه پل دیودی که علامت مثبت دارد وصل می کنیم .این پایه را پایه مثبت می نامیم . خازن دیگر یکی از پایه های آن به GND اتصال دارد . پایه بعدی که بر روی آن علامت منفی قرار دارد را به سر منفی پل دیودی وصل می کنیم . این سر سر منفی محسوب می شود .
مرحله بعدی قرار دادن ثبیت کننده ها است .
 

پایه های تثبیت کننده ها به ترتیب زیر است
7812:
1) پایه ورودی یا پایه با تغییرات اندک ولتاژ
2) پایه زمین
3) پایه خروجی یا پایه تثبیت شده
7912:
1) پایه زمین
2) پایه ورودی با تغییرات اندک
3) پایه خروجی یا پایه تثبیت شده
با توجه به پایه ها تثبیت کننده ها را وصل می کنیم بدین ترتیب که پایه 1 از 7812 را به پایه ای که قبلاً مثبت نام گذاری کرده بودیم وصل می کنیم پایه 2 را به پایه زمین ( پایه ای که سر وسط ترانس و سر هر یک از خازنها را به آن وصل کردیم ) وصل می کنیم پایه سوم خروجی 12 ولت خواهد بود
به همین ترتیب پایه های 7912 را نیز با توجه به توضیحات وصل می کنیم پایه 1 را به زمین و پایه 2 را پایه منفی .
تریبب پایه های 7805 همانند 7812 و ترتیب پایه های 7905 نیز مانند 7912 است این تثبیت کننده ها را نیز وصل می کنیم
سیم ها را به پایه های مناسب وصل کنید. و پایه های 12+،+5، زمین 5-،12- را مشخص کنید .منبع تغذیه ما آماده است .
نکته مهم :
در هنگام نصب خازنها به علامت و جهت آنها دقت کنید برای اینکه مطمئن شوید خازنها را درست وصل کرده ایدبه شکل های بالا شکلی که بلوک های 7812، 7805 ، 7905 ، 7912را در آن کشیده ایم دقت کنید . خازنها حتما باید توانی تحمل ولتاژ بیشتر از 20 ولت را داشته باشند در غیر اینصورت ممکن است بترکد .
در هنگام نصب و لحیم کاری پایه های 7812و 7912 دقت کنید که پایه ها به یکدیگر نچسبند و حداقل فاصله بین آنها باشد در غیر اینصورت امکان دارد پایه ها اتصالی کند و جرقه بزند
حالا یک ولتمتر بردارید و ولتاژ های بین خروجی ها را تست کنید یک سیم ولتمتر را به سیمی که به زمین وصل کرده ایم متصل کنید و سیم دیگر ولتمر را به پایه های 12+و5+و… وصل کنید و لتاژ ها را اندازه گیری کنید .
هر گونه سوال در رابطه با منبع تغذیه ای که ساخته اید را برای ما بفرستید 
نویسنده : آرمین سنقری

powered by Ehsir soft

Ehsaan Ehsaanpour

  1. artemis
    مه 11, 2010 در 8:08 ق.ظ.

    chera axa bala nemiad?bedoone axa k nemishe!:(((((

    • مه 20, 2010 در 4:07 ب.ظ.

      متاسفانه عکس از سروری که عکس ها روش بوده پاک شده است

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: