اطلاعیه : وب سایت جدید احسیر سافت راه اندازی شد

وبسایت جدید ما به آدرس

http://www.Ehsir.ir

 

راه اندازی شد ، از امکانات سایت می توان به فروم ، صفحات دینامیک و استاتیک اشاره کرد و قسمت هایی چون وب2 و فروشگاه الکترونیک در دست ساخت می باشد

احسان احسانپور مدیر تارنما

آشنايي با انواع مختلف برنامه‌هاي مخرب

ويروس كامپيوتري چيست؟

ويروس كامپيوتر برنامه‌اي است كه مي‌تواند نسخه‌هاي اجرايي خود را در برنامه‌هاي ديگر قرار دهد. هر برنامه آلوده مي‌تواند به نوبه خود نسخه‌هاي ديگري از ويروس را در برنامه‌هاي ديگر قرار دهد. برنامه‌اي را برنامه ويروس می نامیم كه همه ويژگيهاي زير را داراباشد:

1) تغيير نرم افزارهايي كه به برنامه ويروس متعلق نيستند با چسباندن قسمتهايي از این برنامه به
برنامه‌هاي ديگر

2) قابليت انجام تغيير در بعضي از برنامه‌ها.

3) قابليت تشخيص این نکته که برنامه قبلاً دچار تغيير شده است يا خير.

4) قابليت جلوگيري از تغيير بيشتر يك برنامه در صورت تغییراتی در آن بواسطه ی ویروس .

5) نرم افزارهاي تغيير یافته ويژگيهاي 1 الي 4 را دارا هستند . اگر برنامه‌اي فاقد يك يا چند ویژگی از ویژگیهای فوق باشد، نمی توان به طور قاطع آنرا ویروس نامید .

آشنايي با انواع مختلف برنامه‌هاي مخرب

E-mail virus
ويروسهايي كه از طريق E-mail وارد سيستم مي‌شوند معمولاً به صورت مخفيانه درون يك فايل ضميمه شده قرار دارند که با گشودن يك صفحه ی HTML يا يك فايل قابل اجراي برنامه‌اي
(يك فايل كد شده قابل اجرا) و يا يك word document می توانند فعال‌ شوند.

 

Macro virus

اين نوع ويروسها معمولاً به شکل ماکرو در فايلهايي قرار می گیرند كه حاوي صفحات متني
(word document) نظير فايلهاي برنامه‌هاي Ms office ( همچون Microsoft word و Excel )هستند .

توضيح ماكرو: نرم افزارهايي مانند Microsoft word و Excel اين امکان را برای كاربر بوجود
می آورند كه در صفحه متن خود ماكرويي ايجاد نماید،اين ماكرو حاوي يكسري دستور العملها، عمليات‌ و يا keystroke ها است كه تماماً توسط خود كاربر تعيين ميگردند.

ماكرو ويروسها معمولاً طوري تنظيم شده‌اند كه به راحتي خود را در همه صفحات متني ساخته شده با همان نرم افزار (Excel , ms word) جاي مي‌‌دهند.

اسب تروآ:

اين برنامه حداقل به اندازه خود اسب تروآي اصلي قدمت دارد . عملكرد اين برنامه‌ها ساده و در عین حال خطرناك است.

در حاليكه كاربر متوجه نیست و با تصاویر گرافیکی زیبا و شاید همراه با موسیقی محسور شده ، برنامه عملیات مخرب خود را آغاز می کند.

براي مثال به خيال خودتان بازي جديد و مهيجي را از اينترنت Download كرده‌ايد ولي وقتي آنرا اجرا مي‌كنيد متوجه خواهيد شد که تمامی فايلهاي روي هارد ديسك پاك شده و يا به طور كلي فرمت گرديده است.

كرمها (worm)

برنامه كرم برنامه‌اي است كه با كپي كردن خود توليد مثل مي‌كند. تفاوت اساسي ميان كرم و ويروس اين است كه كرمها براي توليد مثل نياز به برنامة ميزبان ندارند. كرمها بدون استفاده از يك برنامة حامل به تمامي سطوح سيستم كامپيوتري «خزيده» و نفوذ مي‌كنند.

ويروسهاي بوت سكتور و پارتيشن

Boot sector قسمتی از ديسك سخت و فلاپي ديسك است كه هنگام راه اندازی سيستم از روي آن به وسيله كامپيوتر خوانده مي‌شود. Boot Sector یا ديسك سيستم ، شامل كدي است كه براي بار كردن فايلهاي سيستم ضروري است. این ديسكها داده هایی در خود دارند و همچنین حاوي كدي هستند كه براي نمايش پيغام راه اندازی شدن کامپیوتر بوسیله ی آن لازم است .

سكتور پارتيشن اولين بخش يك ديسك سخت است كه پس از راه‌اندازي سيستم خوانده مي‌شود. اين سكتور راجع به دیسک اطلاعاتي نظیر تعداد سكتورها در هر پارتيشن و نیز موقعيت همه ی پارتيشن‌ها را در خود دارد.

سكتور پارتيشن، ركورد اصلي راه‌اندازي يا Master Boot Record -MBR نيز ناميده مي‌شود.
بسياري ازكامپيوترها به گونه ای پيكربندي شده‌‌اند كه ابتدا از روي درايو: A راه‌اندازي میشوند. (اين قسمت در بخش Setup سيستم قابل تغيير و دسترسي است) اگر بوت سكتور يك فلاپي ديسك آلوده باشد، و شما سیستم را از روي آن راه‌اندازي كنيد، ويروس نيز اجرا شده و ديسك سخت را آلوده مي‌كند.
اگر ديسكی حاوي فايلهاي سيستمي هم نبوده باشد ولي‌ به يك ويروس بوت سكتوري آلوده باشد وقتی اشتباهاً ديسكت را درون فلاپي درايو قرار دهيد و كامپيوتر را دوباره‌ راه‌اندازي كنيد پيغام زير مشاهده مي‌شود. ولي به هر حال ويروس بوت سكتوري پيش از اين اجرا شده و ممكن است كامپيوتر شما را نيز آلوده كرده باشد.

Non-system disk or disk error

Replace and press any key when ready

كامپيوترهاي بر پايه Intel در برابر ويروسهاي Boot Sector و Partition Table آسيب پذير هستند.
تا قبل از اینکه سیستم بالا بیاید و بتواند اجرا شود صرفنظر از نوع سیستم عامل می تواند هر کامپیوتری را آلوده سازد.

ويروسهاي چند جزئي Multipartite virus

بعضي از ويروسها، تركيبي از تكنيكها را براي انتشار استفاده کرده ، فايلهاي اجرائي، بوت سكتور و پارتيشن را آلوده می سازند. اينگونه ويروسها معمولاً تحت windows 98يا Win.Nt انتشار نمي‌يابند.

چگونه ويروسها گسترش مي‌يابند؟

زماني كه يك كد برنامة آلوده به ويروس را اجرا مي‌كنيد، كد ويروس هم پس از اجرا به همراه كد برنامه اصلي ، در وهله اول تلاش مي‌كند برنامه‌هاي ديگر را آلوده كند. اين برنامه ممكن است روي همان كامپيوتر ميزان یا برنامه‌اي بر روي كامپيوتر ديگر واقع در يك شبكه باشد. حال برنامه تازه آلوده شده نيز پس از اجرا دقيقاً عمليات مشابه قبل را به اجرا درمي‌اورد. هنگامیکه بصورت اشتراکی یک کپی از فایل آلوده را در دسترس کاربران دیگر کامپیوترها قرار می دهید ، با اجراي فايل كامپيوترهاي ديگر نيز آلوده خواهند شد. همچنين طبيعي است با اجراي هرچه بيشتر فايلهاي آلوده فايلهاي بيشتري آلوده خواهند شد.

پیشگیری از ابتلا به ویروس های کامپیوتری

اگر از اینترنت استفاده می کنید، حتماً از خطرات ابتلا به ویروس های کامپیوتری آگاه هستید و شاید خود قبلاً مبتلا شده اید. اغلب ویروس هایی که امروزه در حال تکثیر می باشند از طریق پست الکترونیک
(e-mail) منتشر می شوند.

رعایت نکات زیر شما را در جلوگیری از ابتلا به ویروس کمک می کند:

1 – حداقل هفته ای یک بار نسبت به روز رسانی نرم افزار ضد ویروس خود اقدام کنید.

2 – ویروس ها فایل های قابل اجرا برای سیستم عامل یا یکی از برنامه های موجود در کامپیوتر شما هستند. شما معمولاً این فایل ها را از طرق زیر دریافت می کنید:

3 – از طریق نامه به صورت پیوست.

4 – از طریق فایلی که از سایتی Download می کنید.

5 – از باز کردن پیوست نامه هایی که نسبت به آنها و یا قرستنده آنها مشکوک هستید، نمی شناسید و یا درخواست نکرده اید خودداری کنید.

6 – اگر چه احتمالاً سرورهای شرکت سرویس دهنده اینترنت شما به نرم افزارهای ضد ویروس مجهز هستند، شما یکی از نرم افزارهای معتبر ضد ویروس را روی کامپیوتر شخصی خود نصب کنید.

7 – از Download کردن فایل از سایت های مشکوک و غیر مطمئن خودداری کنید.

8 – علاوه بر برنامه ضد ویروس ، دیگر نرم افزارهای مرتبط با اینترنت خود را به روز برسانید.

9 – اگر میزان اطلاعات ارسال و دریافت مودم در حالی که شما مشغول کار با اینترنت نیستید بالاست ، احتمال وجود ویروس در کامپیوتر شما زیاد است.

10 – و آخر اینکه اگر کامپیوتر شما به ویروس آلوده است ، قبل از پاکسازی کامپیوتر از اتصال به اینترنت خودداری کنید.

1. ويروسهاي كامپيوتري
   

   ويروس های کامپیوتری مانند ويروسهای بیولوژیکی می توانند  از کامپیوتری به کامپیوتر دیگر منتقل  شوند . یک ویروس بیولوژیکی قطعه ای از DNA با یک غشای محافظ بوده و برخلاف سلول نمی تواند به تنهایی چیزی  تولید و يا  کاری انجام دهد.بلکه  یک ویروس باید DNA خودش را به داخل یک سلول فرستاده و سپس این DNA ویروسی از سوخت و ساز سلول استفاده نموده و خود را تکثیر نماید . گاهی اوقات سلول از بخش های ویروسی انباشته میشود ، به گونه ای که از هم پاشیده شده و ویروس را آزاد می کند . والبته گاهی اوقات نیز ذرات جدی ویروسی در داخل سلول جوانه زده و به این ترتیب سلول نیز زنده میماند . یک ویروس کامپیوتری ممکن است ، هرکدام از ویژگیهای فوق راداشته باشد . ويروس رایانه ای در بار اول بايد توسط یک فایل یا برنامه اجرا گردد و بعد از آن ، خود ویروس میتواند دیگر پرونده ها و برنامه ها را آلوده نماید .
   

   بطور کلی ویروسهای رايانه ای به چهار گروه تقسیم شده و هر ویروس جدیدی نیز که تولید میشود ، جزو یکی از این گروهها قرار می گيرد . 
   

   1) File Virus
   

   2)Boot Virus
   

   3) Macro Virus
   

   4) Multi-Partte
   

    

   File Virus
   

اين نوع ويروسها معمولاً به فايلهايExe , Com حمله نموده و يا اينكه خود را جايگزين اين نوع فايلها مي‌كنند. بعلاوه اين ويروس قابليت آلوده ساختن فايلهاي با پسوندهاي BIN, DRV, SYS OVY, OVL را دارند. اين ويروسها به دو صورت  مقيم در حافظه (Resident) و غير مقيم در حافظه هستند . از معروفترين ويروسهاي فايل مقيم درحافظه مي‌توان به(TSR) اشاره كرد. بسياري از ويروسهاي غير مقيم درحافظه با اجرا شدن يك فايل آلوده يك يا چند فايل ديگر را آلوده مي‌كنند.

Boot Sector Virus

تا اواسط دهه 1990 این ویروس شایعترین نوع ویروس در دنیای سیستم عاملهای Dos بود که از طریق فلاپی منتشر میشد. اين ويروس خود را در اولین سکتور قرار داده و در زمان خواندن و بار کردن  برنامه  خود را به حافظه منتقل مي‌كندتا از اين طريق كنترل قسمتهاي اصلي كامپيوتر را بدست آورد. اين ويروس مي‌تواند خود را از حافظه اصلي به ساير درايوها  (فلاپي يا شبكه يا ….) تكثير كند.

Macro Virus

درحال حاضر 80 درصد ویروسها از نوع ویروسهای ماکرو میباشد که علت آن نیز سرعت انتشار بالا این ویروسها و نیز مساله امنیت سیستم عاملهاست. این نوع ویروسها مختص سیستم عامل خاصی نیستند و از طریق پست الکترونيکی یا فلاپی یا انتقال فایل و … منتقل میشود. ويروس ماكرو با استفاده از زبانهاي برنامه‌ نويسي ماكرو نوشته شده وبه فايلهاي مستند(File Document) از قبیل(Word,Excel) حمله مي‌كند.

هنگاميكه يك Document يا Template كه شامل ويروس ماكرو است دربرنامه مقصد باز مي‌شود ، ويروس فعال شده وخود را به مستندات ديگر منتقل مي‌كند.استفاده پي‌درپي از برنامه منجر به گسترش ويروس مي‌گردد.

Multi-partite
این ویروسها دارای خواص ویروسهای فایل و ویروسهای بوت می باشند.

 
 

Computer Worm

یک Worm یک برنامه رایانه ای بوده که میتواند خود را از یک ماشین به ماشین دیگر کپی نماید . آنها معمولا در شبکه های رایانه ای به دنبال آلوده کردن دیگر رایانه ها هستند . در هنگام استفاده از یک شبکه رایانه ای یک Worm می تواند به آسانی یک کپی کردن منتقل شده و گسترش یابد . برای مثال  ” کد قرمز ” یا red code یک Worm بود که 19 جولای سال 2001 در مدت زمانی حدود 9 ساعت خود را 250 هزاربار تکثیر نموده بود . معمولا یک Worm بدنبال یکی از حفره های امنیتی در یک نرم افزار یا یک سیستم عامل می باشد . برای مثال slammer یک Worm بود که در ژانویه 2003 با استفاده از یک حفره در Microsoft SQL server توانسته بود خودرا پخش نماید .

کد قرمز (Code Red):

یک Worm از زمان رایانه ها و شبکه های رایانه ای برای تکثیر خود استفاده میکند و معمولا تمامی آنها دارای مقاصد یکسانی می باشند . این Worm که در سال 2001 بسیاری از تیترهای خبرگزاری ها را بخود اختصاص داده بود  ، به پیش بینی متخصصان باید به کلی شبکه اینترنت را می خواباند . این Worm با افزایش ترافیک شبکه در هنگام تکثیر خود منجر به کندی کار شبکه شده  و زودتر از آنجه که متخصصان پیش بینی می کردند اثرات خود را نشان داد.

هرکدام از کپی های کد قرمز در شبکه به دنبال سرورهایی می گشت که سیستم عامل winNT یا
win 2000 که بدون سرویس پک میکروسافت بر روی آنها نصب شده باشد . هر زمان که یک سرور ناامن یافت میشد ، کد قرمز خود را درآن کپی می کرد وکپی جدید بدنبال سرورهایی با  خصوصیات ذکر شده می گشت که آنها را آلوده کند  . بر حسب تعداد سرورهای ناامن این Worm می توانست خود را صدها یا هزاران بار تکثیر نماید .

این Worm برای سه هدف زیر طراحی شده بود :

1 -  خود را در 20 روز اول هر ماه تکثیر نماید . 

2 –  صفحات وب آلوده در سرورها را با صفحه ای دیگر که پیامی با عنوان ” هک شده

توسط چینی ها ” را داشت جایگزین کند .

3 – یک حمله حساب شده به سرور کاخ سفید داشته وسعی کند آنرا ازپای درآورد .

Trojan Horse

اسب تروا يك برنامه حیله گر مي‌باشد كه به ظاهر وانمود مي‌كند كه برنامه بي‌خطري است. اما كارهايي را انجام مي‌دهد كه كاربر انتظار آنرا ندارد. اسب تروا ويروس نيست چراكه خود را تكثير نمي‌كند. اما بهرحال برنامه مخربي است مثلاً يكي از بدترين نوع اسبهاي تروا برنامه ای است كه ادعا مي‌كند كه كامپيوتر شما را از ويروسها پاك مي‌كند در حاليكه خود ، ويروسها را به كامپيوتر شما مي‌آورد.

 

 

 

 

تروجان چیست؟

اگر اهل گشت و گذار در اینترنت مخصوصا سایتهای امنیتی و یا هکری باشید حتمی با واجه تروجان آشنا هستید.

شاید برداشت اکثریت ما از این واجه همان ویروس اینترنتی باشد.

ولی تروجان چیست؟

اگر بخواهیم برای تروجان یک تعریف ساده بیان کنیم میتوانیم بگوییم:

“تروجان یک فایل جاسوسی میباشد که توسط هکر با توجه به نیاز به اطلاعاته قربانی آماده میشود و برای قربانی فرستاده میشود“

با کمی دقت در تعریف تروجان در می یابیم که تروجان هیچ وقت نمیتواند یک ویروس باشد.

هکر با توجه به نیاز های خود به اطلاعات قربانی که میتواند این اطلاعات:پسورد ایمیل یا ایدی قربانی,اشتراک اینترنت(اکانت),نام و پسورد کامپیوتر قربانی و … میباشد تنظیم میکند.

معمولا تروجانها به دو قسمت تقسیم میشوند:

1-کلاینت:که تنظیمات را انجام داده و آن را با توجه به نیازهایی که بیان کردیم تنظیم مینمایند

2-سرور:که بعد از تنظیمات باید این سرور برای قربانی فرستاده شود تا قربانی بعد از دریافت آن را اجرا کند.

با توجه به تحقیقاتی که داشتم میتوانم بگویم هر هکری کار خود را با این نوع کارها شروع میکند.یعنی با تنظیم ترجان,فرستادن تروجان برای قربانی,هک کردن ایدی و اکانت اینترنت و….

در اوایل ورود این نوع جاسوسها به اینترنت فقط کارایی محدودی داشتند.همه کارایی آن نوع تروجانها به فرستادن پسورد یاهو ختم میشد.

با گذشت زمان و علاقه برنامه نویسان به این نوع جاسوس ها کم کم امکانات آن را افزایش دادند تا به امروز.

ولی امکانات یک تروجان امروزی چیست؟

تروجانهای امروزی میتوانم بگویم دیگر رشد کامل خود را تا حد زیادی طی نموده است امکان دارد با ورود یک تروجان به کامپیوتر شما:

1-فرستاده شدن پسورد ای دی مخصوصا ایدی و پسورد مسنجر شما برای هکر(به ایمیل هکر یا ایدی یا یک اف تی پی مشخص شده توسط هکر)

2-فرستاده شدن اکانت اینترنت شما برای هکر

3-فرستاده شدن نام کامپیوتر شما همراه با پسورد ویندوز برای هکر

4-محدود کردن کارهای شما با کامپیوتر(قفل شدن Task Manager یا Mscoing یا Rigistry و…) کامپیوتر شما توسط هکر

5-از کار انداختن ویروس کش و فایروال کامپیوتر شما

6-در اختیار داشتن هارد شما توسط هکر(پاک کردن فایل از کامپیوتر شما و یا اضافه کردن فایل توسط هکر)

بله همه اینها که خوندید امکان دارد.فقط کافیست یک تروجان روی کامپیوتر شما توسط هکر فعال شود.

ولی چگونه امکان دارد که تروجان وارد کامپیوتر ما شود:

1-در حال چت کردن هستید فرد مقابل برایتان میخواهد عکس خودش یا نرم افزاری را سند کند .شما آن را میگیرید ولی آیا این فایل سالم است.از کجا مطمئن هستید که حاوی تروجان نیست؟

2-در حال گشت در یک سایت آموزش هک هستید میخواهید یک نرم افزار دانلود کنید از کجا مطمئن هستید که این نرم افزار سالم است؟

3-برایتان یک ایمیل میاید.ایمیلی که فرستنده آن نامشخص است ایا ایمیل سالم است؟

و…

تروجان ها بر خلاف ویروس ها که فقط شامل چند شکل محدود میشوند دارای اشکال خیلی زیادی هستند.

یک تروجان میتواند خود را به شکلهای: عکس,یک فایل صوتی,یک فایل نقاشی,یک فایل Setup و….

پس میبینید تروجان یک شکل مخصوص ندارد .

چگونه متوجه شویم که در کامپیوتر ما تروجان فعال است:

1-در صورت از کار افتادن Task Manager و Msconfig

2-از کار افتادن ویروس کش

3-تغییر در شکل توپی پسورد در مسنجر ویا سیو نشدن آن

4-در صورت دیدن علائم مشکوک در مسنجر(باز و بسنه شدن یک پنجره پی ام)

5-فعال بودن نرم افزار های مشکوک مثل Task Manager و Msconfig

6-خوانده شدن ایمیل های که ما آنها را قبلا نخوانده ایم در ایمیلمان

ولی ما برای مقابله با این نوع جاسوسها چه کارهایی باید انجام دهیم؟

1-داشتن یک ویروس کش قوی و به روز

2-داشتن یک فایروال خوب یا فعال کردن فایروال خود ویندوز(در مقالات بعدی این مبحث پرداخته میشود)

3-این را بدانید همیشه پسوند عکس ((jpg,gif,.. میباشد و هیچ وقت یک عکس دارای پسوند exe نمیباشد و همیشه اگر فایل(عکس,نوشته و…) را گرفتید که داری پسوند مشکوک بود هرگز باز نکنید

4-همیشه Task Manager و Msconfig خود را چک کنید اگر چیزی مشکوک دیدید مثل sender.exeبروید و در درایو ویندوز پوشه windows/system32دنباله چنین فایلی باشید که مشکوک بود و آن را پاک کنید

5-هر گز از کسی که شناخت کافی ندارید فایلی دریافت نکنید

6-سعی کنید اگر میخواهید نرم افزار دانلود کنید از سایتهای معتبر دانلود کنید.

7-در صورت مشکوک شدن به وجود تروجان سریع اطلاعات خود را عوض کنید(پسورد ای دی,پسورد ویندوز و…)

8-سعی کنید ویندوز خود را عوض کنید و درایو ویندوز قبلی را فرمت کنید.

در مقالات بعدی به شما خواهیم گفت چگونه برای خود پسورد انتخاب نمایید که امکان هک شدنتان را تا حد امکان کم کند

 

 

 

 

امیدوارم این مقاله توانسته باشد شما را تا حدی با تروجان و راههای مقابله با آن آشنا کرده باشد

 

این مقاله و مقاله های دیگری که به هیچ وجه مورد تا

ویروس های کامپیوتری( متن انگلیسی به همراه ترجمه فارسی)

How Computer Viruses Work

 

Computer viruses tend to grab our attention. On the one hand, viruses show us how vulnerable we are. A properly engineered virus can have an amazing effect on the worldwide Internet. On the other hand, they show how sophisticated and interconnected human beings have become.

For example, experts estimate that the Mydoom worm infected approximately a quarter-million computers in a single day in January 2004. (Times Online). Back in March 1999, the Melissa virus was so powerful that it forced Microsoft and a number of other very large companies to completely turn off their e-mail systems until the virus could be contained. The ILOVEYOU virus in 2000 had a similarly devastating effect. That’s pretty impressive when you consider that the Melissa and ILOVEYOU viruses are incredibly simple.

In this article, we will discuss viruses — both “traditional” viruses and the newer e-mail viruses — so that you can learn how they work and also understand how to protect yourself. Viruses in general are on the wane, but occasionally a person finds a new way to create one, and that’s when they make the news.

When you listen to the news, you hear about many different forms of electronic infection. The most common are:

• Viruses – A virus is a small piece of software that piggybacks on real programs. For example, a virus might attach itself to a program such as a spreadsheet program. Each time the spreadsheet program runs, the virus runs, too, and it has the chance to reproduce (by attaching to other programs) or wreak havoc.
  
• E-mail viruses – An e-mail virus moves around in e-mail messages, and usually replicates itself by automatically mailing itself to dozens of people in the victim’s e-mail address book.
  
• Worms – A worm is a small piece of software that uses computer networks and security holes to replicate itself. A copy of the worm scans the network for another machine that has a specific security hole. It copies itself to the new machine using the security hole, and then starts replicating from there, as well.
  
• Trojan horses – A Trojan horse is simply a computer program. The program claims to do one thing (it may claim to be a game) but instead does damage when you run it (it may erase your hard disk). Trojan horses have no way to replicate automatically.
  

Computer viruses are called viruses because they share some of the traits of biological viruses. A computer virus passes from computer to computer like a biological virus passes from person to person.

There are similarities at a deeper level, as well. A biological virus is not a living thing. A virus is a fragment of DNA inside a protective jacket. Unlike a cell, a virus has no way to do anything or to reproduce by itself — it is not alive. Instead, a biological virus must inject its DNA into a cell. The viral DNA then uses the cell’s existing machinery to reproduce itself. In some cases, the cell fills with new viral particles until it bursts, releasing the virus. In other cases, the new virus particles bud off the cell one at a time, and the cell remains alive.

A computer virus shares some of these traits. A computer virus must piggyback on top of some other program or document in order to get executed. Once it is running, it is then able to infect other programs or documents. Obviously, the analogy between computer and biological viruses stretches things a bit, but there are enough similarities that the name sticks.

What’s a “worm” ?

A worm is a computer program that has the ability to copy itself from machine to machine. Worms normally move around and infect other machines through computer networks. Using a network, a worm can expand from a single copy incredibly quickly. For example, the Code Red worm replicated itself over 250,000 times in approximately nine hours on July 19, 2001.

A worm usually exploits some sort of security hole in a piece of software or the operating system. For example, the Slammer worm (which caused mayhem in January 2003) exploited a hole in Microsoft’s SQL server. This article offers a fascinating look inside Slammer’s tiny (376 byte) program.

Worms use up computer time and network bandwidth when they are replicating, and they often have some sort of evil intent. A worm called Code Red made huge headlines in 2001. Experts predicted that this worm could clog the Internet so effectively that things would completely grind to a halt.

The Code Red worm slowed down Internet traffic when it began to replicate itself, but not nearly as badly as predicted. Each copy of the worm scanned the Internet for Windows NT or Windows 2000 servers that do not have the Microsoft security patch installed. Each time it found an unsecured server, the worm copied itself to that server. The new copy then scanned for other servers to infect. Depending on the number of unsecured servers, a worm could conceivably create hundreds of thousands of copies.

The Code Red worm was designed to do three things:

• Replicate itself for the first 20 days of each month
  
• Replace Web pages on infected servers with a page that declares “Hacked by Chinese”
  
• Launch a concerted attack on the White House Web server in an attempt to overwhelm it
  

The most common version of Code Red is a variation, typically referred to as a mutated strain, of the original Ida Code Red that replicated itself on July 19, 2001. According to the National Infrastructure Protection Center:

The Ida Code Red Worm, which was first reported by eEye Digital Security, is taking advantage of known vulnerabilities in the Microsoft IIS Internet Server Application Program Interface (ISAPI) service. Un-patched systems are susceptible to a “buffer overflow” in the Idq.dll, which permits the attacker to run embedded code on the affected system. This memory resident worm, once active on a system, first attempts to spread itself by creating a sequence of random IP addresses to infect unprotected web servers. Each worm thread will then inspect the infected computer’s time clock. The NIPC has determined that the trigger time for the DOS execution of the Ida Code Red Worm is at 0:00 hours, GMT on July 20, 2001. This is 8:00 PM, EST.

Upon successful infection, the worm would wait for the appointed hour and connect to the http://computer.howstuffworks.com/framed.htm?parent=virus.htm&url=http://www.whitehouse.gov domain. This attack would consist of the infected systems simultaneously sending 100 connections to port 80 of www.whitehouse.gov (198.137.240.91).

The U.S. government changed the IP address of www.whitehouse.gov to circumvent that particular threat from the worm and issued a general warning about the worm, advising users of Windows NT or Windows 2000 Web servers to make sure they have installed the security patch.

Origins and History

People create viruses. A person has to write the code, test it to make sure it spreads properly and then release the virus. A person also designs the virus’s attack phase, whether it’s a silly message or destruction of a hard disk. So why do people do it?

There are at least three reasons. The first is the same psychology that drives vandals and arsonists. Why would someone want to bust the window on someone else’s car, or spray-paint signs on buildings or burn down a beautiful forest? For some people that seems to be a thrill. If that sort of person happens to know computer programming, then he or she may funnel energy into the creation of destructive viruses.

The second reason has to do with the thrill of watching things blow up. Many people have a fascination with things like explosions and car wrecks. When you were growing up, there was probably a kid in your neighborhood who learned how to make gunpowder and then built bigger and bigger bombs until he either got bored or did some serious damage to himself. Creating a virus that spreads quickly is a little like that — it creates a bomb inside a computer, and the more computers that get infected the more “fun” the explosion.

The third reason probably involves bragging rights, or the thrill of doing it. Sort of like Mount Everest. The mountain is there, so someone is compelled to climb it. If you are a certain type of programmer and you see a security hole that could be exploited, you might simply be compelled to exploit the hole yourself before someone else beats you to it. “Sure, I could TELL someone about the hole. But wouldn’t it be better to SHOW them the hole???” That sort of logic leads to many viruses.

Of course, most virus creators seem to miss the point that they cause real damage to real people with their creations. Destroying everything on a person’s hard disk is real damage. Forcing the people inside a large company to waste thousands of hours cleaning up after a virus is real damage. Even a silly message is real damage because a person then has to waste time getting rid of it. For this reason, the legal system is getting much harsher in punishing the people who create viruses.

Traditional computer viruses were first widely seen in the late 1980s, and they came about because of several factors. The first factor was the spread of personal computers (PCs). Prior to the 1980s, home computers were nearly non-existent or they were toys. Real computers were rare, and they were locked away for use by “experts.” During the 1980s, real computers started to spread to businesses and homes because of the popularity of the IBM PC (released in 1982) and the Apple Macintosh (released in 1984). By the late 1980s, PCs were widespread in businesses, homes and college campuses.

The second factor was the use of computer bulletin boards. People could dial up a bulletin board with a modem and download programs of all types. Games were extremely popular, and so were simple word processors, spreadsheets, etc. Bulletin boards led to the precursor of the virus known as the Trojan horse. A Trojan horse is a program that sounds really cool when you read about it. So you download it. When you run the program, however, it does something uncool like erasing your disk. So you think you are getting a neat game but it wipes out your system. Trojan horses only hit a small number of people because they are discovered quickly. Either the bulletin board owner would erase the file from the system or people would send out messages towarn one another.

The third factor that led to the creation of viruses was the floppy disk. In the 1980s, programs were small, and you could fit the operating system, a word processor (plus several other programs) and some documents onto a floppy disk or two. Many computers did not have hard disks, so you would turn on your machine and it would load the operating system and everything else off of the floppy disk. Viruses took advantage of these three facts to create the first self-replicating programs.

Early viruses were pieces of code attached to a common program like a popular game or a popular word processor. A person might download an infected game from a bulletin board and run it. A virus like this is a small piece of code embedded in a larger, legitimate program. Any virus is designed to run first when the legitimate program gets executed. The virus loads itself into memory and looks around to see if it can find any other programs on the disk. If it can find one, it modifies it to add the virus’s code to the unsuspecting program. Then the virus launches the “real program.” The user really has no way to know that the virus ever ran. Unfortunately, the virus has now reproduced itself, so two programs are infected. The next time either of those programs gets executed, they infect other programs, and the cycle continues.

If one of the infected programs is given to another person on a floppy disk, or if it is uploaded to a bulletin board, then other programs get infected. This is how the virus spreads.

The spreading part is the infection phase of the virus. Viruses wouldn’t be so violently despised if all they did was replicate themselves. Unfortunately, most viruses also have some sort of destructive attack phase where they do some damage. Some sort of trigger will activate the attack phase, and the virus will then “do something” — anything from printing a silly message on the screen to erasing all of your data. The trigger might be a specific date, or the number of times the virus has been replicated, or something similar.

 

 

ویروس های کامپیوتری چگونه عمل می کنند؟

ویروس های کامپیوتری تمایل به ربودن توجه ما دارند. از طرفی ویروس ها به ما نشان می دهند که چقدر آسیب پذیر هستیم، یک ویروسی که بخوبی طراحی شده باشد می تواند اثر شگفت انگیز بر روی شبکه جهانی اینترنت داشته باشد. از طرف دیگر آنها نشان می دهند که انسانها چقدر پیچیده و به هم پیوسته شده اند.

برای مثال طبق ارزیابی کارشناسان کرم Mydoom در ژانویه 2004 تقربیا یک چهارم میلیون کامپیوتر را در طی یک روز آلوده کرد. برگردیم به مارس 1999، ویروس Mellissa بسیار قدرتمند بود که مایکروسافت و تعدادی از شرکتهای بسیار بزرگ را مجبور کرد تا سیستم های ارسال Email شان را خاموش کنند تا اینکه ویروس را از بین برود. ویروس ILOVEYOU در سال 2000 اثر ویران کننده مشابه ای داشت.

خیلی جالب هست وقتی شما میبینید که ویروس های Melissa و ILOVEYOU بطور باور نکردنی ساده هستند.

در این مقاله ما درباره ویروس ها بحث خواهیم کرد- هم ویروس های قدیمی و هم ویروس هایی که از طریق ایمیل عمل می کنند- تا اینکه شما بتوانید یاد بگیرید آنها چگونه کار میکنند و همچنین بیاموزید چگونه از خودتان محافظت کنید. ویروس ها بطور کلی در حال کم شدن هستند اما گهگاه شخصی راه تازه ای برای بوجود آوردن آن پیدا می کند و آن زمانی است که آنها خبر ساز می شوند.

وقتی شما به اخبار گوش میدهید درباره گونه های متفاوت زیادی از حملات الکترونیکی می شنوید

رایج ترین آنها عبارتند از:

• ویروس ها: یک ویروس قطعه کوچک نرم افزاری می باشد که بر روی برنامه واقعی سوار می شود. برای مثال یک ویروس ممکن است خودش را به یک برنامه مانند برنامه صفحه گسترده(مثلا word یا Excel) وصل کند. هر بار برنامه صفحه گسترده اجرا می شود ویروس هم اجرا می شود و این احتمال وجود دارد که دوباره خود را تولید کند(با ضمیمه کردن خود به دیگر برنامه ها) یا دست به خراب کاری بزند.
  

 

• ویروس های ایمیلی: یک ویروس ایمیلی همراه با یک پیغام الکترونیکی حرکت می کند و معمولا خودش را با اتوماتیک فرستادن ایمیل برای افرادی که در لیست ایمیل شخص مورد هجوم قرار دارند تکرار می کند.
  

 

• کرم ها: یک کرم قطعه کوچک نرم افزاری می باشد که از شبکه های کامپیوتری و حفره های امنیتی استفاده می کند تا خودش را تکثیر کند. یک نسخه از کرم شبکه را مرور می کند تا دستگاه دیگری که حفره امنیتی خاصی را دارد پیدا کند. کرم نسخه ای از خودش را با استفاده از حفره امنیتی برای دستگاه جدید می فرستد و سپس از آنجا شروع به تکثیر می کند.
  

 

• اسب های تروجان: یک اسب تروجان بطو ساده یک برنامه کامپیوتری است. برنامه ادعا می کند که کاری را انجام می دهد (ممکن است ادعا کند یک بازی باشد) اما به جای اینکه آن کار را انجام دهد زمانی که آن را اجرا می کنید آسیب می رساند(ممکن است هارد شما را پاک کند). اسب های تروجان هیچ راهی برای تکثیر اتوماتیک ندارند.
  

ویروس های کامپیوتری ویروس نامگذاری می شوند زیرا آنها بعضی از ویژگیهای ویروس های میکروبی را در خود دارند. یک ویروس کامپیوتری از کامپیوتری به کامپیوتر دیگر منتقل می شود همانگونه که یک ویروس میکروبی از شخصی به شخصی انتقال می یابد.

تشابهات عمیقتری نیز وجود دارد. یک ویروس میکروبی یک موجود جاندار نیست یک ویروس یک تکه از DNA میباشد که در یک پوشش محافظتی قرار دارد . بر خلاف یک سلول، ویروس راهی برای انجام دادن کاری یا تکثیر کردن خود ندارد. آن جاندار نیست.در عوض یک ویروس بیولوژیکی بایست DNA اش را در یک سلول تزریق کند. DNA ویروسی سپس از مکانیزم موجود در سلول برای تکثیر خودش استفاده می کند. در بعضی موارد سلول با ذره های ویروسی جدید پر می شود تا اینکه می ترکد و ویروس آزاد می شود. در موارد دیگری، ذره های ویروس جدید یکی یکی در سلول جوانه می زنند و سلول زنده باقی می ماند.

یک ویروس کامپیوتری بعضی از این رفتار ها را بکار می برد. یک ویروس کامپیوتری بایستی بر دوش برنامه های دیگر یا اسناد سوار شود تا عمل کند. یکبار که اجرا می شود سپس آن قابلیت آلوده کردن دیگر کامپیوتر ها یا اسناد را دارد. بدیهی است که، مقایسه بین کامپیوتر و ویروس های بیولوژیکی مقداری به درازا کشیده شده اما به اندازه کافی تشابه وجود دارد که نام ویروس برای آن انتخاب شود.

کرم چیست؟

یک کرم یک برنامه کامپیوتری است که توانایی این را دارد که خودش را از ماشینی به ماشینی کپی کند. کرم ها معمولا در حرکتند و ماشین های دیگر را از طریق شبکه های کامپیوتری آلوده می کنند همانگونه که از شبکه استفاده می کنیم یک کرم از یک نسخه تنها می تواند فوق العاده سریع گسترش یابد. برای مثال، کرم Code Reg در 19 جولای 2001 بیش از 250000 مرتبه طی حدود 9 ساعت خودش را تکثیر کرد.

یک کرم معمولا از چندین حفره امنیتی موجود در قطعه ای از نرم افزار یا سیستم عامل استفاده می کند. برای مثال کرم Slammer (که در ژانویه 2003 رخ داد) از یک حفره امنیتی برنامه مایکروسافت SQL Server استفاده کرد. این مقاله نگاه سحر آمیزی به داخل برنامه کوچک Slammer (376 بایت) عرضه می کند.

کرم ها وقتی در حال تکثیر می باشند وقت کامپیوتر و پهنای باند شبکه را مصرف می کنند و آنها اغلب اهداف پلیدی دارند. کرمی به نام Code Red در سال 2001 عناوین بزرگی را به خود اختصاص داد. کارشناسان پیش بینی کردند که این کرم می تواند اینترنت را مسدود کند همانگونه که اشیاء به وسیله سمباده کشیدن بطور کامل از بین می روند .

کرم Code Reg وقتی که شروع به تکثیر کرد ترافیک اینترنت را کاهش داد اما نه به آن حدی که پیش بینی شده بود. هر نسخه از این کرم اینترنت را جستجو می کرد تا ویندوز های سرور نسخه NT و 2000 را که هنوز وصله امنیتی مایکروسافت را بر روی خود نصب نکرده اند را بیابد. هر گاه سرور ناامنی یافت می شد کرم خودش را به آن کپی می کرد. نسخه جدید نیز سرور های دیگر را پیمایش می کرد تا آنها را آلوده کند.بسته به تعداد سرورهای ناامن موجود، یک کرم می توانست بطور باور نکردنی صدها هزار نسخه از خود را تولید کند.

کرم Code Reg برای 3 منظور طراحی شده بود:

• خودش را طی 20 روز اول هر ماه تکثیر کند.
  
• صفحات اینترنتی که روی سرورهای آلوده بودند با صفحه ای که عنوان “هک شده توسط چینی ها” را داشت تعویض شوند.
  
• حمله ای همزمان به سرور سایت کاخ سفید را آغاز کنند تا آن را از کار بیندازند.
  

اغلب نسخه های Code Reg اختلافاتی با نسخه اصلی Code Reg که در 19 جولای 2001 خودش را تولید کرد داشتند که معمولا به آن mutated strain می گویند. طبق اعلام مرکز امنیت ملی:

کرم lda Code Reg که اولین بار توسط eEye Digital Security گزارش شد، از نقاط آسیب پذیر شناخته شده برنامه IIS محصول مایکروسافت سوء استفاده می کرد. سیستم هایی که وصله امنیتی را نصب نکرده اند در معرض خطای سر ریز حافظه میانی در فایل ldq.dll هستند که به مهاجم اجازه اجرای کد جاسازی شده در سیستم مورد هجوم را می دهد. این کرم مقیم در حافظه وقتی برای اولین بار بر روی یک سیستم فعال می شد ابتدا سعی می کرد تا با تولید یک سری آدرس های تصادفی وب سرور های بدون حفاظ را پیدا کرده و خودش را در آنها تکثیر کرده و آنها را آلوده کند. هر کرم سپس ساعت کامپیوتر مورد هجوم را با دقت زیر نظر می گرفت. NIPC تشخیص داده است که زمان بکارافتادن کرم Ida Code Red برای اجرا روی سیستم عامل DOS ساعت 0:00 به وقت GMT در تاریخ 20 جولای 2001 می باشد. که به وقت EST ساعت 8 بعد از ظهر می باشد.

دولت آمریکا آدرس IP سایت www.whitehouse.gov را تغییر داد تا از حمله خاص کرم جلوگیری کند و به همه کاربران سرورهایی که از ویندوزهای نسخه NT و 2000 استفاده می کردند اعلامیه ای درباره خطر کرم صادر کرد تا از بابت نصب وصله امنیتی توسط آنها اطمینان حاصل کند.

مبدا و تاریخچه

مردم ویروس ها را تولید می کنند. شخصی باید کد را بنویسد آنرا تست کند تا مطمئن شود که بدرستی گسترش می یابد و سپس ویروس را منتشر کند. همچنین شخصی چگونگی حمله ویروس را طراحی می کند که آیا آن به صورت یک پیغام احمقانه باشد یا باعث نابودی هارد دیسک شود. چرا مردم این کار را می کنند؟

حداقل 3 دلیل وجود دارد. اول به همان دلیل روانشانسی که خربکار ها و کسانی که عمدا ایجاد حریق می کنند را تحریک می کند. چرا کسی قصد دارد تا شیشه ماشین شخص دیگری را بشکند یا بر روی ساختمانی با اسپری علامت هایی نقاشی کند یا جنگل زیبایی را بسوزاند؟ برای بعضی افراد هیجان آور است. اگر این گروه از انسانها به طور اتفاقی با برنامه نویسی کامپیوتری آشنا شوند سپس آن مرد یا زن ممکن است انرژی خود را صرف تولید ویروس های مخرب کند.

دلیل دوم هیجانی است که از مشاهده از کار افتادن چیزها به دست می آورند. بسیاری از مردم از چیزهایی مانند انفجارها و غرق شدن کشتی ها به وجد می آیند. وقتی شما بچه بودید، شاید در هماسیگی تان بچه ای زندگی می کرد که ساختن باروت را یاد گرفته بود و سپس بمب های بزرگ و بزرگتری ساخت تا اینکه او خسته شد و یا به خودش آسیب های جدی وارد کرد. ساختن یک ویروس که به سرعت منتشر می شود کمی به این موضوع شباهت دارد. بمبی را داخل یک کامپیوتر می سازد و کامپیوتر های بیشتری آلوده می شوند و باعث سرگرمی و هیاهوی بیشتری می شود.

سومین دلیل شاید شامل افتخار کردن به انجام چیزهای خاص یا هیجان انجام دادن آن باشد .مثل فتح قله اورست. کوه انجاست و شخصی تصمیم میگیرد از آن بالا برود.اگر شما یک برنامه نویس واقعی باشید و یک حفره امنیتی را ببینید که بتوان از آن بهره برد شما ممکن است بسادگی تصمیم بگیرید که خودتان از آن حفره بهره ببرید قیل از آنکه شخص دیگری به وسیله آن به شما ضربه بزند. “مطمئنا من می توانم به بقیه قضیه راه نفوذ را بگویم اما آیا بهتر نیست که این را به آنها نشان بدهم؟؟؟” دلایلی منطقی شبیه به این باعث به وجود آمدن ویروسهای زیادی می شود.

البته اغلب سازندگان ویروس به وسیله ویروس هایی که تولید کرده اند و با زدن آسیب های واقعی به مردم امتیازشان را از دست می دهند. ازبین بردن هر چیزی از روی هارد دیسک یک آسیب جدی است. اجبار کردن مردم برای این که هزاران ساعت از وقتشان را در یک شرکت بزرگ صرف پاک کردن کامپیوتر ها از ویروس کنند یک آسیب واقعی می باشد. حتی نمایش یک پیغام احمقانه یک آسیب واقعی می باشد زیرا شخصی باید برای رهایی از آن مقداری از وقت خود را هدر بدهد. به همین دلیل قانون رفته رفته مجازات سنگینی تری را برای کسانی که ویروس ها را می سازند در نظر می گیرد.

ویروس های کامپیوتری قدیمی اولین بار در اواخر دهه 1980 بطور گسترده به چشم می خوردند و چند فاکتور باعث به وجود آمدن آنها شد. اولین فاکتور گسترش کامپیوترهای شخصی بود. قبل از دهه 1980 کامپیوترهای خانگی تقریبا معدود بودند یا ابزاری برای بازی به شمار می آمدند. طی دهه 1980 به خاطر رواج کامپیوترهای ساخت IBM (1982) و کامپیوترهای ساخت Apple (1984) کامپیوترهای واقعی به خانه ها و عرصه تجارت راه پیدا کردند. اواخر دهه 1980 کامپیوترهای شخصی در خانه ها ، شغل ها و محیط دانشگاهها بسیار رایج شدند.

فاکتور دوم استفاده از تخته بولتن کامپیوتری بود. مردم بایستی از طریق یک مودم با یک تخته بولتن تماس میگرفتند تا بتوانند هر جور برنامه ای را دانلود کنند. بازی ها بشدت رایج بودند و برنامه های پردازش کلمات و ایجاد صفحات آماری و غیره نیز رایج گشتند. تخته بولتن منجر به خلق ویروس های به نام اسب های تروجان شدند. یک اسب تروجان برنامه ای است که وقتی راجع به آن میخوانید به نطر بسیار خوب می رسد . بنابراین شما آنرا دانلود می کنید. اما وقتی آن را اجرا می کنید کار ناخوشایندی انجام می دهد مثل پاک کردن هارد شما. شما فکر میکنید که یک بازی خوب به دست آورده اید اما آن سیستم شما را از بین می برد. اسب های تروجان تعداد کمی از مردم را به دام می اندازند زیرا به سرعت کشف می شوند. هم تخته های بولتن آن را از سیستم پاک می کنند و هم مردم با فرستادن پیغام، همدیگر را خبر می کنند.

سومین فاکتور که منجر به خلق ویروس ها شد فلاپی دیسک بود. در دهه 1980 برنامه ها بسیار کوچک بودند و شما با یک یا دو فلاپی می توانستید یک سیستم عامل یک برنامه ویرایشگر لغت (به اضافه چندین برنامه دیگر) داشته باشید. بسیاری از کامپیوتر ها فاقد هارد دیسک بودند بنابراین شما کامپیوترتان را روشن می کردید و سیستم عامل و یا هر چیز دیگری از طریق فلاپی اجرا می شد. ویروس ها از این سه واقعیت استفاده کردند تا اولین برنامه هایی که قابلیت تولید خوشان را داشتند را به وجود بیاورند.

ویروس های اولیه قطعاتی از کد بودند که به یک برنامه رایج مانند یک بازی مشهور یا یک ویرایشگر ضمیمه می شدند. شخصی ممکن بود یک بازی آلوده را از یک تخته بولتن دانلود کرده و آن را اجرا کند. ویروس مانند یک کد کوچک است که در یک برنامه بزرگتر و قانونی جاسازی شده است. هر ویروسی طوری طراحی می شود که وقتی برنامه قانونی اجرا می شود ویروس برای اولین بار اجرا شود. ویروس خودش را در حافظه قرار می دهد و به اطراف نگاه می کند تا ببیند که آیا می تواند برنامه های دیگری را روی دیسک پیدا کند، اگر یکی را پیدا کرد، آن را تغییر داده و کد ویروس را به این برنامه که هیچ شکی به آن نداریم اضافه می کند.سپس ویروس برنامه واقعی را به کار می اندازد. کاربر در واقع هیچ راهی ندارد تا متوجه شود که ویروس اجرا شده است. متاسفانه ویروس الان خودش را تکرار کرده است زیرا دو تا از برنامه ها آلوده شده اند. دفعه بعد هر کدام از این دو برنامه که اجرا شوند دیگر برنامه ها را آلوده می کنند و این حلقه ادامه می یابد.

اگر یکی از برنامه های آلوده بر روی فلاپی به شخص دیگری داده شود یا اگر آن بر روی یک تخته بولتن قرار بگیرد سپس دیگر برنامه ها نیز آلوده می شوند. این چگونگی گسترش ویروس می باشد.

بخش انتشار مرحله آلودگی ویروس می باشد. اگر ویروس ها خودشان را تکثیر نمی کردند اینقدر بشدت مورد تنفر قرار نمی گرفتند. متاسفانه اغلب ویروس ها همچنین مرحله ای برای حمله مخرب دارند که آنها آسیب خود را در آنجا می رسانند. با بعضی از محرک ها مرحله حمله فعال خواهد شد و ویروس سپس کاری را انجام خواهد داد. هر کاری، از چاپ کردن پیغامی احمقانه بر روی صفحه نمایش گرفته تا پاک کردن همه اطلاعات شما. راه اندازی ویروس ممکن است در تاریخ خاصی یا در زمانی که تعدادی از ویروس ها تولید شدند یا چیزی شبیه به این انجام شود.

ترجمه: رقیه ناموری لاله _ دبیر کامیوتر ناحیه 4 استان قم -_ عضو گروه رایانه نظری استان قم

انتشار دهنده : احسیرسافت

 

انتولوژي و سيستم‌هاي اطلاعاتي

 

انتولوژي
فلسفي

انتولوژي به عنوان شاخه‌اي از فلسفه، علمي است درباره‌ي آن‌چه هست، درباره انواع و ساختار شي‌ها، خواص، رخدادها، فرايندها و روابط هر تکه از پهناي واقعيت. فلاسفه غالبا انتولوژي را به عنوان معادلي براي “متافيزيک” به کار مي‌برند و متافيزيک خود اصطلاحي است که شاگردانِ نخستين ارسطو براي اشاره بدان‌چه وي “فلسفه‌ي اولي” مي‌ناميد، وضع کرده‌اند.

انتولوژي به دنبال ايجاد طبقه‌بندي‌هايي قطعي و انحصاري از موجوديت‌ها در تمام حوزه‌هاي هستي است. انتولوژي فلسفي به دنبال طبقه‌بندي است: طبقه بندي تمام عالم در ساختاري مفهومي به طوري که هيچ موجودي بيرون از آن قرار نگيرد. انتولوژي فلسفي مرزهاي عالمِ امکان را مشخص مي‌سازد: چه چيزهايي در عالم وجود دارد و چه چيزهايي امکان ندارد وجود داشته باشند. انتولوژي فلسفي همچنين روابط ميان موجوديت‌ها را نيز طبقه‌بندي و مرزبندي مي‌کند: روابط ممکن ميان موجودات چيست و موجودات در قالب چه مقولاتي با يکديگر ارتباط مي‌يابند.

 

تعهد انتولوژيک

انتولوژي با کواين (1953) معناي دومي را نيز به خود جذب نمود، که بر طبق آن انتولوژي با علم رقابت نمي‌کند بلکه خود نظريات علمي را بررسي مي‌نمايد. به عبارتي دقيق‌تر، فلسفه نظريات علوم طبيعي را بررسي مي‌کند، علومي که به زعم کواين بهترين منبع دانش ما درباره‌ي چيستي واقعيت هستند. هدف کواين يافتن انتولوژي “در” علم است. انتولوژي براي او، مطالعه تعهدهاي انتولوژيک يا پيش‌فرض‌هاي مستتر در نظريات علوم طبيعي است: تئوري‌هاي علوم طبيعي وجود چه موجوداتي را در قالب چه نظام‌هاي مفهومي‌اي پيش‌فرض گرفته‌اند. مساله تعهد انتولوژيک در خارج از فلسفه و علوم طبيعي نيز رواج يافته است: دانشمندان انسان‌شناس سير تحول تعهدات انتولوژيک قوم‌هاي مختلف را در فرهنگ‌هاي متفاوت دنبال نمودند و روان‌شناسان تعهدات افراد و آسيب‌هاي وارد آمده بر آن را.

 

انتولوژي و علوم اطلاعات

در سال‌هاي اخير و در پي پيشرفت در حوزه علوم کامپيوتر و اطلاعات، که فلاسفه بدان کمتر توجه نموده‌اند، اصطلاح “انتولوژي” معناي سومي يافت. اين معناي جديد چنين است:

يکي از اصولي که هوش‌مصنوعيِ کلاسيک بر آن بنا شد عبارتست از: “آن‌چيزي در دنياي هوش‌مصنوعي وجود دارد که بتوان آن را بازنمود”. پس انتولوژي سيستمي است براي طبقه‌بندي بازنمايي‌ها و قوانين بازنمايي. براي مثال براي طراحي روباتي که قرار است منزل شما را تميز ‌کند، ابتدا بايد انتولوژي دنياي اتاق را براي وي تهيه کنيم. يعني نوع اشيائي را که با آن‌ها برخورد خواهد نمود، روابط آن اشياء بايکديگر و خواص هر يک را به نحوي صوري و در قالب يک “زبان” مشخص سازيم. اين انتولوژي مي‌تواند مشتق شده از يک انتولوژي سطح بالاتر باشد (يک انتولوژي در همان سطحي که فلاسفه ادعاي تهيه‌ي آن را دارند) و يا مختص به همان اتاق.

انتولوژي جزء لاينفک سيستم‌هاي اطلاعاتي است. هر تلاشي در اتوماسيون دنياي جدي بزرگسالان، شبيه‌سازي فرايندها، خلق‌ جهان‌هاي مجازي، صنعت روباتيک و سايبرنتيک و سيستم‌هاي اطلاعاتي، مبتني بر يک انتولوژي است. در هر يک، فرايندي از اين دست صورت خواهد گرفت:

1. انتولوژيِ بازنمايي‌هاي سيستم، بر اساس مفهوم‌سازي‌هاي کاربران و طراحان آن ايجاد مي‌گردد؛ يعني موجوديت‌هاي سيستم، خواص هريک و روابط ميان آنان تعيين مي‌گردند و هر موجوديت در سلسله‌مراتبي از طبقات قرار مي‌گيرد.
   
2. موتور استنتاجي براي کار با آن انتولوژي ساخته مي‌شود.
   
3. و سرآخر زباني براي کار با آن انتولوژي وضع و پياده‌سازي مي‌شود. اين زبان مي‌تواند سلسله‌اي از کليک‌هاي موس و يا مجموعه‌اي از APIها باشد. اين زبان، رابط خارجي (interface) انتولوژي با ديگر سيستم‌هاست.
   

براي مثال در طراحي عاملي (Agent) که صفحات وب را طبقه‌بندي و جستجو مي‌کند، در قدم اول بايد موجوديت‌هاي دنياي وب را مشخص سازيم (مانند سايت، صفحه، عنوان، متن، لينک، کلمات کليدي) و سپس خصوصيات ممکن هر يک (مانند موضوع، زبان، تاريخ ايجاد) و روابط ميان آنان را (مانند مشابهت، عضو يک سايت بودن، لينک گرفتن از) تعيين کنيم. در اين مرحله در واقع تعهدات انتولوژيک عامل را مشخص ساخته‌ايم. در قدم دوم بايد قوانين جستجو و حرکت در اين انتولوژي را در قالب يک موتور استنتاج طراحي نماييم و سرآخر رابطي را براي ارتباط با دنياي خارج در اختيار گذاريم (تا فرضا يک موجوديت خارجي بتواند وظيفه‌اي را براي عامل تعريف کند).

 

مساله‌ي برج بابل و انتولوژي‌هاي سطح بالا

فرض کنيد دو عامل جستجوگر وب بخواهند از نتايج يکديگر استفاده کنند. بسيار محتمل است که در اين امر مساله‌ي عدم همخواني انتولوژي اين دو عامل خود را نشان دهد. طراحان اين گونه سيستم‌هاي مبتني بر داده و دانش، هر يک اصطلاحات و مفاهيم خاص خود را براي برساختن چارچوب بازنمايي اطلاعات اختيار مي‌نمايند و لذا يکپارچه ساختن انتولوژي آنان مشکل هميشگي دنياي سيستم‌هاي اطلاعاتي است.

در ابتدا چنين ناسازگاري‌هايي مورد به مورد حل مي‌شد. براي مثال دو عامل بالا سعي مي‌کردند تا براي ارتباط با يکديگر، از سيستمِ بازنمايي واسطي استفاده کنند. اما به تدريج مزاياي تهيه يک انتولوژي مرجعِ مشترک –يعني طبقه‌بندي مشترکي از موجوديت‌ها- بر راه‌حل‌هاي مورد به مورد هويدا گشت، و دانشمندان علومِ اطلاعات، اصطلاح “انتولوژي” را براي تبيين ايجاد توصيف‌هاي استانداردي براي اين گونه امور به کار بردند. در اين بستر، يک انتولوژي، لغت‌نامه‌ي اصطلاحاتي است که تعريف مشترک مورد قبولي داشته و توسط ساختار استانداري فرمول‌بندي شده باشد که براي ايجاد چارچوبي لغوي براي طبقه‌بندي‌ و بازنمايي دانش طراحي مي‌شود و در ميان جوامع مختلفِ سيستم‌هاي اطلاعاتي، به اشتراک گذارده مي‌شود. اين پروژه شبيه به روياي قديمي فلسفه در ايجاد “دايره‌المعارف عظيمي” است که تمام دانش را در قالب يک سيستم در برگيرد.

اما دشواري‌هاي ايجاد چنين انتولوژي‌اي باورنکردني است. به علاوه هميشه رابطه‌ي معکوسي ميان گستره‌ي مقبوليت يک استاندارد عمومي و توان بيان و سودمندي آن وجود دارد. همچنين دنياي سيستم‌هاي اطلاعاتي غالبا تحت تاثير افق‌هاي کوتاه مدت محيط اقتصادي-تجاري است. اين امر بدين معناست که انتظاراتي که از سيستم‌هاي اطلاعاتي مي‌رود دايما در تغيير است. اما با اين حال فعاليت بر روي انتولوژي در جهان سيستم‌هاي اطلاعاتي همچنان به شکوفايي خود ادامه مي‌دهد. مثال‌هايي از انتولوژي‌هاي طراحي شده در ادامه آورده شده است.

 

انتولوژي‌هاي غول‌پيکر

شايد تحسين برانگيزترين تلاش براي ايجاد يک انتولوژي –لااقل صرفا از نظر اندازه- پروژه CYC باشد (http://www.cyc.com). CYC فرمول‌بندي دانش عرف عامه در قالب پايگاه‌داده عظيمي از اصول اوليه‌اي (آکسيوم‌ها) است تا به کمک آن، يک سيستم کامپيوتري بتواند کم و بيش همان ديدگاهي را نسبت به جهان به دست آورد که بزرگسالان در فعاليت‌هاي جدي روزمره خود از آن استفاده مي‌کنند. اين پروژه از سال 1984 تا کنون به رهبري داگ لِنات در حال توسعه است. محصول آنان، پايگاه‌دانش عظيمي است که دانش مورد استفاده در زمينه‌هاي متفاوتي از زندگي انسان‌ها را فرمول‌بندي نموده است. اين پايگاه‌دانشِ عظيم (با بيش از 1000000 قاعده) CYC را قادر ساخته است تا بخش عظيمي از دانش روزمره و استنتاجات هر روزه‌ي ما را بپوشاند. CYC مي‌تواند به شما بگويد که چه مي‌دانيد و يک زبان برنامه‌نويسي نيز در اختيار شما مي‌گذارد تا بتوانيد اين دانش عظيم خود را مديريت کنيد.

اما از جهت پروژه‌اي حساب‌شده‌تر، انتک (مخفف تکنولوژي انتولوژيک) را بايد ذکر نمود که از سال 1981 تاکنون سرگرم ايجاد تکنولوژي‌هاي برنامه‌نويسيِ پايگاه‌داده و بازنمايي دانشِ لازم براي بوجود آوردن سيستم‌هاي اتوماسيون تصميم‌گيري براي موسسات غول‌پيکر است. تيمي از فلاسفه (شامل ديويد اسميت و پيتر سيمونز) با مهندسين نرم‌افزار تشريک مساعي نمودند تا سيستم PACIS (بستري براي ساخت مکانيزه سيستم‌هاي هوشمند) را بوجود آورند که نظريات مختلف (تعهدات انتولوژيک مختلف) در باب موجوديت‌هاي هر حوزه‌ي مورد بحث را پياده‌سازي مي‌نمايد. انتک با گرايش به واقعيتِ فيزيکيِ عرف عامه (که در آن چنان گسترش يافته است که هواپيما‌ها، بال‌ها و کارخانجات ساخت آنان را نيز شامل مي‌شود) و کنارگذاردن دنياي بازيچه‌گونه تحقيقات کلاسيک هوش‌مصنوعي توانسته‌ است تا صورت‌‌بندي خصوصيات انتولوژيک جهان را چنان‌که بزرگسالان در زندگي‌هاي جدي خود با آن درگير مي‌شوند، محقق سازد. چنين پروژه‌هاي کلاني، براي پيشرفت‌هاي بلندمدت در هوش‌مصنوعي ضروري‌اند.

پروژه‌ي ليپزيگ، GOL (زبان عمومي انتولوژي؛ ر.ک http://www.ontology.uni-leipzig.deDegen)، نيز بر بنيان متدولوژي واقعگرايانه‌اي شبيه به انتک بناشده است.

همچنين از جهت ايجاد انتولوژي‌هاي سطح بالا که خود را به يافتن نظريات و يا توصيفاتي در مورد طبقات فوق‌العاده عمومي (مستقل از حوزه کاربست) محدود مي‌سازند (طبقاتي چون: زمان، مکان، وراثت، مصداقيت، هويت، مقدار، کميت، وابستگي توابع، فرايند، رخداد، صفات، حدود و غيره) مي‌توانيد به http://sva.iece.org رجوع کنيد.

 

انتولوژي و واقعيت‌زدايي

گروبر مي‌گويد “آن‌چه براي هوش‌مصنوعي “وجود دارد”، هر آن‌چيزي است که بتوان آن‌ را بازنمود”. دو نتيجه بر اين اصل مترتب است:

1. تنها موجوديت‌هايي وجود دارند که در سيستم اطلاعاتي بازنمايي شده باشند.
   
2. آن موجوديت‌ها، تنها صفاتي را خواهند داشت که در آن سيستم بازنمايي گشته باشند.
   

معناي چنين امري اين است که اشيا بازنمايي شده در سيستم (مانند دانشجويان در پايگاه‌داده‌ي دانشگاه) اشيا واقعي (انسان‌هاي گوشت‌ و خون‌دار) نيستند، بلکه جانشينانِ طبيعت‌زدايي شده‌اي هستند که خصوصيات محدودي را دارا مي‌باشند و نسبت به تمام ابعاد و خصوصياتي که سيستم دلمشغول آنان نيست، به کلي غيرمتعين‌اند (براي مثال آن دانشجويان نه عاشق‌اند و نه غيرعاشق بلکه نسبت به عشق بي‌تفاوت‌اند). در اين معنا، انتولوژيِ سيستم‌هاي اطلاعاتي ابدا بر محور اشيا و جهان متمرکز نگشته‌، بلکه بر حول مدل‌هاي مفهومي، زباني و يا ذهني ما مي‌چرخد (و به تفسيري سهل‌انگارانه مي‌توان گفت که در اين انتولوژي‌ها، اشيا و مفاهيم بايکديگر خلط گشته‌اند).

اين کاربرد جديد و باب روز از “انتولوژي”، ديري است که جاي خود را در بسياري از چرخه‌هاي سيستم‌هاي اطلاعاتي مستحکم گردانده است. در اين معنا، انتولوژي چارچوبي است براي مفهوم‌سازي: ديدگاهي انتزاعي و ساده‌شده‌اي از جهان که ما به کمک آن، جهان را به منظور خاصي بازمي‌نماييم.

آن‌چه در اين تعريف اهميت مي‌يابد اين نکته است که ما به عنوان ساکنين دنياي سيستم‌هاي اطلاعاتي، مي‌توانيم در پس هر يک از درگيري‌هاي روزانه (ورزش صبحگاهي، نماز جمعه، دريافت حقوق پايان ماه و يا خريد آخر هفته) نوعي مفهوم‌سازي را پيش‌فرض گيريم. يعني هر کدام از اين اعمال با سيستمي از مفاهيم سروکار دارد که به کمک آن، حوزه‌اي از واقعيت را به اشيا، فرايندها و روابطي، متفاوت از ديگر سيستم‌ها، تقسيم مي‌نماييم؛ مفهوم‌سازي‌هايي که غالبا به صورت ضمني و غيرروشمند صورت مي‌گيرند.

اما ما مي‌توانيم ابزارهايي را پرورش دهيم تا مفاهيم موجود در هر يک از اين فعاليت‌ها را مشخص و واضح گردانند و طبقه‌بندي‌هاي پنهاني آن را آشکار سازند. حاصل چنين ايضاحي، انتولوژي در معناي جديد خود مي‌باشد.

 

حق با مشتري است يا حقيقت؟

لذا انتولوژي ابدا دلمشغول پرسش از هستي‌ واقعي نيست، يعني پرسش از مطابقت مفهوم‌سازي‌ها با گونه‌اي از واقعيتِ مستقلِ موجود. بلکه صرفا نظامي است پراگماتيک که از مفهوم‌سازي آغاز مي‌کند و از آن جا به سمت توصيف مفاهيم متناظر آن حوزه (مفاهيمي که غالبا به نحو غلط‌اندازي “اشيا” ناميده مي‌شوند) پيش مي‌رود. اما اين اشيا، چيزي نيستند جز عناصري از يک مدل داده‌ايِ جهاني بسته، که به هدف کاربرديِ خاصي طراحي گشته‌اند. در اين معنا از انتولوژي، دغدغه‌ي اصلي، حقيقت در نسبت با حوزه‌اي از واقعيت موجود نيست، بلکه در بهترين حالت، حقيقت در نسبت با يک مفهوم‌سازي است: مشتري است که داده‌هاي خام مفهوم‌سازي را در اختيار مهندسين قرار مي‌دهد. اين انتولوژي صرفا با شبه‌حوزه‌هايي خلق شده سروکار دارد، و نه با واقعيتي استعلايي در وراي آن.

مشتري يا کاربر جهان خود را توصيف مي‌کند و مهندس انتولوژي مفهوم‌سازي پيش‌فرض آن را به نحوي روشمند بيرون مي‌کشد، وضوح مي‌بخشد و مطابق آن سيستمي طبيعت‌زدايي شده را براي پياده‌سازي طراحي مي‌کند. از نظر مهندس انتولوژي، حق هميشه با مشتري است چراکه در هر حالت، مشتري است که جهان اشيا جانشين دنياي واقعي خود را تشريح مي‌کند. از نظر مهندس انتولوژي، حقيقت را مشتري تعيين مي‌کند و در اختيار او مي‌گذارد.

 

چرا انتولوژي سيستم‌هاي اطلاعاتي شکست خورد؟

بر اين اساس مي‌توان به روشني دريافت که چرا پروژه‌ي ايجاد يک انتولوژي مشترک، که بسياري از جوامع اطلاعاتيِ حوزه‌هاي مختلف آن را بپذيرند، با شکست مواجه شد. تمامي مفهوم‌سازي‌ها با يکديگر برابر نيستند؛ آن‌چه مشتري مي‌گويد، هميشه درست نيست، حتي به اندازه‌ي کافي منسجم نيست تا نسبت به بازار نيز حقيقت باشد. لذا مفهوم‌سازي‌هاي بد فراوان‌ است..

حال بر اين اساس پروژه‌ي ايجاد يک انتولوژي سطح بالا را در نظر گيريد، يعني پروژه‌ي ايجاد اساس مشترکي براي تمامي انتولوژي‌ها. اين پروژه در ابتدا چنين به نظر مي‌رسد که در پي يافتن بالاترين تقسيم‌بندي مشترک (شبيه به بزرگ‌ترين مقسوم‌عليه مشترک:ب.م.م) است که ميان حجم عظيمي از تئوري‌هاي درست و نادرست مشترک باشد. بر اساس توضيح بالا روشن مي‌شود که دليل اصلي ناموفق ماندن تلاش براي ايجاد انتولوژي‌هاي سطح بالا دقيقا در اين واقعيت نهفته است که اين گونه کوشش‌ها بر اساس متدولوژي‌اي صورت مي‌گيرد که تمام حوزه‌هاي کاربست را به يک ديد مي‌نگرد. لذا اختلاف در مفهوم‌سازي‌هاي گوناگوني را که هر انتولوژي به عنوان ورودي دريافت مي‌کند، ناديده گرفت؛ مفهوم‌سازي‌هايي که نه تنها کيفيتا از يکديگر متفاوتند، بلکه تقريبا ناسازگار مي‌باشند.

 

بازگشت به دنياي واقعي

چندي است که مهندسين انتولوژي متوجه گشته‌اند که دست کشيدن از مفهوم‌سازي صرف و تنها تکيه نمودن بر اشياء دنياي واقعي، نتايج کاربردي مناسبي به دنبال خواهد داشت. بر اين بنيان است که مهندسين انتولوژي بر آن گشته‌اند تا مدل‌هاي خود را با استفاده از نتايج 2000 ساله‌ي فيلسوفان انتولوژيست بهبود بخشند. اما اين امر ابدا به معناي اين نيست که آنان حاضر شده باشند تا ديدگاه پراگماتيک خود را رها کنند، بلکه دلايل پراگماتيک بسيار خوبي را در جدي گرفتن دغدغه‌ي حقيقت‌جويي يافته‌اند؛ که مهم‌ترين آنان نقش بسيار مهم جهان واقع در حفظ اتحادپذيري و انسجام انتولوژي‌هاي جداگانه و جلوگيري از خطاهاي سيستماتيک در مفهوم‌سازي و ايجاد انتولوژي‌هاي سطح بالا مي‌باشد. چنين است رابطه انتولوژي فلسفي و مهندسي انتولوژي.

پابلیش : احسیرسافت

تایید مطالب مندرج : مهندس احسانپور

مقاله ای دیگر در باب آشنایی با روباتیک

    

● مقدمه

تقدیمی به تمامی دوستداران روباتیک

رباتیک علمی است که با هدف راحتی انسان و افزایش وقت مفید او به وجود آمده است . متاسفانه در کشور ما آن طور که شایسته است شناخته نشده است .

وقتي حرف از روبات مي شود همه به فكر يه چيزي مي افتند كه دست و پاه داره و يه سري كار انجام مي دهد، بايد بگم كه امروزه كار كرد هاي روبات فرا تر از اين چيز هاست

امروزه در دنياي نانو تكنولوژي مثل ساخت آي سي هاي بسيار كوچك كه ميليونها المان الكترونيكي رو در خود جاي دادن از روبات استفاده مي شه, دنياي روبات كه تلفيقي از الكترونيك, مكانيك, نرم افزار, سخت افزار مي باشه روز به روز در حال گسترش و تكامله. در این مقاله سعی می کنیم مبانی علم رباتیک و وضعیت رباتیک در ایران وجهان و کاربرد علم رباتیک را بررسی کنیم . بدین منظور ابتدا تاریخچه و تعریف مختصری از ربات ارائه می نماییم . سپس به و ضعیت رباتیک در کشور های صنعتی می پردازیم و سرانجام و ضعیت ایران را بررسی می نماییم و برای بهبود آن راهکاری را مشخص می نمایییم .

 

● تاریخچه ی رباتیک

 

در گذشته کشورهای استعمارگر برای افزایش سرمایه وپیشرفت خود به کشور های ضعیف حمله می کردند و با تصرف کشور قربانی ، مردم آنجا را به عنوان برده به خدمت می گرفتند و از آنها به عنوان نیروی کار رایگان بهره می بردند و آنها را در مزارع کارخانه ها آشپزخانه ها و… به کار می گرفتند . اما این برده ها چند عیب بزرگ داشتند . مهمترین عیب آن اسارت یک انسان و ظلم به او بود و دیگر عیب آن خستگی برده ها بود . برده ها نمی توانستند ۲۴ ساعت شبانه روز کار کنند . باید به آن ها وقت استراحت می دادند . دیگر عیب آن ها این بود که ارباب باید آن ها را مداوم کنترل می کرد . در آن زمان آرزوی اربابان این بود که برده ای غیر انسانی داشته باشند که بتواند ۲۴ ساعته کارکند و دچار خستگی نشود و نیاز به کنترل مداوم نداشته باشد . با توجه به علم آن زمان این رویایی بیش نبود و فقط در تئاتر به نمایش در می آمد و به این برده های آسمانی (( ربات )) می گفتند .

با پیشرفت علوم در طی گذشت زمان و انقلاب صنعتی اروپا ، نیاز به برده هایی بیشتر با سرعت بالاتر دقت بیشتر و خستگی کمتر ، بیشتر احساس می شد . بنابراین دانشمندان به فکرساخت ماشین های خود کار افتادند . (تا آن زمان علم در زمینه ی برق و مکانیک مقداری پیشرفت کرده بود . ) از آن به بعد در قسمت هایی از کارخانه ها از ماشین های الکترومکانیکی استفاده می شد . بدین شکل مکانیزاسیون صنعتی آغاز شد . عیب بزرگ این دستگاه ها تک منظوره بودن و عدم انعطاف پذیری آن ها بود . یعنی با تغییر قسمتی از کارخانه یا محصول تولیدی می بایست کل دستگاه ها دوباره طراحی می شدند . با پیشرفت هر چه بیشتر علم ، کامپیوتر ها اختراع شدند و گسترش یافتند . تا حدی که در خانه ها نیز یافت می شد . سپس صنعت گران به فکر ترکیب ماشین ها ی الکترومکانیکی با کامپیوتر ها افتادند تا بتوان آن ها را برنامه نویسی کرد [ یکی از ویژگی های کامپیوتر قابل برنامه نویسی بودن آن است ] و بایک دستگاه بتوان چندین کار را انجام داد (مثلا دستگاهی که یک نوع ماشین را رنگ می زند بتواند با عوض شدن مدل و طرح آن ، آن ها را نیز رنگ بزند ) . بدین صورت ربات ها ساخته شدند.

تاریخچه تحولات حوزه رباتیک

1920: نمایش نامه نویس چک اسلواکی Karl capek، کلمه ربات را در نمایش«‌ربات‌های جهانی روسیه» استفاده کرد این جمله از کلمه چکی « Robota» به معنی« کوشش ملال آور‌» آمده است.

1938: نخستین الگوی قابل برنامه‌ریزی که یک دستگاه سم‌پاشی بود، توسط دو آمریکایی به نام‌های Willard pollard و Harold Roselund برای شرکت devilbiss طراحی شد.

1942: ایزاک آسیموفRunaround را منتشر کرد و در آن قوانین سه‌گانه رباتیک را تعریف کرد.

1946: ظهور کامپیوتر: George Devol، با استفاده از ضبط مغناطیسی، یک دستگاه playback همه منظوره، برای کنترل ماشین به ثبت رساند. John Mauchly اولین کامپیوتر الکترونیکی (ENIAC) را در دانشگاه پنسیلوانیا ساخت. در MIT، اولین کامپیوتر دیجیتالی همه منظوره (Whirl wind) اولین مسئله خود را حل کرد.

 

1951: در فرانسه Reymond Goertz اولین بازوی مفصلی کنترل از راه دور را برای انجام مأموریت هسته‌ای طراحی کرد. طراحی آن مبتنی بر کلیه روابط متقابل مکانیکی بین بازوی اصلی و فرعی با استفاده از روش متداول تسمه و قرقره بود که نمونه‌هایی برگرفته از این طرح هنوز هم در مواردی که نیاز به لمس نمونه‌های کوچک هسته‌ای است، دیده می‌شود.

 

1954: George Devol اولین ربات قابل برنامه‌ریزی را طراحی و عبارت جهانی اتوماسیون را ابداع کرد. این امر زمینه‌ای برای نام‌گذاری این شرکت به Unimation در آینده شد.

1959: Marvin Minsky و John McCarthy آزمایشگاه هوش مصنوعی را در MIT بنا نهادند.

1960: Unimation توسط شرکت Coudoc خریداری شد و توسعه سیستم ربات‌های آن آغاز گردید. کارخانجات ساخت تراشه مانند AMF پس از آن شناخته شدند و اولین ربات استوانه ای شکل به نام Versatran که توسط Harry Johnson&Veljkomilen kovic طراحی شده بود، فروش رفت.

1962: جنرال موتورز اولین ربات صنعتی را از Unimation خریداری کرد و آن را در خط تولید خود قرار داد.

 

1963: John Mccarthy آزمایشگاه هوش مصنوعی دیگری از دانشگاه استنفورد بنا کرد.

1964: آزمایشگاه‌های تحقیقاتی هوش مصنوعی در M.I.T ،مؤسسات تحقیقاتی استنفورد (SRI)، دانشگاه‌ استنفورد و دانشگاه ادین برگ گشایش یافت.

1964: رباتیک C&D پایه گذاری شد.

1965: دانشگاه Carnegie Mellon مؤسسه رباتیک خود را تأسیس کرد.

1965: حرکت یکنواخت ( Homogeneous Trans formation) در شناخت نحوه حرکات ربات به کار رفت. این روش امروزه به عنوان نظریه اسامی رباتیک وجود دارد.

 

1965: ژاپن ربات Verstran ( نخستین رباتی که به ژاپن وارد شد) را از AMF خریداری کرد.

1968: کاوازاکی مجوز طراحی ربات‌های هیدرولیک را از Unimation گرفت و تولید آن را در ژاپن آغاز کرد.

 

1968: SRI،Shakey (یک ربات سیار با قابلیت بینایی و کنترل با یک کامپیوتر به اندازه یک اتاق) را ساخت.

1970: پروفسور victor sheinman از دانشگاه استنفورد بازوی استاندارد را طراحی کرد. ساختار ترکیب حرکتی او هنوز هم به بازوی استاندارد معروف است.

 

1973: Cincinnate Milacron اولین مینی کامپیوتر قابل استفاده تجاری که با رباتهای صنعتی کنترل می شد(T3) را عرضه کرد. ( طراحی توسطRichard Hohn )

 

1974: پروفسور Victor Scheinman، سازنده بازوی استاندارد، Inc Vicarm را جهت فروش یک نسخه برای کاربردهای صنعتی ساخت. بازوی جدید با یک مینی کامپیوتر کنترل می‌شد.

1977: یک شرکت ربات اروپایی (ASEA)، دو اندازه از ربات‌های قدرتمند الکتریکی صنعتی را عرضه کرد که هر دو ربات از یک کنترلر میکرو کامپیوتر برای برنامه ریزی عملکرد خود استفاده می‌کردند.

1976: Vicarm Inc در کاوشگر فضایی وایکینگ 1و2 استفاده شد. یک میکرو کامپیوتر هم در طراحی vicarm به کار رفت.

 

1977: Inc, Unimation vicarm را فروخت.

1978: unimation با استفاده از تکنولوژی Vicarm ‌ ( puma) ماشین قابل برنامه‌ریزی برای مونتاژ( puma) را توسعه داد . امروزه همچنان می‌توان puma را در بسیاری از آزمایشگاه‌های تحقیقاتی یافت.

1978: ماشین خودکار Brooks تولید شد.

1978: IBM و SANKYO ربات با بازوی انتخاب کننده، جمع کننده و مفصلی (SCARA) که در دانشگاه Yamanashi ژاپن برنامه‌ریزی و تولید شده بود، را فروختند.

1980: Cognex تولید شد.

1981: گروه ربات‌های CRS عرضه شد.

1982: Fanuc از ژاپن و جنرال موتورز درGM Fanuc برای فروش ربات در شمال آمریکا قرار داد بستند.

1983: تکنولوژی Adept عرضه شد.

1984: Joseph Engelberger ایجاد تغییرات در رباتیک را آغاز کرد و پس از آن نام ربات‌های کمکی (Helpmate) به ربات‌های خدماتی توسعه یافته (developed service Robots) تغییر یافت.

1986: با خاتمه یافتن مجوز ساخت Unimation، کاوازاکی خط تولید ربات‌های الکتریکی خود را توسعه داد.

 

1988: گروه Staubli، Unimation را از Westing house خرید.

1989: تکنولوژی Sensable عرضه شد.

1994: یک ربات متحرک شش پا از مؤسسه رباتیک CMUیک آتشفشان در آلاسکا را برای نمونه‌برداری از گازهای آتشفشانی کاوش کرد.

 

1997: ربات راه‌یاب مریخ ناسا از زمانی‌که ربات وارد مریخ شد تصاویری از جهان را ضبط و ربات سیار Sojourner تصاویری از سفرهایش به سیاره‌های دور را ارسال کرد.

 

1998: Honda نمونه ای از p3 (هشتمین نمونه در پروژه طراحی شبیه انسان ) که در 1986 آغاز شده بود را عرضه کرد.

2000: Honda نمونه آسیمو نسل بعدی از سری ربات‌های شبیه انسان را عرضه کرد.

2000: Sony از ربات شبیه انسان خود که لقب SDR ( Sony Dream Robots) را گرفت، پرده برداری کرد.

2001: Sony دومین نسل از ربات‌های سگ Aibo را عرضه کرد.

2001: سیستم کنترل از راه دور ایستگاه فضایی(SSRMS ) توسط مؤسسه رباتیک MD در کانادا ساخته و با موفقیت به مدار پرتاب شد و عملیات تکمیل ایستگاه فضایی بین‌المللی را آغاز کرد

 

● تعریف ربات و رباتیک     

 

همیشه بین صاحب نظران رباتیک و فعالان رباتیک در دانشگاه ها بحث در مورد تعریف ربات وجود داشته است، گاهی اوقات بر اساس تولید ربات، در شرکتی، تعریفی صنعتی و بر اساس تولید آن شرکت از ربات ارایه می شود و در مواردی نسبت به تکنولوژی ربات توصیف شده است

با این همه در زمان کنونی فناوری ساخت ربات در حدی است که با تکیه بر تکنولوژی جدید و پیشرفته کنونی و با کمی آینده نگری می توان تعریف عینی و دست یافتنی از ربات کرد.در این جا چند تعریف معتبر ذکر شده است:

“یک دستگاه یا وسیله خود کاری که قادر به انجام اعمالی است که معمولا به انسانها نسبت داده می شود و یا مجهز به قابلیتی است که شبیه هوش بشری است.”

یک ربات هوشمند ،ماشین خودکار چند منظوره ای است که طیف وسیعی از وظایف متفاوت را، تحت شرایطی که حتی ممکن است به آن شناخت کافی نداشته باشد ،همانند انسان آن را انجام دهد”

موسسه صنعتی آمریکا RAI یا Robotic Industrial Association که شرکتی با سابقه در صنعت رباتیک می باشد و در تولید بازوهای ربات های صنعتی یا (Manipulators) است، این گونه ربات را تعریف می کند:

“یک ربات، یک جابجا کننده چند وظیفه ای برنامه پذیر است که برای حرکت دادن مواد ، قطعات ،ابزار ها یا وسایل خاص ،با استفاده از حرکات برنامه ریزی شده قابل تغییر برای تحقق فرامین مختلف ،طراحی شده است.
ربات در معنای عام تر و کلی تر یک ماشین الکترومکانیکی هوشمند است

کلمه ربات توسط Karel Capek نویسنده نمایشنامه R.U.R (روبات‌های جهانی روسیه) در سال 1921 ابداع شد. ریشه این کلمه، کلمه چک اسلواکی(robotnic) به معنی کارگر می‌باشد.

در نمایشنامه وی نمونه ماشین، بعد از انسان بدون دارا بودن نقاط ضعف معمولی او، بیشترین قدرت را داشت و در پایان نمایش این ماشین برای مبارزه علیه سازندگان خود استفاده شد.

البته پیش از آن یونانیان مجسمه متحرکی ساخته بودند که نمونه اولیه چیزی بوده که ما امروزه ربات می‌نامیم.

امروزه معمولاً کلمه ربات به معنی هر ماشین ساخت بشر که بتواند کار یا عملی که به‌طور طبیعی توسط انسان انجام می‌شود را انجام دهد، استفاده می‌شود

ربات یک ماشین هوشمند است که قادر است در شرایط خاصی که در آن قرار می گیرد، کار تعریف شده ای را انجام دهد و همچنین قابلیت تصمیم گیری در شرایط مختلف را نیز ممکن است داشته باشد. با این تعریف می توان گفت ربات ها برای کارهای مختلفی می توانند تعریف و ساخته شوند.مانند کارهایی که انجام آن برای انسان غیرممکن یا دشوار باشد.

 

 

 

روباتها همانند کامپیوترها قابلیت برنامه ریزی دارند.بسته به نوع برنامه‌ای که شما به آنها می‌‌دهید.کارها و حرکات مختلفی را انجام می‌‌دهند. رشته دانشگاهی نیز تحت عنوان روباتیک وجود دارد.که به مسایلی از قبیل حسگرها، مدارات، بازخوردها، پردازش اطلاعات و بسط و توسعه روباتها می‌‌پردازد.روباتها انواع مختلفی دارند از قبیل روباتهای شمشیر باز، دنبال کننده خط،کشتی گیر، فوتبالیست،و روباتهای خیلی ریز تحت عنوان ریز-روباتها، روباتهای پرنده و غیره نیز وجود دارند. روباتها برای انجام کارهای سخت و دشواری که بعضی مواقع انسان‌ها از انجام آنها عاجز یا انجام آنها برای انسان خطرناک هستند.مثل روباتهای که در نیروگاه‌های هسته‌ای وجود دارند استفاده می‌‌شوند.

 

کاری که روباتها انجام می‌دهند.، توسط ریزپردازشگرها و ریزکنترل‌گرها کنترل می‌شود.با تسلط در برنامه نویسی این دو می‌‌توانید دقیقا همان کاری را که انتظار دارید روبات انجام دهد.

با توجه به توضیحاتی که داده شد :

ربات ماشینی هوشمند ، قابل برنامه نویسی و انعطاف پذیر است که برای بدست آوردن اطلاعاتی از محیط خود دارای حسگرهایی است .

رباتیک علم طراحی ، ساخت ، نگهداری و تعمیر ربات ها است همچنین رباتیک دانش و فناوری وابسته به ابزارهای مکانیکی کنترل شونده به‌وسیله رایانه است. هدف رباتیک اتصال هوش از ادراک به رفتار می باشد. رباتیک در اکثر مواقع در حوزه مهندسی برق، مهندسی مکانیک و مهندسی رایانه کاربرد دارد.

رباتيك علم به‌كارگيري ربات‌هاست و تاثير آن را در محصولاتي كه هر روزه استفاده مي‌كنيم، مي‌بينيم.

مهندسی رباتیک علم هوشمند کردن و الکترونیکی کردن ماشین ها ی مکانیکی است ( در جهت مصارف صنعتی ) [مهندسی رباتیک = مهندسی برق + مهندسی مکانیک]

ربات‌ها دارای سه قسمت اصلی هستند:

 

* مغز که معمولاً یک کامپیوتر است.

* محرک و بخش مکانیکی شامل موتور، پیستون، تسمه، چرخ‌ها، چرخ دنده‌ها و …

* سنسور که می‌تواند از انواع بینایی، صوتی، تعیین دما، تشخیص نور، تماسی یا حرکتی باشد.

 

با این سه قسمت، یک ربات می‌تواند با اثرپذیری و اثرگذاری در محیط کاربردی‌تر شود.

قوانین سه‌گانه رباتیک:

 

ایزاک آسیموف نویسنده داستان‌های علمی تخیلی قوانین سه‌گانه رباتیک را به صورت زیر تعریف‌کرده است:

 

1ـ یک ربات نباید به هستی انسان آسیب برساند یا به واسطه بی‌تحرکی، زندگی یک انسان را به مخاطره بیاندازد.

 

2ـ یک ربات باید از دستوراتی که توسط انسان به او داده می‌شود، اطاعت کند؛ جز در مواردی که با قانون یکم در تضاد هستند.

 

3ـ یک ربات باید تا جایی‌که با قوانین یکم و سوم در تضاد نباشد از خود محافظت کند.

علم رباتیک از سه شاخه اصلی تشکیل شده است:

 

· الکترونیک ( شامل مغز ربات)

· مکانیک (شامل بدنه فیزیکی ربات)

· نرم افزار (شامل قوه تفکر و تصمیم گیری ربات)

 

اگریک ربات را به یک انسان تشبیه کنیم، بخشهایی مربوط به ظاهر فیزیکی انسان را متخصصان مکانیک می سازند(تصویر3)، مغز ربات را متخصصان الکترونیک توسط مدارای پیچیده الکترونیک طراحی و می سازند و کارشناسان نرم افزار قوه تفکر را به وسیله برنامه های کامپیوتری برای ربات شبیه سازی می کنند تا در موقعیتهای خاص ، فعالیت مناسب را انجام دهد.

 

 

 

 

 

 

● مزایای ربات و رباتیک

مزایا کاملاً آشکار است. معمولاً یک ربات می‌تواند کارهایی که ما انسان‌ها می‌خواهیم انجام دهیم را ارزان‌تر انجام‌ دهد. علاوه بر این ربات‌ها می‌توانند کارهای خطرناک مانند نظارت بر تأسیسات انرژی هسته‌ای یا کاوش یک آتش‌فشان را انجام دهند. ربات‌ها می‌توانند کارها را دقیقتر از انسان‌ها انجام دهند و روند پیشرفت در علم پزشکی و سایر علوم کاربردی را سرعت ‌بخشند. ربات‌ها به ویژه در امور تکراری و خسته کننده مانند ساختن صفحه مدار، ریختن چسب روی قطعات یدکی و… سودمند هستند.

همچنین میتوان به مزایای دیگر ربات از جمله : افزایش بهره ، افزایش تولید ، بهبود کیفیت کار ، افزایش دقت ، جلوگیری از اتلاف نیروی انسانی ، افزایش سرعت ، کاهش هزینه ، کاهش ضایعات ، چند منظوره بودن ، هوشمند بودن ، عدم خستگی اشاره کرد.

علاوه بر این متوان مزایای زیر را بر شمرد!

1- رباتیک و اتوماسیون در بسیاری از موارد می توانند ایمنی، میزان تولید، بهره و کیفیت محصولات را افزایش دهند.

2- رباتها می توانند در موقعیت های خطرناک کار کنند و با این کار جان هزاران انسان را نجات دهند.

3- رباتها به راحتی محیط اطراف خود توجه ندارند و نیازهای انسانی برای آنها مفهومی ندارد. رباتها هیچگاه خسته نمی شوند.

4- دقت رباتها خیلی بیشتر از انسانها است آنها در حد میلی یا حتی میکرو اینچ دقت دارند.

5- رباتها می توانند در یک لحظه چند کار را با هم انجام دهند ولی انسانها در یک لحظه تنها یک کار انجام می دهند.

ربات‌ها معمولاً در مواردي استفاده مي‌شوند كه بتوانند كاري را بهتر از يك انسان انجام دهند يا در محيط پرخطر فعاليت كنند.
ربات مي‌تواند كارهايي را كه انسان انجام مي‌دهد، ارزان‌تر انجام دهد. علاوه بر اين، ربات‌ها مي‌توانند كارهاي خطرناك مانند نظارت بر تاسيسات انرژي هسته‌اي و يا كنترل كابل‌هاي فشار قوي را انجام دهند. ربات‌ها مي‌توانند كارها را دقيق‌تر از انسان انجام دهند و روند پيشرفت در علم پزشكي و ساير علوم كاربردي را سرعت بخشند. همچنين ربات‌ها در امور تكراري و خسته‌كننده همانند ساخت صفحه مدار، ريختن چسب روي قطعات يدكي سودمند هستند.

همه ارزيابي‌ها بر اين نكته تاكيد دارد كه ربات‌ها نقش فزاينده‌اي در جوامع مدرن ايفا خواهند كرد. آنها به انجام كارهاي خطرناك، تكراري، پرهزينه و دقيق ادامه مي‌دهند تا انسان‌ها را از انجام آنها بازدارند.

 

● صنعت و رباتیک

رباتها اولین بار در سال 1954 در صنعت به کارگرفته شدند که یک بازوی ربات یا Manipulator نام داشت که تنها 3 درجه آزادی بود.رباتهای صنعتی امروزی اکثراً همان بازوی رباتیکی هستند ولی با 6 درجه آزادی و خیلی پیشرفته تر نبست به گذشته کار میکنند رباتها در صنعت به شیوه ها و روشها و مدلهای مختلفی به کارگرفته میشوند.

امروزه، ۹۰ درصد روباتها، روبات هاى صنعتى هستند، يعنى روبات هايى كه در كارخانه ها، آزمايشگاه ها، انبارها، نيروگاه ها، بيمارستان ها، و بخش هاى مشابه به كارگرفته مى شوند. در سال هاى قبل، بيشتر روباتهاى صنعتى در كارخانه هاى خودروسازى به كارگرفته مى شدند، ولى امروزه تنها حدود نيمى از روباتهاى موجود در دنيا در كارخانه هاى خودروسازى به كار گرفته مى شوند. مصارف روباتها در همه ابعاد زندگى انسان به سرعت در حال گسترش است تا كارهاى سخت و خطرناك را به جاى انسان انجام دهند. براى مثال امروزه براى بررسى وضعيت داخلى راكتورها از روبات استفاده مى شود تا تشعشعات راديواكتيو به انسانها صدمه نزند.

برخلاف تصور افسانه ای عمومی از رباتها به عنوان ماشینهای سیار انسان نما که تقریباً قابلیت انجام هر کاری را دارند، بیشتر دستگاههای روباتیک در مکانهای ثابتی در کارخانه ها بسته شده اند و در فرایند ساخت با کمک کامپیوتر، اعمال قابلیت انعطاف، ولی محدودی را انجام می دهند چنین دستگاهی حداقل شامل یک کامپیوتر برای نظارت بر اعمال و عملکردهای و اسباب انجام دهنده عمل مورد نظر، می باشد. علاوه براین، ممکن است حسگرها و تجهیزات جانبی یا ابزاری را که فرمان داشته باشد بعضی از رباتها، ماشینهای مکانیکی نسبتاً ساده ای هستند که کارهای اختصاصی مانند جوشکاری و یا رنگ افشانی را انجام می دهند. که سایر سیستم های پیچیده تر که بطور همزمان چند کار انجام می دهند، از دستگاههای حسی، برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز برای کنترل کارشان نیاز دارند. حسگرهای یک ربات ممکن است بازخورد حسی ارائه دهند، طوریکه بتوانند اجسام را برداشته و بدون آسیب زدن، در جای مناسب قرار دهند. ربات دیگری ممکن است دارای نوعی دید باشد.، که عیوب کالاهای ساخته شده را تشخیص دهد. بعضی از رباتهای مورد استفاده در ساخت مدارهای الکترونیکی، پس از مکان یابی دیداری علامتهای تثبیت مکان بر روی برد، می توانند اجزا بسیار کوچک را در جای مناسب قرار دهند. ساده ترین شکل رباهای سیار، برای رساندن نامه در ساختمانهای اداری یا جمع آوری و رساندن قطعات در ساخت، دنبال کردن مسیر یک کابل قرار گرفته در زیر خاک یا یک مسیر رنگ شده که هرگاه حسگرهایشان در مسیر، یا فردی را پیدا کنند متوقف می شوند. رباتهای بسیار پیچیده تر رد محیط های نامعین تر مانند معادن استفاده می شود.

روباتهاى صنعتى زيادى ساخته شد ه اند و انجمن صنايع روباتيك اين تعريف را براى روبات صنعتى ارائه كرد:

 

«روبات صنعتى يك وسيله چند كاره و با قابليت برنامه ريزى چند باره است كه براى جابه جايى قطعات، مواد، ابزارها با وسايل خاص به وسيله حركات برنامه ريزى شده، براى انجام كارهاى مختلف استفاده مى شود.»

 

در سال ۱۹۶۲ م شركت خودروسازى جنرال موتورز نخستين روبات Unimate را در خط مونتاژ خود به كار گرفت.

 

امروزه کمتر کارخانه ای را می توان یافت که در آن از ربات استفاده نشود . بازو های رباتیکی که بدون استراحت قطعات و محصولات را از نقطه ای به نقطه ی دیگر جا به جا می کنند . ربات های جوشکار ربات های رنگرز ربات های بسته بند ربات های تراشکار ربات های چاپگر ربات های کنترل کیفیت ربات ها سوراخکار ربات های کنترل دما ربات های هشدار دهنده ی نشت گاز ربات های غربال سانتریفوژ های خودکار و … همگی نمونه هایی از ربات ها در کارخانه ها هستند .
کارخانه ها برای افزایش سرعت و کیفیت و دقت و هزینه ی پایین تر به سمت رباتیکی کردن تمامی قسمت های کارخانه پیش می روند و در بعضی از قسمت ها که برای انسان خطرناک است مانند جوشکاری و رنگ پاشی و سموم شیمیایی و …. ناچار به استفاده از ربات می شوند

امروزه استفاده از رباتها واتوماسیون غیر قابل انکار و معرفی شده برای تمام صنایع و کارخانه ها میباشد به طوری که کارخانه ها روز به روز به این سمت روی می آورند دلیلش هم مشخص است زیرا بازده ای بهتر و سرعت دقت کم هزینه بودن دیگر خصوصیات مورد انتظار را به ارمغان میآورد.

 

 

● مثال هایی از ربات    

 

کلمه ربات مانند کلمه ی ماشین ، یک کلمه ی کلی است و به چند مورد خاص خلاصه نمی شود . به عنوان نمونه چند مورد را ذکر می نماییم :

بازو های ربات های صنعتی ، ربات کنترل چاه های نفت ، یخچال های خانگی ، آسانسور ها ، اسباب بازی کودکان ، هواپیما های بدون سرنشین ، سیستم های دفاع ضد موشکی ، پرینتر ها ، دستگاههای تراش خودکار ، نوشابه پرکن ها و …

این ها فقط نمونه هایی از بی نهایت انواع ربات بود . ربات ها آنقدر گسترده اند که امروزه نمی توان بدون آن ها زندگی کرد . ولی در مهندسی منظور از ربات ، ربات های صنعتی می باشد .

در قسمت مونتاژ یک کارخانه اتومبیل سازی، قسمتی هست که چرخ زاپاس ماشین را در صندوق عقب قرار می دهند، اگر یک انسان این کار را انجام دهد خیلی زود دچار ناراحتی هایی مثل کمر درد و …می شود، اما می توان از یک ربات الکترومکانیکی برای این کار استفاده کرد و یا برای جوشکاری و سایر کارهای دشوار کارخانجات هم همینطور.

و یا ربات هایی که برای اکتشاف در سایر سیارات به کار میروند هم از انواع ربات هایی هستند که در جاهایی که حضور انسان غیرممکن است استفاده می شوند.

ربات مسیریاب: دنبال یک خط سیاه در زمین سفید حرکت می کند.

بات جراح تحت فرمان پزشک جراح در اتاق عمل با حضور مستقیم پزشک و یا غیر مستقیم و با کمک اینترنت ،نمودی از پیشرفت این رشته است که بسیار مفید و حیاتی میباشد.تصور کنید رباتی را که شما طراحی کرده اید وسیله ای برای نجات یک بیمارو بهبودی وی شده است که قطعاَ لذت موفقیت آنفخستگی زحمتتان را از بین میبرد.

یا ربات آتش نشان: آتش را پیدا می کند و آن را خفه می کند!

رباتها در پروژه های JPL شرکت فضایی NASA نقش مهمی دارند از جمله آنها Spriteو Sojourner می باشد.این نیز استفاده دیگری از رباتیک میباشد .

رو بات همسر نمونه ی دیگر از رباتهاست ، این روبات که در کشور هلند ساخته میشود تا بحال طرف داران زیادی پیدا کرده ،ولی بدلیل قیمت بالای آن هموز مورد استفاده عام قرار نگرفته است! کارشناسان رباتیک هلندی پیش بینی کردن تا ده سال آینده روبات همسر ارزان قیمت وارد بازار شود ! با این حال از سوی دیگر “رونالد آرکین” کارشناس ربات در این باره گفت: پیش بینی می کنم حداقل تا سال 2050 به مردم اجازه ازدواج با ربات به صورت قانونی داده نشود.

مطالعات اخیر نشان می دهد، به زودی نقش آفرینی ربات ها در ارتش آمریکا به حدی افزایش خواهد یافت که این ماشین های هوشمند را قادر می سازد تمام وظایف یک سرباز نظامی را به خوبی به انجام برسانند.

به گزارش روز سه شنبه بخش انگلیسی گروه بین الملل باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران “ایسکانیوز” و به نقل از خبرگزاری رسمی چین شینهوا، پیش بینی ها از جایگزینی بیش از 30 درصدی نیروهای انسانی ارتش آمریکا با ربات ها تا سال 2020 حکایت دارد.

یا ربات زیر آبی ،یک وسیلهٔ نقلیهٔ پویش‌گرِ قابل کنترل از راه دور (ROV) زیردریایی، «ربات زیرآبی است که به اپراتور این امکان را می‌دهد که این وسیله‌ را در اعماق آب کنترل و هدایت کند و از طریق اعمال فرامین عملیات‌ مورد نظر را از طریق تجهیزاتِ ربات، انجام دهد»

يك ربات شهري ارائه دهنده يك يا چند سرويس خودكار يا نيمه خودكار مفيد براي شهروندان يا تاسيسات و سامانه‌هاي شهري است. ربات‌هاي خدمتكار، نگهبان، پرستار، فروشنده، مددكار معلولين و چراغ‌هاي هوشمند راهنما نمونه‌هايي از ربات‌هاي خدمات شهروندي و رباتهاي شستشوگر، شيشه پاك‌كن، چمن‌زن، زباله جمع‌كن، سوخت‌رسان و باربر، نمونه‌اي از ربات‌هاي دسته دوم به‌شمار مي‌روند.

يكي از عرصه‌هايي كه امروز در بهره‌گيري از اتوماسيون و روبات‌ها پيشرفت فراواني كرده است، حوزه خدمات شهري است.

 

در شهرهاي پيشرفته جهان، مي‌توان نمونه‌هاي فراوان موفقي از به‌كارگيري اتوماسيون و ربات در ارائه خدمات شهري را ديد.

 

تسهيل در عبور و مرور و كنترل ترافيك، فروش كارت‌هاي اعتباري و بليت و عبور و مرور و غيره در ايستگاه‌هاي اتوبوس و مترو، ارائه اطلاعات در معابر، خيابان‌ها، پارك‌ها و موزه‌ها، نظافت خيابان‌ها، مراكز و معابر، آبياري فضاي سبز شهري و… تنها نمونه‌هاي كوچكي از به‌كارگيري تكنولوژي‌هاي مدرن اتوماسيون و رباتيك در ارائه خدمات به شهروندان است.

 

از ديگر زمينه‌هايي كه امروزه دولت‌ها به صورت فعال و با صرف هزينه‌هاي فراوان به سرمايه‌گذاري در آن روي آورده‌اند، به‌كارگيري ربات‌هاي امداد و نجات در مهار بحرا‌ن‌هاي شهري است.

در حال حاضر، سيستم‌هاي امداد و نجات رباتيك كه اغلب به صورت مجتمع و با عنوان سيستم‌هاي مديريت بحران DMS شناخته مي‌شوند، در برخي از شهرهاي پيشرفته راه‌اندازي شده و در حال بهره‌برداري است. از آنجا كه طراحي اين‌گونه سيستم‌ها، دقيقاً مطابق با شرايط بومي و مختصات هدف مورد نظر صورت مي‌گيرد، تنها راه توليد چنين سيستم‌هايي براي تهران و ساير كلان‌شهرها، هدايت محققان بومي به سمت اين هدف مشخص است تا با بهره‌گيري و مجتمع‌سازي نتايج آنها بتوان به راههاي بومي در اين زمينه دست يافت.

 

 

رباتهای امدادگر، یکی از راهکارهایی که برای نجات مصدومین زلزله استفاده می شود، به کاربستن رباتیک و علوم کامپیوتر در عملیات امداد و نجات است. از طریق این فناوری‌ها می‌توان به مصدومین گرفتار در زیر آوار دسترسی پیدا کرده و جان آن‌ها را نجات داد

این ربوتها به گونه‌ای طراحی شده است که بتوان مسیر خود را در شکاف‌های باریک و از میان آوار به‌جا مانده از ساختمان بیابد و در لا‌به‌لای آن‌ها به جستجوی مصدومین حادثه بپردازد. پیکره‌ی این رباتها به یک دوربین و یک میکروفون برای دریافت داده‌هایی از میان ویرانی‌ها مجهز شده است. به علاوه یک حسگر حرارتی نیز به تجهیزات این ربوت ها افزوده شده، تا بتواند حرارت بدن مصدوم را دریافته و موقعیت او را بیابد. این حسگر، این امکان را نیز فراهم می‌سازد که حتی اگر در زیر آوار منبع نوری نیز وجود نداشت و مصدومین در تاریکی گرفتار شده بودند، باز هم فرصت یافته شدن آن‌ها وجود داشته باشد. طراحی منعطف این ربوتها برخی توانمندی‌های مختص محیط‌های دچار سانحه را به آن افزوده است، اگر در شرایطی این ربوتها با مانعی در زیر آوار برخورد کند و به سبب این برخورد تعادل خود را از دست بدهد و یا از ارتفاعی، فرو بیفتد، خواهد توانست با چرخش پیکره‌ی خود مجدداً به وضعیت متعادل و مناسب برای حرکت بازگردد.

ربات حمل مجروح نمونه یدیگر رباتهاست که این ربات از ترکیب دو گونه ربات درست شده: از پایین تنه شبیه تانک و از بالا تنه به شکل یک ربات انسان نماست.

پایین تنه ربات تشکیل شده از دو شنی. از این گونه طراحی شنی برای افزایش قدرت مانور ربات در زمین های ناهموار استفاده میشه. با تاشدن شنی، طولش کم میشه و نیاز به جای کمتری داره. با باز شدن کامل شنی دوم جوری که هر دو در امتداد هم قرار بگیرند طول ربات زیاد میشه و میتونه از مانع یا پله به راحتی رد بشه. در ضمن سطح تماسش با زمین زیاد میشه و پایداری بیشتری داره.

قراره دست های ربات به اندازه ای قوی باشه که بتونه تا 135 کیلو رو بلند کنه و مثلا از آن برای حمل مجروح در میدان جنگ استفاده کنند . این ربات توسط شرکت Vecna Technologies در مریلند ساخته شده و انتظار میره تا پنج سال دیگه مورد استفاده واقعی قرار بگیره.

پس از سالها تلاش پژوهشگران رباتیک ژاپني ها، روبات شبيه انسان يعني۲- HRP به حدي پيشرفت كرده كه مي تواند تعدادي از فرمان هاي صوتي انسان را انجام دهد. اين روبات كه به «پروموت» نيز معروف است، توسط مؤسسه ملي علم و تكنولوژي ژاپن تهيه شده و قابليت انجام فرمان هاي انسان را دارد. پروموت براي انجام دستورات صوتي كاربران و همچنين گرفتن عكس و تصاوير سه بعدي از اشياء و نگهداري آنها با استفاده از يك سنسور مادون قرمز طراحي شده است. اگرچه اين روبات حركت به ظاهر خشن و آهسته و صدايي يكنواخت و خسته كننده دارد ولي به راحتي مي تواند با استفاده از كنترل از راه دور تلويزيون را كنترل نموده و يا يك نوشيدني براي شما آماده نمايد. مؤسسه ژاپني سازنده اين روبات مي گويد كه اين روبات به راحتي مي تواند با انسان ها رابطه برقرار نمايد.

روبات‌‏هايي كه توانايي جمع‌‏آوري قارچ و روبات‌‏هاي علف‌‏زن‌‏ها كه به نظر مي‌‏رسد توسط ‏دارندگان زمين‌‏هاي گلف استفاده شوند از جمله محصولات اين گروه از دانشمندان است. هر چند روبات قارچ جمع‌‏كن نمي‌‏تواند به سرعت انسان كار كند ، اما توانايي اين كه 24 ساعت كار كند را ‏دارد . روبات علف‌‏زن نيز مي‌‏تواند كار انجام شده توسط يك فرد در شش ساعت را در 10 دقيقه انجام دهد. قيمت بالاي روبات‌‏ها در حال حاضر تنها نقطه ضعف آنها است؛ اما به نظر مي‌‏رسد كشاورزان در درازمدت ‏بتوانند محصولات مشابه را با قيمت مناسب تهيه كنند.

 

نانو روبات‌هاي زيستي

ا استفاده از دانش نانوتكنولوژي دانشمندان توانسته‌اند نانوروبات‌هاي زيستي طراحي كنند كه در بدن انسان قرار مي‌گيرند و نقش محافظ و درمانگر را ايفا مي‌كنند. اين ريزماشين‌هاي هوشمند قادرند چندين نسخه از خودشان تهيه كنند و جايگزين بافت‌هاي فرسوده يا آسيب‌ديده نمايند.

 

«در آينده نانو روبات‌هاي هوشمند در مغز و بدن هر انساني به تعداد زياد وجود خواهند داشت و انسان را از ابتلا به انواع بيماري‌ها مصون مي‌دارند حتي روند پير شدن بشر را به تعويق مي‌اندازند و نيز قدرت جسماني و حافظه او را تقويت مي‌كنند.» شايد در نگاه اول اين جمله تداعي‌كننده پيش‌گويي‌هاي «آرتور سي‌كلارك» در رابطه با دنياي آينده باشد ولي جالب اينجاست كه اين پيش‌بيني از دكتر «كورزويل» متخصص علوم كامپيوتر و عضو موسسه ملي مهندسي در امريكاست. او هم اكنون به همراه گروهي از متخصصين، در زمينه كاربرد نانو روبات‌ها در زندگي آينده بشر تحقيقاتي انجام مي‌دهد و قرار است نتايج مطالعات اين گروه به صورت فيلمي با عنوان «داستان واقعي زندگي در آينده» در اواخر سال جاري ميلادي ارائه شود.

 

بر اساس اين گزارش با استفاده از نانوتكنولوژي دستيابي به انرژي خورشيدي امكانپذير خواهد شد. انرژي خورشيدي قابل تبديل و استفاده به اشكال مختلف انرژي مي‌باشد و بشر را از منابع ديگر انرژي بي‌نياز مي‌كند. نانوروبات‌ها ماشين‌هاي كوچكي هستند كه براي انجام عملياتي خاص و بعضا تكرارشونده با دقت بسيار بالا طراحي شده‌اند. نانو( nano-) به معني يك بيليونيوم يا يك ميلياردم است. قطر موي سر انسان يك دهم ميليمتر است درنظر بگيريد، يك نانومتر صدهزار برابر كوچك‌تر از آن است .9-10 =1 nanometer (nm) . مكعبي با ابعاد 5/2 نانومتر ممكن است حدود 1000 اتم را در خود جاي دهد. با استفاده از دانش نانوتكنولوژي دانشمندان توانسته اند نانوروبات‌هاي زيستي طراحي كنند كه در بدن انسان قرار مي‌گيرند و نقش محافظ و درمانگر را ايفا مي‌كنند. اين ريزماشين‌هاي هوشمند قادرند چندين نسخه از خودشان تهيه كنند و جايگزين بافت‌هاي فرسوده يا آسيب‌ديده نمايند اين فرايند را خود تكثيري مي‌نامند. آنها نه تنها قادر به تشخيص محل دقيق سرطان خواهند بود بلكه داروي مناسب براي از بين بردن سلول‌هاي سرطاني را تزريق مي‌كنند.

 

امروزه تحقيقات وسيعي در زمينه درمان بيماري‌هايي چون ديابت، بيماري‌هاي قلبي و ايدز در حال انجام است. نانوروبات‌ها داراي امكانات بالقوه‌اي هستند كه با اجتماع و قرارگيري به صورت كلوني قادرند بطور موشكافانه و دقيق از سيستم حفاظت كنند. در واقع با ساختاري اتمي و يا مولكولي در يك فرايند شناخته شده قرار داده مي‌شوند تا چرخه‌اي را كامل نمايند. تكنولوژي نانوروباتيك آنقدر سريع در حال پيشرفت است كه به يقين زندگي انسان از اواسط قرن جاري بكلي متحول خواهد شد. اين تغييرات شامل از بين رفتن بسياري از بيماري‌ها، كاهش عوامل و عوارض بسياري از امراض و حتي جراحي‌ها مي‌باشد. يكي از مهمترين برنامه‌هاي گسترش علوم روباتيك در جهان بيشتر كردن عمر بشر و مبارزه با پيري و عواقب آن است. از دهه 80 ميلادي تا كنون كوچك‌سازي (مينياتورسازي) از اهم فعاليت‌ها در زمينه علوم كامپيوتري بوده است.

 

طبق گزارشات اعلام شده سرعت رشد تكنولوژي هر بيست سال دو برابر خواهد شد، در نتيجه تكنولوژي در سال 2050 حدود 32 برابر از سال 1950 جلوتر خواهد بود. يكي از شاخه‌هايي كه رشد تكنولوژي در آن بسيار چشمگير است، دانش پزشكي است. با ساخت ابزار و وسايل پزشكي در آينده روند پير شدن كند مي‌شود و مبارزه با بيماري‌ها آسان‌تر و مطمئن‌تر خواهد شد. در زمينه كالبدشناسي از نانوروبات‌ها به منظور تعيين محل دقيق آسيب استفاده خواهد شد. در شرايطي استفاده از نانو ربات‌هاي زيستي ضروري به نظر مي‌رسد كه امكان دسترسي به عضو موردنظر دشوار بوده يا امكانپذير نباشد يا حتي در مواردي كه عواقب دردناك و دشواري توسط پزشك پيش‌بيني شود. براي طراحي يك نانوروبات دانشمندان از مدل‌هاي طبيعي مثل ساختار رشته‌هاي DNA بهره مي‌گيرند. با بهره‌گيري از دانش نانو تكنولوژي دانشمندان قادر به ساخت حسگرهاي زيستي در ابعاد يك ميلياردم هستند.

 

هم اكنون نانو روبات‌هايي كه در مراكز تحقيقاتي ساخته مي‌شود به اندازه‌اي كوچك هستند كه هنگام عطسه همراه با گرد و غبار به بيرون پرتاب مي‌شوند. يكي از اولين ريزروبات‌هايي كه براي كمك به علم پزشكي ساخته شد «سلئو» نام داشت. اين ميكروروبات براي جاسازي در داخل روده انسان طراحي شده بود. سئلو مجهز به يك چنگال و چند حسگر بود. حسگرها بدين منظور تعبيه شده بودند تا مانع برخورد با موانع شوند، وظيفه چنگال نيز برداشتن نمونه از سطح روده مي‌باشد. اين ريزماشين مي‌توانست يا خود حركت كند يا توسط پزشك با يك كنترل دستي به حركت درآيد. اسلوب كار نانوروبات‌هايي كه در داخل بدن كار گذاشته مي‌شوند، شبيه‌سازي از محيط، در فضايي سه بعدي است و تجزيه و تحليل اطلاعات در آنها بر مبناي روش‌هاي عددي مي‌باشد. نانوروبات‌ها مانند انسان به اطلاعات اطرافشان نياز دارند.

 

حواس ماشيني يا حسگرها اين وظيفه را در نانوربات‌ها بر عهده دارد. به جرات مي‌توان گفت كه بسياري از اين حسگرها از حواس انسان بهتر و دقيق‌تر كار مي‌كنند. نانوروبات‌هاي زيستي به تغييرات حرارتي و شيميايي بسيار حساس هستند. زيرا اگر تغييرات حرارتي در بين سلول‌هاي عضوي از بدن وجود داشته باشد و يا ضرايب شيميايي متفاوتي بين آنها مشاهده شود، نشان از تغييراتي است كه در بين سلول‌هاي سالم رخ داده و در نتيجه حاكي از بيماري خاصي مي‌باشد. اينگونه ريزماشين‌ها به گونه‌اي طراحي شده‌اند كه به تفاوت‌هاي ضرايب شيميايي سلول‌ها بسيار حساس هستند و همچنين قادرند ميزان حرارت سلول‌ها را اندازه‌گيري نمايند. هنگامي كه ضرايب شيميايي و دمايي متفاوتي مابين سلول‌ها دريافت كنند با بررسي اطلاعات و مطابقت با داده‌هاي ذخيره شده بيماري موردنظر را تشخيص مي‌دهد. ناگفته نماند كه اين نانوروبات‌ها قادرند بين گزينه‌ها و موارد مشابه بهترين آنها را گزينش كنند، به عبارتي از هوش ماشيني در سطحي پيشرفته برخوردارند تا بهترين گزينه را در جهت تشخيص بيماري انتخاب نمايند. در مرحله بعدي نيز به درمان سلولي اقدام مي‌كند كه با تزريق دارو به سلول‌ها همراه است.

 

گفته شده است كه بدليل نوع كار اين نانو روبات‌ها در بدن تجهيزات و يا سخت‌افزار اين ماشين‌هاي مولكولي بسيار پيشرفته و ابتكاري است. در ساخت سنسورهاي زيستي تنها روش‌هاي ميكروالكترونيكي كاربرد دارد. نانوربات‌هاي زيستي داراي سنسورهايي در ابعاد بسيار كوچك هستند و در عين حال به گونه‌اي طراحي شده‌اند كه با شرايط زيستي بدن انسان سازگارند. نانوربات‌هاي زيستي با داشتن حسگرهاي بسيار حساس از تجهيزاتي خواهند بود كه امور پزشكي را بتدريج متحول مي‌كند. در واقع مدلي از ماشين‌هاي مولكولي هستند كه با روش‌هاي خاصي ارتباطات و اتصالات بين سلول‌هاي بيولوژيكي را كنترل كرده و بهبود مي‌بخشد، به عبارتي روي نحوه عملكرد سلول‌ها نظارت كرده و كنترل صحيح آنها را به عهده مي‌گيرد. روش كار اين مدل‌هاي مولكولي بر اساس شبيه‌سازي در محيط سه بعدي است. تحقيقات در زمينه نانو ربات‌هايي كه مجهز به حسگرهاي زيستي و دارويي باشند در سطح گسترده‌اي در حال انجام است.

 

مراحل آزمايشگاهي نانوروبات‌هاي زيستي در يك محيط واقعي با كنترل‌ها و سنجش‌هاي شيميايي و حرارتي در مسير مطلوبي قرار دارد. طراحي نانوروبات‌ها بر پايه و اساس نانوبيوالكترونيك مي‌باشد و حسگرهاي ويژه‌اي به نام نانوبيوسنسورها عملگرهايي هستند كه به روشي خاص عمل مي‌كنند و كاربرد آنها در جهت اهداف پزشكي و تحويل دارو به سلول‌ها مي‌باشد. اين پژوهش‌ها باعث پيشرفت‌هاي خارق‌العاده‌اي در زمينه نانو داروهاي هوشمند شده است. از ديگر وظايف تعريف شده در نانوروبات‌ها عملكرد آنها به عنوان antibady است. antibady به معني ماده‌ايي است كه در بدن توليد مي‌شود و به مقابله با بيماري‌ها مي‌پردازد. موضوع جالب اين است كه سيستم ايمني بدن با نانوروبات‌هاي زيستي سازش مي‌كند و در جهت رفع بيماري با آنها همكاري مي‌نمايد. از ديگر قابليت‌هاي تعريف شده در نانوبيوسنسورها بررسي زمان است، به عبارتي بررسي تشخيص بهترين زمان براي تزريق دارو به سلولهاست.

 

نانو روبات‌هاي هوشمند قادر به تجزيه و تحليل منطقي شرايط زيستي سلول مي‌باشند، زيرا تزريق دارو به سلول‌ها اگر در زمان و موقعيت مناسب انجام شود به طور يقين تاثير مطلوب خواهد داشت و در غير اين صورت نه تنها به بهبود وضعيت بيمار كمك نخواهد شد بلكه داراي عواقب خطرناكي نيز هست. تجزيه تحليل‌هاي گوناگوني كه از بررسي محيط بدست مي‌آيد بسيار مهم و حساس است، از طرفي ابعاد بسيار كوچك يا مينياتوري اين ريزماشين‌ها محدوديت‌هايي را ايجاد خواهد كرد. مسئله بسيار مهم ديگر تامين انرژي لازم براي گرفتن اطلاعات و تجزيه و تحليل آنهاست. Adriano Cavalcanti يكي از پيشگامان درگسترش تكنولوژي نانو يا مهندسي اتوماتيكي مولكول‌هاي زيستي است، همچنين او رئيس CAN (Center for Automation in Nanobiotech) مي‌باشد. او به همراه گروهي از متخصصين اين رشته توانسته است دستگاه‌ها، وسايل و تجهيزات پزشكي مجهزي با استفاده از نانوروبات‌هاي زيستي توليد كند و گام‌هاي موثري در درمان بيماري‌هايي چون ديابت، انواع سرطان‌ها، كارديولوژي (بيماري‌هاي قلب) و نيز معالجه انوريسم (اتساع غيرطبيعي شريان‌ها) انجام دهد.

 

آدرس‌هاي اينترنتي www.nanorobotdesign.com , www.canbiotechnems.com براي دسترسي به اطلاعات بيشتر و آشنايي با نحوه كار اين گروه مي‌باشد. مراحل كلي ساخت نانوروبات‌ها داراي دو بخش اصلي است ابتدا طراحي و ساخت تراشه‌هاي زيستي، به عبارتي ساخت تراشه‌هايي كه با ساختار ژنتيكي انسان سازگار بوده و براساس مدل ژنوم انسان طراحي شده باشند. در مراحل بعدي كه از حساسيت ويژه‌اي برخوردار است تست و انجام مراحل آزمايشگاهي به منظور بررسي واكنش بدن و چگونگي تاثيرگذاري نانوروبات‌هاست. يكي از اهداف ابداع اين گونه روش‌ها مقابله با بيماري‌هاي صعب‌العلاج و همچنين انواع سرطان‌ها است. طراحان نانوروبات‌هاي زيستي معتقدند كه درمان بيماري‌هايي به ويژه سرطان با اين روش موثرتر و همچنين ريسك خطرپذيري در آن بسيار كمتر است، زيرا اين نانوروبات‌هاي زيستي بدون تاثيرگذاري روي سلول‌هاي سالم، سلول‌هاي بيمار و سرطاني را مورد هدف قرار مي‌دهد.

 

ناگفته نماند كه يكي از مشكلات درمان سرطان‌هاي گوناگون، داروها و مواد از بين برنده اين سلولهاست، زيرا علاوه بر اينكه روي سلول‌هاي سرطاني تاثير مي‌گذارد سلول‌هاي سالم را نيز از بين مي‌برد. امروزه در كنار شناخت بيماري‌ها و روش‌هاي درماني آنها، آگاهي و دسترسي دقيقي نسبت به اجزاي بدن حاصل شده و شاهد هستيم كه پزشكان قادر به پيوند اندام‌هايي به بدن انسان مي‌باشند كه تاكنون غيرممكن بوده است. پيوند اعضاي مصنوعي و جايگزين كردن آنها با عضو از كار افتاده از مسائل بسيار حساس و پيچيده است كه امروزه قابل انجام مي‌باشد. ناگفته نماند كه اين جراحي‌ها خطرات نه چندان كوچك و عواقب دردناك و دوره درمان بسيار بالايي دارند. ديگر آنكه اعضاي پيوندي و اندام‌هاي مصنوعي هنوز كارآيي بافت‌هاي طبيعي و اوليه را پيدا نكرده‌اند. براي مثال بايد گفت اگر دست يك كارگر زير تيغ دستگاه‌هاي صنعتي قطع شود خوشبختانه پزشكان قادرند كه دست را به بدن فرد پيوند زنند و حيات را به سلول‌ها باز گردانند.

 

اما متاسفانه دست موردنظر همه قابليت‌هاي اوليه را نخواهد داشت، زيرا هنوز اطلاعات لازم براي اتصال اعصاب و بافت‌هاي جدا شده كه مطابق حالت طبيعي باشد به دست نيامده است. از طرفي داروهايي كه براي درمان انواع بيماري‌ها ساخته شده است، خود آسيب‌هاي ديگري به سلامت بدن انسان وارد مي‌سازند زيرا كه محيط و هدف خود را به طور دقيق نمي‌شناسند و مي‌تواند مولد زيان‌هايي حتي بزرگ‌تر از مشكلات اوليه باشد. از طرفي ظهور بيماري‌هايي نظير ايدز با ويروس مرموز HIV كه روش‌ها و داروهاي كنوني از شناسايي و نابود كردن كامل آن عاجزند، خود دليلي بر متحول شدن دنياي پزشكي است. دانش نانوتكنولوژي توليد و ساخت تجهيزاتي در مقياس نانومتريك را ممكن مي‌سازد. تجهيزاتي در ابعاد اتم يا مولكول با ويژگي‌ها و خواص شيميايي كاملا” منحصر به فرد و شناخته ‌شده. در واقع متخصصين با دستكاري اتم‌ها بطور جداگانه و جاي دادن دقيق آنان در مكاني خاص قادرند ساختار دلخواه و مطلوبي را توليد كنند.

 

پژوهش‌هاي انجام شده ساختاري را ارائه مي‌كند كه مي‌تواند پيشرفت‌هاي حيرت‌انگيزي را در صنعت دارو و درمان بيماري‌ها و آسيب‌هاي زيستي ايجاد نمايد. نانوبيوروبات‌ها سيستم‌هايي هستند كه شناساگر، تحليل‌كننده، ترميم‌كننده، متحرك و بسيار دقيق مي‌باشند كه قادرند بخش عظيمي از مشكلات پزشكي امروز را برطرف سازند. اين ماشين‌ها با اطلاعات كامل از ساختار بدن و حتي اجزاي سلول‌هاي بدن به راحتي قادر به حفاظت افراد در برابر باكتري‌ها، ميكروب‌ها و ويروس‌هاي بيماري‌زا مي‌باشند. با استفاده از اينگونه روش‌هاي درماني محققان قادر به ساخت بافت‌هاي بسيار مقاومي براي بدن انسان هستند كه حتي با افتادن از ارتفاع زياد هم كوچك‌ترين خدشه‌اي در عملكردشان وارد نشود و سلامت خود را حفظ كنند. آينده علوم و مهندسي چند گرايشي (Multi- Disciplinary) است و هر روزه به سمت توليد ماشين‌هاي مولكولي سوق داده مي‌شود تا در نهايت بتواند مجموعه‌هايي از ﭘيوندهاي ارگانيك و سايبريك را عرضه كند.

 

با پيشرفت در نانوتكنولوژي دانشمندان قادرند تا نانوحسگرهاي ويژه‌اي با كاربردهاي نانوبيوالكترونيك و بيولوژيكي براي عملياتي خاصي ابداع كنند. برخي معتقدند «نانوتكنولوژي روند زيان‌بار ناشي از انقلاب صنعتي را معكوس خواهد كرد.» از طرفي برخي اعتقاد دارند كه پيش‌بيني‌هايي كه در رابطه با سرعت پيشرفت تكنولوژي صورت گرفته است تا حدي اغراق‌آميز و خوشبينانه مي‌باشد. زيرا با درنظر گرفتن سرعت گرم شدن زمين، اثرات گلخانه‌اي، گسترش بيماري هاي عفوني و بعضا ناشناخته، آلودگي زمين و هوا، كمبود مواد غذايي و بسياري از موارد ديگر، تعيين زمان اينگونه پيش‌گويي‌ها بسيار خوشبينانه است.

 

 

 

● رباتیک و کشور های صنعتی

 

کشور ها صنعتی به این حقیقت رسیده اند ، که کشوری پیشرفت نمی کند مگر این که در تمام علوم پیشرفت کند . بنابراین ، با توجه به این که رباتیک یکی از علوم اصلی سرنوشت ساز قرن است و به آن احساس نیاز می کنند . در این راستا فعالیت های بسیاری را انجام داده اند. آن ها آن قدر پیشرفت کرده اند که هدف خود را اینگونه ذکر می کنند ” در سال ۲۰۵۰ ربات هایی خواهیم ساخت شبیه انسان که بتواند با قوی ترین تیم فوتبال انسان ها بازی کند و بدون انجام خطا ، انسان ها را شکست دهد .”

 

آن ها هر ساله مسابقات رباتیک جهت کسب علم و استفاده نمودن از آن در صنعت برگزار می نمایند .

همچنین در راستای تربیت نیروی انسانی جهت گسترش این علم ، رشته ی مهندسی رباتیک را ایجاد نمودند .

ژاپني ها در صنعت توليد روبات به عنوان پيش روي ساير كشورها هستند و شركت هاي هيتاچي، سوني، تويوتا و هوندا از جمله فعالان اين صنعتند. اكثريت روبات هاي ساخته شده، شباهتي با انسان ها ندارند و معمولاً در خطوط توليد كارخانه ها مورد استفاده قرار مي گيرند.

 

مهندسی رباتیک در واقع تلفیقی از رشته ی مهندسی برق و مهندسی مکانیک است که هدف آن تربیت نیرویی که بتواند به تنهایی ربات های صنعتی را طراحی کند و آن را بسازد . این رشته در اکثر دانشگاه های کشور های صنعتی تدریس می شود .

کارخانه های خصوصی آن ها علاوه بر رباتیکی کردن فرایند تولید ، مقداری از درآمد های ناخالص خود را جهت تحقیق و گسترش رباتیک صرف می نمایند .

● وضعیت رباتیک در ایران    

 

وضعیت رباتیک در ایران فاجعه بار است . به طوری که می توان گفت : رباتیک در ایران هنوز شناخته شده نیست . این وضعیت در حالی است که ایران یکی از بزرگترین وارد کنندگان ربات های صنعتی است . هر ساله ارز زیادی بابت خرید ربات ، از کشور خارج می شود . در بیشتر کارخانه های ما از رباتها استفاده می شود . کارخانه هایی مانند فولاد ، خودروسازی ، مواد غذایی و … را می توان تقریبا تمام رباتیک دانست . اما متاسفانه تمام ربات های آن وارداتی است و حتی نصب و کنترل و تعمیر آن بر عهده ی خارجی ها می باشد

به منظور عقب نماندن کشور در علم رباتیک ، رشته ی مهندسی رباتیک در سال ۱۳۸۱تاسیس شد و متاسفانه تا امسال (۱۳۸۷ ) تنها دانشگاه ارائه کننده ی آن دانشگاه صنعتی شاهرود بود . اکنون این رشته در دانشگاه صنعتی همدان نیز تدریس می شود . اما آیا دو دانشگاه کافی است ؟ پاسخ روشن است با توجه به اهداف کشور و سند چشم انداز ۲۰ ساله هم اکنون باید در تمام دانشگاه های صنعتی ، تدریس شود .

یکی از مشکلات دانش آموختگان این رشته در کشور این است که کسی این رشته را نمی شناسد و اصلا نمی داند ربات چیست . وقتی از ربات صحبت می شود به یاد اسباب بازی آدم آهنی کودکان و فیلم های سینمایی می افتند . دیگر مشکل دانش آموختگان عدم اعتماد صنعت کشور به آن ها است . صنعت گران حاضرند چندیدن برابر آن هزینه کنند ولی از نیروی خارجی استفاده نمایند .دیگر مشکل این رشته کمبود امکانات دانشگاهی و قدیمی بودن امکانات فعلی آن ها است .

بعضی از افراد در ایران استفاده از ربات را مساوی اخراج نیرو کار می دانند و با توسعه ی آن مخالفت می کنند . اما آنها از این قافل هستند که گماردن نیروی انسانی به کار های روزمره و تکراری ، اتلاف نیروی انسانی است . به جای انجام کار بیهوده می توان آن ها را در جایی دیگر به خدمت گرفت .

هر ساله چندین مسابقات رباتیک در سطح کشور برگزار می شود که می توان گفت همه ی آن ها دارای قوانین ثابت و یک شکل و تکراری است و هیچ کدام قوانین بومی ندارند . متاسفانه در ایران به این مسابقات به چشم هدف نگریسته می شود . (بر عکس کشور های صنعتی که مسابقات را ، وسیله ای برای ارتقاء صنعت خویش می دانند . ) و تمام وقت دانشجویان را می گیرند که رباتی با هدف پوچ ( مانند مسیریاب که در این مسابقات ربات باید مسیر خط سیاه را دنبال کند ) بسازند .

متاسفانه هیچ یک از ما ، هیچ روز یا هفته ای در سال را به عنوان هفته ی رباتیک ، حداقل برای یادآوری اهمیت آن بر نگزیده ایم . و برای بهبود وضعیت آن کوششی نکردیم و نمی کنیم. علم رباتيك در كشور ما علمي نو هستش و آينده اي روشن و پويا خواهد داشت.

با این همه اخیرا در مسابقات روبات‌های هوشمند انگلیس تیم دانشگاه آزاد اسلامی، ضمن کسب مقام دوم جهانی بعنوان فنی‌ترین تیم طراح روبات انتخاب شدند.

همچنین ربات انسان نماي ايراني پارسه ، آسيمو را به وحشت انداخت، ربات انسان نمای پارسه ، محصول مرکز تحقیقات فناوری های پیشرفته پارسه هست که از پیشرفته ترین سیستم هوش مصنوعی جهان بهره می برد. سیستم هوش مصنوعی این ربات توانست در سال 2007 نرم افزار “کلاریسا” که توسط دانشمندان ناسا طراحی شده بود و تا آن زمان پیشرفته ترین سیستم هوش مصنوعی جهان به شمار می آمد رو با اقتدار کامل شکست بدهد . همچنین عنوان پدر هوش مصنوعی نوین جهان را از آن طراح خود کند. لازم به توضیح است که ربات انسان نمای پارسه برای رقابت جدی با ربات انسان نمای آسیمو طراحی شده است و در پایان سال 2008 بروی پیست رقابت خواهد رفت.

گفتنی است بخش سیستم هوش مصنوعی ربات انسان نمای پارسه توانست در سال 2007 طی 9 روز رقابت دقیق و کارشناسی بیش از 30 سیستم هوشمند و ربات جهان را از جمله بخش هوش مصنوعی ربات آسیمو ، نرم افزار کلاریسا در ناسا ، سیستم هوش مصنوعی لوییزا و…. را با قدرت شکست دهد . طبق نظر کارشناسان انجمن هوش مصنوعی آمریکا AAAI این سیستم توانسته 70 درصد هوش انسانی را بازسازی نماید که تاکنون در جهان توانسته بودند کمتر از 10 درصد آن را شبیه سازی کنند یعنی چیزی در حد هوش یک گربه!!!!!!

● ربات هاي متفكر، نسل آينده ربات ها

 

 

 

محققان رباتیک دانشگاه ايالت ميشيگان آمريكا (MSU) بر روي ربات هايي با فناوري هوش مصنوعي در حال كارند

    

فيلم جديد بازگشت ماتريكس سوژه اي مشترك با فيلم هاي ديگري دارد كه در آنها ماشين هاي رايانه اي كه بسيار پيشرفته اند با تفكر خود قصد سلطه بر جهان را دارند، اين تصور و تخيل چندان كه به نظر مي رسد خيال پردازانه نيست. محققان دانشگاه ايالت ميشيگان آمريكا (MSU) بر روي ربات هايي با فناوري هوش مصنوعي در حال كارند كه قادر مي باشند فكر كنند يا حداقل از تجربياتشان بياموزند. درست همانند يك بچه. اما آيا اين امكان وجود دارد كه ربات هاي ساخت بشر روزي عليه سازندگانشان به جنگ بپردازند؟

آرتور تانگ كه يك محقق است اعتقاد دارد، از لحاظ تكنيكي چنين امري در آينده اي نه چندان نزديك امكان پذير است و ربات هاي داراي هوش مصنوعي اين استعداد را دارا مي باشند. هوش مصنوعي از داغ ترين موضوعاتي است كه دانشمندان علوم رايانه آن را تحت بررسي دارند. آنها قصد دارند تا به جاي ساخت يك ماشين هوش مصنوعي (AI) آن را به بار آورده و رشد دهند. تانگ در اين مورد مي گويد: «به جاي دادن برنامه حل يك مسأله به رايانه ما قصد داريم تا با بزرگ كردن يك ماشين هوش مصنوعي همانند يك كودك امكان حل مسأله و پيدا كردن راه حل را به خود او واگذار كنيم. مثلاً ما دوست داريم به جاي برنامه دادن به آن جهت تشخيص كاراكترها و گرامر، نحوه خواندن را به اين ماشين ها ياد دهيم.» اين درست همان كاري است كه جان ونگ استاد دانشگاه MSU در حال انجام آن است. او هم اكنون دومين ربات نمونه خود را نيز ساخته است. اين ربات كه Dav نام دارد شبيه رباتي است كه در سريال تلويزيوني «گم شدن در فضا» به نمايش در آمد.

يك جفت دوربين چشم هاي Dav مي باشند و يك ميكروفن به همراه پردازنده صوت گوش هاي اين ربات را تشكيل مي دهند. قدرت تشخيص حركت و حسگرهاي حرارتي اين ربات را به توانايي هاي انسان نزديك تر مي كنند.

اين ماشين ها پس از ساخته شدن، خود توانايي هاي فكري خود را بهبود مي بخشند. به منظور دادن آموزش راه رفتن به آنها، محققان اين ربات ها را به سمت گوشه ها و در درون راهروها به جلو هل مي دهند. درست همانند والديني كه پشت دوچرخه كودكانشان را به هنگام آموزش دوچرخه سواري نگاه داشته و به دنبال آنان مي دوند تا زماني كه كودكانشان بدون نياز به آنها بتوانند به دوچرخه سواري بپردازند.

برنامه نويس پشت سر ربات حركت نموده و با تنظيم حسگرها و تغيير دستورالعمل هاي ورودي حركت آن را بهبود مي بخشد. با ده بار انجام اين كار ربات ياد مي گيرد كه هنگام رسيدن به گوشه ها دور بزند و از برخورد با ديوار اجتناب ورزد.

ونگ مي گويد در مورد انسان ها فراگيري و اندازه مغز محدود است اما در مورد ربات ها چنين موانعي وجود ندارد. البته ونگ معتقد است احتمالاً ربات ها هيچ گاه از كنترل انسان خارج نخواهند شد،چرا كه برنامه نويسان آنها انسانها هستند.

 

● استفاده از روباتهای هوشمند در مانیتورینگ، کنترل و تعمیرات خطوط لوله گاز

کی از روشهای نگهداری و تعمیرات لوله های انتقال گاز در خطوط لوله بین شهری و یا حتی شبکه‌های شهری، استفاده از روباتهای تشخیص دهنده و برطرف کننده عیوب میباشد. اینگونه روباتهای هوشمند با بهره‌گیری از برنامه‌های کامپیوتری و سنسورها و تجهیزات آزمایش کننده میتوانند عیوب مختلف را تشخیص داده و اطلاعات جمع‌آوری شده در طول حرکت خود در داخل لوله‌ها را در حافظه خود ذخیره کرده و در مقصد تحویل دهند یا بصورت آنلاین جهت مرکز کنترل ارسال کنند و حتی امکان برخی تعمیرات کوچک داخل لوله‌ها را دارا می‌باشند و می‌توانند مسیر حرکت را، بعنوان مثال در انشعابات، بر اساس نیاز انتخاب کنند. مشکلات ساخت و استفاده از چنین روباتهایی:  منبع تغذیه و تامین انرژی مورد نیاز آنها، چگونگی برقراری ارتباط با اپراتور یا کنترل کننده دستگاه، چگونگی حرکت در داخل لوله و یا ثابت ماندن مقطعی آن به دلخواه اپراتور، چگونگی وارد نمودن روبات به داخل خط دارای جریان گاز بدون قطع جریان و یا بدون پیگ رسیورها و یا پیگ لانچرهای از پیش تعبیه شده.

● آینده ی علم رباتیک

جمعیت ربات‌ها به سرعت در حال افزایش است. این رشد توسط ژاپنی‌ها که ربات‌های آن‌ها تقریباً دو برابر تعداد ربات‌های آمریکا است، هدایت شده است.

 

همه ارزیابی‌ها بر این نکته تأکید دارد که ربات‌ها نقش فزاینده‌ای در جوامع مدرن ایفا خواهند کرد. آن ها به انجام کارهای خطرناک، تکراری، پر هزینه و دقیق ادامه می‌دهند تا انسان‌ها را از انجام آن‌ها باز دارند.

ربات ها هر روز گسترده تر می شوند بزودی ربات های پرستار نظافتچی فوتبالیست آشپز مربی و … به تولید انبوه می رسند قرار است تا سال 2050 دانشمندان تیم فوتبال رباتیک بسازند که با انسان ها بازی کنند و آن ها را شکست دهند . یک روز فرا می رسد که در هر خانه ای یک ربات انسان نما و همه کاره وجود داشته باشد و در صنایع و کشاورزی و … دیگر به انسان نیاز نباشد و انسان در آن فقط تفریح و تولید علم کند .

شهری را تصور کنید که رباتها در اکثر فعالیت های انسانی و بشری کمک رسان بشر شده اند.به یقین که نگاهی با کمی دورنگری و کمی بزرگ نمایی از آینده این رشته بسیار نگران کننده و شاید خطرناک باشد.تصور این که رباتی شما را در یک معامله بفریبد و یا رباتی که دارای احساس و اندیشه و جماعاتی رباتی که بر سر مسایل مورد نظر شان مثل کم توجهی به آنها شروع به شورش کنند و دیگر موارد که اکنون خنده دار و در باطن نگران کننده است.
در راستای همین مطالب بد نیست نگاهی با تامل و جدی به فیلم “مرد 200 ساله” بیاندازید که به تصور شما کمک میکند.

    

● نتیجه گیری

 

اگر می خواهیم ایران به پیشرفت شایسته ی خود برسد . باید موانع را از جلو آن برداریم . در اولین قدم بهتر است در موارد زیر گامی محکم برداریم .

۱) آشنایی مردم با علم رباتیک و مزیت استفاده از ربات ها

۲) تاسیس رشته ی مهندسی رباتیک در تمامی دانشگاه های صنعتی کشور

۳) برگزاری هدفمند مسابقات رباتیک در رشته های بومی در راستای تولید ثروت از راه علم

۴) جلب اعتماد صنعت به نیرو های داخلی

۵) مشخص کردن هفته ای خاص به نام هفته ی رباتیک

۶) و … .

همچنین آموزش و پرورش بايد به متولي اصلي رباتيك تبديل شود، آموزش و پرورش به دليل اين‌كه به‌طور مستقيم با دانش‌آموزان در تماس است، مي‌تواند به بهترين متولي رباتيك در كشور تبديل شود و با تشكيل كانون و انجمن رباتيك، علاقه‌مندان به اين رشته را به‌طور پيوسته به سمت و سوي خود سوق دهد.

همچنین بر گزرای مسابقات رباتیک در زمینه های مختلف از جمله مسابقات روبوکاپ ،مسابقات رباتیک در حوزه ی خدمات شهری و روباتهای امداد ونجات ، می تواند فرهنگسازي مناسبی براي استفاده از دانش رباتيك براي پاسخگويي به نيازهاي مردم در سطح جامعه می باشد .

بسیاری از مردم از اینکه ربات‌ها تعداد شغل‌ها را کاهش دهد و افراد زیادی شغل خود را از دست دهند، نگرانند. این تقریباً هرگز قضیه‌ای بر خلاف تکنولوژی جدید نیست. در حقیقت اثر پیشرفت‌ تکنولوژی مانند ربات‌ها (اتومبیل و دستگاه کپی و…) بر جوامع ، آن است که انسان بهره‌ورتر می‌شود.

در حوزه رباتیک مشکلاتی در رابطه با انسان‌های شرور و استفاده از ربات‌ها برای مقاصد شیطانی داریم. مطمئناً ربات‌ها می‌توانند در جنگ‌های آینده استفاده شوند. این می‌تواند هم خوب و هم بد باشد. اگر انسان‌ها اعمال خشونت آمیز را با فرستادن ماشین‌ها به جنگ یکدیگر نمایش دهند، ممکن است بهتر از فرستادن انسان‌ها به جنگ با یکدیگر باشد. ربات‌ها می‌توانند برای دفاع از یک کشور در مقابل حملات استفاده می‌شوند تا تلفات انسانی را کاهش دهد. آیا جنگ‌های آینده می‌تواند فقط یک بازی ویدئویی باشد که ربات‌ها را کنترل می‌کند؟        

روباتهای صنعتی محبوب تر از روباتهای انسان نما

نتایج جایزه بهترین روباتهای سال ۲۰۰۷ ژاپن نشان می دهد روباتهایی که کاربردهای صنعتی داشته باشند نسبت به روباتهای شبه انسان محبوب تر هستند.

نتایج جایزه بهترین روباتهای سال ۲۰۰۷ ژاپن نشان می دهد روباتهایی که کاربردهای صنعتی داشته باشند نسبت به روباتهای شبه انسان محبوب تر هستند.
هنگامی که صحبت از روباتهای پیشرفته می شود، ذهن به یاد روباتهای شبه انسان و انسان نما می افتد. ماشینهایی که در سالهای اخیر هر روز بیش از گذشته با کسب مهارتها و تواناییهای مختلفی چون گرفتن اشیا با دست، برقراری ارتباط با انسانها، بالا و پایین رفتن از سطوح مختلف و … شبیه به انسان می شوند.
این درحالی است که به نظر می رسد، مد گرایش به روباتهای انسان نما و شبه انسان تاحد زیادی کاهش یافته است به طوری که هیچ یک از این روباتهای شبیه به انسان جز لیست پنج جایزه اول اعطا شده از سوی وزارت اقتصاد، صنایع و بازرگانی ژاپن قرار نداشتند.
وزارت اقتصاد، صنایع و بازرگانی ژاپن همه ساله جوایزی را به بهترین روباتهای سال اعطا می کند. برنده اول جایزه بهترین روبات سال ۲۰۰۷ ژاپن (Robot Award ۲۰۰۷) موسسه ای است که سال گذشته توانست به خاطر انجام تحقیقات در عرصه علوم روباتیک جوایزی را دریافت کند.
روبات محصول این موسسه تحقیقاتی، یک بازوی مکانیکی با عنوان M-۴۳۰iA است. این بازوی مکانیکی مجهز به ردیاب بصری است و می تواند محیط اطراف خود را تشخیص و عملیات خود را با سرعت بسیار بالایی انجام دهد.
کاربرد این روبات در صنایع دارویی و غذایی است و می تواند بدون کوچکترین خطا عملیات حمل و نقل را ۱۲۰ دفعه در دقیقه انجام دهد.
بر اساس گزارش واشنگتن پست، رتبه دوم این جایزه به یک روبات شوینده سطوح وسیع اعطا شد و جایزه رتبه سوم را روباتی با عنوان Robotic Blood Sample Courier System دریافت کرد که برای انجام آزمایشات خون در بیمارستان مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین یک روبات بیمارستانی دیگر با عنوان MR Image-Guided Surgical Robot System توانست رتبه چهارم را به خود اختصاص دهد. این روبات توانایی انجام عملهای جراحی بسیار دقیق را دارد.
جایزه پنجم بهترین روباتهای سال ۲۰۰۷ ژاپن را عضلات الکترومکانیکی روبات HD Harmonics دریافت کرد. این روبات برای کنترل و حرکتهای محاسبه شده مکانیزمهای صنعتی بسیار مفید است.
به گفته کارشناسان ژاپنی علوم روباتیک، نتایج این جایزه نشان می دهد که هنوز تا تحقق رویای زندگی کاربردی روباتها در کنار انسان سالهای زیادی باقی مانده است و هنوز روباتهای صنعتی مورد توجه قرار دارند.

روباتیک در یک نگاه

روباتیک،
علم
مطالعه
فن آوری
مرتبط با
طراحی، ساخت و اصول کلی و
کاربرد
رباتهاست. روباتیک
علم و فن آوری
ماشینهای قابل برنامه ریزی، با
کاربردهای عمومی می باشد.

برخلاف تصور افسانه ای عمومی از رباتها به عنوان
ماشینهای سیار انسان نما که تقریباً قابلیت انجام هر کاری را دارند، بیشتر
دستگاههای روباتیک در مکانهای ثابتی در کارخانه ها بسته شده اند و در فرایند ساخت
با کمک کامپیوتر، اعمال قابلیت انعطاف، ولی محدودی را انجام می دهند چنین دستگاهی
حداقل شامل یک کامپیوتر برای نظارت بر اعمال و عملکردهای و اسباب انجام دهنده عمل
مورد نظر، می باشد. علاوه براین، ممکن است حسگرها و تجهیزات جانبی یا ابزاری را که
فرمان داشته باشد بعضی از رباتها، ماشینهای مکانیکی نسبتاً ساده ای هستند که کارهای
اختصاصی مانند جوشکاری و یا رنگ افشانی را انجام می دهند. که سایر سیستم های پیچیده
تر که بطور همزمان چند کار انجام می دهند، از دستگاههای حسی، برای جمع آوری اطلاعات
مورد نیاز برای کنترل کارشان نیاز دارند. حسگرهای یک ربات ممکن است بازخورد حسی
ارائه دهند، طوریکه بتوانند اجسام را برداشته و بدون آسیب زدن، در جای مناسب قرار
دهند. ربات دیگری ممکن است دارای نوعی دید باشد.، که عیوب کالاهای ساخته شده را
تشخیص دهد. بعضی از رباتهای مورد استفاده در ساخت مدارهای الکترونیکی، پس از مکان
یابی دیداری علامتهای تثبیت مکان بر روی برد، می توانند اجزا بسیار کوچک را در جای
مناسب قرار دهند. ساده ترین شکل رباهای سیار، برای رساندن نامه در ساختمانهای اداری
یا جمع آوری و رساندن قطعات در ساخت، دنبال کردن مسیر یک کابل قرار گرفته در زیر
خاک یا یک مسیر رنگ شده که هرگاه حسگرهایشان در مسیر، یا فردی را پیدا کنند متوقف
می شوند. رباتهای بسیار پیچیده تر رد محیط های نامعین تر مانند معادن استفاده می
شود.

روباتها همانند کامپیوترها قابلیت برنامه ریزی دارند.بسته به نوع
برنامه ای که شما به آنها می دهید.کارها وحرکات مختلفی را انجام می دهند.رشته
دانشگاهی نیز تحت عنوان روباتیک وجود دارد.که به مسایلی از قبیل سنسورها، مدارات ،
فیدبکها،پردازش اطلاعات وبست وتوسعه روباتها می پردازد.روباتها انواع مختلفی دارند
از قبیل روباتهای شمشیر باز، دنبال کننده خط،کشتی گیر،

فوتبالیست،و روباتهای
خیلی ریز تحت عنوان میکرو روباتها،روباتهای پرنده وغیره نیز وجود دارند.
روباتها برای انجام کارهای سخت ودشواری که بعضی مواقع انسانها از انجام آنها
عاجز یا انجام آنها برای انسان خطرناک هستند.مثل روباتهایی که در نیروگاهای هسته ای
وجود دارند.،استفاده می شوند.

کاری که روباتها انجام میدهند.، توسط
میکرو
پروسسرها(microprocessors) و
میکروکنترلرها(microcontroller) کنترل می شود.با تسلط در
برنامه نویسی این دو می توانید دقیقا همان کاری را که انتظار دارید روبات انجام
دهد.

روباتهایی شبیه انسان (human robotic)نیز ساخته شده اند.،آنها قادرند
اعمالی شبیه انسان را انجام دهند.حتی بعضی از آنها همانند انسان دارای احساسات نیز
هستند.بعضی از آنها شکلهای خیلی ساده ای دارند.آنها دارای چرخ یا بازویی هستند که
توسط میکرو کنترلرها یا میکرو پرسسرها کنترل می شوند.در واقع میکروکنترلر یا میکرو
پروسسر به مانند مغز انسان در روبات کار می کند.برخی از روباتها مانند انسانها
وجانوران خون گرم در برخورد و رویارویی با حوادث ومثایل مختلف به صورت هوشمند از
خود واکنش نشان می دهند.یک نمونه از این روباتها روبات مامور است.

برخی
روباتها نیز یکسری کارها را به صورت تکراری با سرعت ودقت بالا انجام می دهند مثل
روبات هایی که در کارخانه های خودرو سازی استفاده می شوند.این گونه روبات کارهایی
از قبیل جوش دادن بدنه ماشین ، رنگ کردن ماشین را با دقتی بالاتر از انسان بدون
خستگی و وقفه انجام می دهند.

ویژگیهای یک
روبات

یک روبات دارای سه مشخصه زیر است

1-داری حرکت وپویایی است

2-قابلیت برنامه ریزی جهت انجام کارهای مختلف را دارد

3-بعد از اینکه
برنامه ریزی شد.قابلیت انجام وظایفش را به صورت خودکار دارد.

ممکن است روزی
فرا برسد که روباتها جای انسانها را در انجام کارها بگیرند.حتی بعضی از آنها ممکن
است به صورت محافظ شخصی از جان انسانهادر مقابل خطرات احتمالی حفاظت کنند.

آناتومی اندام روباتهای شبیه انسان

در سال 1950 دانشمندان تصمیم
گرفتند.شکلی از رباتهای دو پارا درست کنند.که از لحاظ فیزیکی شبیه انسان باشند.این
گونه روباتها متشکل از دو بازو دو پا هستند.که دستها و پاها به صورت متقارن وشبیه
بدن انسان در سمت راست وچپ ربات قرار گرفته اند.برای انجام چنین کاری آنها می بایست
در ابتدا آناتومی بدن خود را می شناختند.آنها معتقد بودن که انسانها طی میلیونها
سال تکامل یافته اند.،تا اینکه امروزه قادرند انواع مختلفی از کارها را انجام
دهند.اگر از مردم راجع به روباتهای شبیه انسان سوال کنید.آنها در اولین وهله به یاد
فیلم پلیس آهنی می افتند.شما نیز می توانید با استفاده از کاغذهای استوانه ای و تک
های چوب وچسب شکلی درست کنید.

حرکت در روبات

هنگامیکه شما راجع به مطلبی فکر می کنید و برای آن دنبال پاسخ می گردید.می
توانید جواب خود را در طبیعت بگیرید.به حیواناتی که اطراف ما هستند.،و مانند ما می
توانند در چهار جهت حرکت کنند.دقت کنید.به طور مثال به حرکت فیل توجه کنید.مفاصلی
که در پاها وجود دارند.سبب حرکت پاها به سمت عقب،جلو، چپ و راست می شوند

هنگامکه این حیوان حرکت می کند وزن خود را بر روی پا هایش تقسیم میکند.بنابراین
این امکان را دارد که تعادلش را حفظ کند و بر روی زمین نیافتد.در روباتها نیز همین
مسئله وجود دارد اگر یکی از پاهای آن در هوا قرار بگیرد روبات متوقف می شود.واین
امکان وجود دارد بر روی زمین بیافتد.به حرکت مورجه ها دقت کنید.این موجود 6 پا
دارد. در هنگام حرکت به سمت جلو سه پایش را به سمت جلو وسه پای دیگرش را در همان
موقعیت به سمت عقب فشار میدهد .دو پا از یک طرف ویک پا از طرف دیگرهمواره کار
مشترکی را انجام می دهند. واین کار سبب حرکت مورچه به سمت جلو می شود.
حشرات
بدلیل داشتن پاهای بیشتر وفرم پاها راحتر از حیوانات چهار پا می توانند تعادل خود
را در حرکت حفظ کنند.بهمین دلیل رباتهای شبیه حشرات بیشتر از روباتهایی شبیه سگ و
گربه ساخته شده اند.

لگو روبات(lego robot)

برای شروع به ساخت روبات
بهتر است .،که با لگو ها ونحوه اسمبل کردن آنها آشنا شوید.لگوها ایده های خوبی در
ساخت روبات به شما می دهند.بسیاری از روباتهایی که ساخته شده اند.حشره،حیوان،انسان
نیستند.بلکه آنها لگو هستند.شما می توانید بدنه روبات خود را بوسیله لگوها بسازید.و
مدارات الکترونیک را در آن جا سازی کنید.
بیشتر ماشینهایی که وجود دارند از
چهار چرخ تشکیل شده اند.دو چرخ جلویی دارای چرخش زاویه ای هستند.،و دو چرخ عقبی در
جای خود ثابت هستند.،وتنها میچرخند،حرکت به سمت راست،جلو و عقب را چرخهای جلویی
تعیین می کنند.در برخی از ماشینها هر چهار چرخ دارای این وضعیت هستند.از این موارد
در ساخت لگو روباتها شبیه ماشین استفاده می شود.برخی از ماشینهای پیشرفته از راه
دور کنترل می شوند(remote control) که این مسئله را براحتی می توان در روباتها بست
وتوسعه داد.
برای ساخت یک لگو ماشین احتیاج به چهار چرخ پلاستیکی و دو میله تحت
عنوان محور احتیاج دارید.شاید بتوانید این قطعات را براحتی در یک ماشین اسباب بازی
پیدا کنید.برخی از طراحان روبات به جای چهار چرخ از سه چرخ استفاده می کنند.در این
حالت عموما دو چرخ ثابت وتنها در جای خود می چرخند و تنها یک چرخ دارای حرکت آزاد
است.نوع دو چرخ آن نیز وجود دارد.در این حالت هر دوچرخ دارای حرکت آزاد زاویه ای
هستند.
برای حل مشکل تعادل روباتها در هنگام چرخش از چهار چرخ استفاده می شود. در هر طرف دوچرخ وجود دارد.که چرخهای در هر سمت بوسیله تسمه یا نواری پلاستیکی بهم
متصل می شوند.

 

روبات چیست؟

روبات یک ماشین الکترومکانیکی هوشمند است با خصوصیات زیر:
- می توان آن را
مکرراً برنامه ریزی کرد.
- چند کاره است.
- کارآمد و مناسب برای محیط
است.

اجزای یک روبات:

- وسایل مکانیکی و الکتریکی:

شاسی، موتورها، منبع تغذیه، …

- حسگرها (برای شناسایی محیط):

دوربین ها، سنسورهای sonar، سنسورهای ultrasound، …

- عملکردها (برای انجام اعمال لازم)

بازوی روبات، چرخها، پاها، …

- قسمت تصمیم گیری (برنامه ای برای تعیین اعمال
لازم):

حرکت در یک جهت خاص، دوری از موانع، برداشتن اجسام، …

- قسمت کنترل (برای راه اندازی و بررسی حرکات
روبات):

نیروها و گشتاورهای موتورها برای سرعت مورد نظر، جهت مورد نظر، کنترل مسیر، …

تاریخچه روباتیک:

- 270 ق م : زمانی که یونانیان به ساخت مجسمه های متحرک میپرداختند.

- حدود سال 1250 م: بیشاپ آلبرتوس ماگنوس (Bishop Albertus Magnus) ضیافتی ترتیب
داد که درآن، میزبانان آهنی از مهمانان پذیرایی می کردند. با دیدن این روبات، سنت
توماس آکویناس (Thomas Aquinas) برآشفته شد، میزبان آهنی را تکه تکه کرد و بیشاب را
ساحر و جادوگر خواند.

- سال 1640 م: دکارت ماشین خودکاری به صورت یک خانم ساخت و آن را Ma fille Francine ” می نامید.این ماشین که دکارت را در یک سفر دریایی همراهی می کرد، توسط
کاپیتان کشتی به آب پرتاب شد چرا که وی تصور می کرد این موجود ساخته شیطان است.

- سال 1738 م: ژاک دواکانسن (Jacques de Vaucanson) یک اردک مکانیکی ساخت که از
بیش از 4000 قطعه تشکیل شده بود.
این اردک می توانست از خود صدا تولید کند، شنا
کند، آب بنوشد، دانه بخورد و آن را هضم و سپس دفع کند. امروزه در مورد محل نگهداری
این اردک اطلاعی در دست نیست.

- سال 1805 م: عروسکی توسط میلاردت (Maillardet) ساخته شد که می توانست به زبان
انگلیسی و فرانسوی بنویسد و مناظری را نقاشی کند.

- سال 1923 م: کارل چاپک (Karel Capek) برای اولین بار از کلمه روبات (robot) در
نمایشنامه خود به عنوان آدم مصنوعی استفاده کرد. کلمه روبات از کلمه چک robota گرفته شده است که به معنی برده و کارگر مزدور است. موضوع نمایشنامه چاپک، کنترل
انسانها توسط روباتها بود، ولی او هرگونه امکان جایگزینی انسان با روبات و یا اینکه
روباتها از احساس برخوردار شوند، عاشق شوند، یا تنفر پیدا کنند را رد می کرد.

- سال 1940 م: شرکت وستینگهاوس (Westinghouse Co.) سگی به نام اسپارکو (Sparko) ساخت که هم از قطعات مکانیکی و هم الکتریکی در ساخب آن استفاده شده بود. این اولین
باری بود که از قطعات الکتریکی نیز همراه با قطعات مکانیکی استفاده می شد.

- سال 1942 م: کلمه روباتیک (robatics) اولین بار توسط ایزاک آسیموف در یک
داستان کوتاه ارائه شد. ایزاک آسیموف (1920-1992) نویسنده کتابهای توصیفی درباره
علوم و داستانهای علمی تخیلی است.

- دهه 1950 م: تکنولوژی کامپیوتر پیشرفت کرد و صنعت کنترل متحول شد. سؤلاتی مطرح
شدند. مثلاً: آیا کامپیوتر یک روبات غیر متحرک است؟

- سال 1954 م: عصر روبات ها با ارائه اولین روبات آدم نما توسط جرج دوول (George Devol) شروع شد.

امروزه، 90% روباتها، روباتهای صنعتی هستند، یعنی روباتهایی که در کارخانه ها،
آزمایشگاهها، انبارها، نیروگاهها، بیمارستانها، و بخشهای مشابه به کارگرفته می
شوند.در سالهای قبل، اکثر روباتهای صنعتی در کارخانه های خودروسازی به کارگرفته می
شدند، ولی امروزه تنها حدود نیمی از روباتهای موجود در دنیا در کارخانه های
خودروسازی به کار گرفته می شوند.مصارف روباتها در همه ابعاد زندگی انسان به سرعت در
حال گسترش است تا کارهای سخت و خطرناک را به جای انسان انجام دهند.برای مثال امروزه
برای بررسی وضعیت داخلی رآکتورها از روبات استفاده می شود تا تشعشعات رادیواکتیو به
انسانها صدمه نزند.

- سال 1956 م: پس از توسعه فعالیتهای تکنولوژی یک که بعد از جنگ جهانی دوم، یک
ملاقات تاریخی بین جورج سی.دوول(George C.Devol) مخترع و کارآفرین صاحب نام، و ژوزف
اف.انگلبرگر (Joseph F.Engelberger) که یک مهندس با سابقه بود، صورت گرفت. در این
ملاقات آنها به بحث در مورد داستان آسیموف پرداختند. ایشان سپس به موفقیتهای اساسی
در تولید روباتها دست یافتند و با تأسیس شرکتهای تجاری، به تولید روبات مشغول شدند. انگلبرگر شرکت Unimate برگرفته از Universal Automation را برای تولید روبات پایه
گذاری کرد. نخستین روباتهای این شرکت در کارخانه جنرال موتورز (General Motors) برای انجام کارهای دشوار در خودروسازی به کار گرفته شد. انگلبرگر را “پدر روباتیک” نامیده اند.

- دهه 1960 م: روباتهای صنعتی زیادی ساخته شدند. انجمن صنایع روباتیک این تعریف
را برای روبات صنعتی ارائه کرد:

“روبات صنعتی یک وسیلة چند کاره و با قابلیت برنامه ریزی چند باره است که برای
جابجایی قطعات، مواد، ابزارها یا وسایل خاص بوسیلة حرکات برنامه ریزی شده، برای
انجام کارهای متنوع استفاده می شود.”

- سال 1962 م: شرکت خودروسازی جنرال موتورز نخستین روبات Unimate را در خط
مونتاژ خود به کار گرفت.

- سال 1967 م: رالف موزر (Ralph Moser) از شرکت جنرال الکتریک (General Electeric) نخستین روبات چهارپا را اختراع کرد.

- سال 1983 م: شرکت Odetics یک روبات شش پا ارائه کرد که می توانست از موانع
عبور کند و بارهای سنگینی را نیز با خود حمل کند.

- سال 1985 م: نخستین روباتی که به تنهایی توانایی راه رفتن داشت در دانشگاه
ایالتی اهایو (Ohio State Uneversity) ساخته شد.

- سال 1996 م: شرکت ژاپنی هندا (Honda) نخستین روبات انسان نما را ارائه کرد که
با دو دست و دو پا طوری طراحی شده بود که می توانست راه برود، از پله بالا برود،
روی صندلی بنشیند و بلند شود و بارهایی به وزن 5 کیلوگرم را حمل
کند

روباتها روز به روز هوشمندتر می شوند تا هرچه بیشتر در کارهای سخت و پر خطر به
یاری انسانها بیایند.

قانون روباتیک مطرح شده توسط آسیموف:

1- روبات ها نباید هیچگاه به انسانها صدمه بزنند.

2- روباتهاباید دستورات انسانها را بدون سرپیجی از قانون اوّل اجرا کنند.

3- روباتها باید بدون نقض قانون اوّل و دوم از خود محافظت کنند.

انواع ربات ها :

رباتهای امروزی که شامل قطعات الکترونیکی و مکانیکی هستند در ابتدا به صورت
بازوهای مکانیکی برای جابجایی قطعات و یا کارهای ساده و تکراری که موجب خستگی و عدم
تمرکز کارگر و افت بازده میشد بوجود آمدند. اینگونه رباتها جابجاگر (manipulator) نام دارند.جابجاگرها معمولا در نقطه ثابت و در فضای کاملا کنترل شده در کارخانه نصب
میشوند و به غیر از وظیفه ای که به خاطر آن طراحی شده اند قادر به انجام کار دیگری
نیستند. این وظیفه میتواند در حد بسته بندی تولیدات, کنترل کیفیت و جدا کردن
تولیدات بی کیفیت, و یا کارهای پیچیده تری همچون جوشکاری و رنگزنی با دقت بالا
باشد.

نوع دیگر رباتها که امروزه مورد توجه بیشتری است رباتهای متحرک هستند که مانند
رباتهای جابجا کننده در محیط ثابت و شرایط کنترل شده کار نمیکنند. بلکه همانند
موجودات زنده در دنیای واقعی و با شرایط واقعی زندگی میکنند و سیر اتفاقاتی که ربات
باید با انها روبرو شود از قبل مشخص نیست. در این نوع ربات هاست که تکنیک های هوش
مصنوعی میبایست در کنترلر ربات(مغز ربات) به کار گرفته شود.

رباتهای متحرک به دسته های زیر تقسیم بندی میشوند:
1-رباتهای چرخ دار
با
انواع چرخ عادی

و یا شنی تانک

و با پیکربندی های مختلف یک, دو یا چند قسمتی

2-رباتهای پادار مثل سگ اسباب بازیAIBO ساخت سونی که در شکل بالا نشان داده شد
یا ربات ASIMO ساخت شرکت هوندا

3-رباتهای پرنده

4-رباتهای چند گانه(هایبرید) که ترکیبی از رباتهای بالا یا ترکیب با جابجاگرها
هستند

و …

مزایای روباتها:

1- روباتیک و اتوماسیون در بسیاری از موارد می توانند ایمنی، میزان تولید، بهره
و کیفیت محصولات را افزایش دهند.

2- روباتها می توانند در موقعیت های خطرناک کار کنند و با این کار جان هزاران
انسان را نجات دهند.

3- روباتها به راحتی محیط اطراف خود توجه ندارند و نیازهای انسانی برای آنها
مفهومی ندارد. روباتها هیچگاه خسته نمی شوند.

4- دقت روباتها خیلی بیشتر از انسانها است آنها در حد میلی یا حتی میکرو اینچ
دقت دارند.

5- روباتها می توانند در یک لحظه چند کار را با هم انجام دهند ولی انسانها در یک
لحظه تنها یک کار انجام می دهند.

معایب روباتها:

1- روباتها در موقعیتهای اضطراری توانایی پاسخگویی مناسب ندارند که این مطلب می
تواند بسیار خطرناک باشد.

2- روباتها هزینه بر هستند.

3- قابلیت های محدود دارند یعنی فقط کاری که برای آن ساخته شده اند را انجام می
دهند.

 

 

 

واژه مكاترونيك براي اولين بار در اواخر دهه 60 توسط يك شرکت ژاپني به نام ياسكاوا الكتريك مورد استفاده قرار گرفت آن هم براي كنترل الكترونيكي موتورهاي الكتريكي ساخت اين شركت. اين واژه با آميخته شدن قطعات مكانيكي و حجم وسيعي از قطعات الكترونيكي نظير سنسورها، كنترل کنندها و وسايل الكترونيكي نوري به واژه اي فراگير تبديل شد.

بزودي ژاپني ها به عنوان بزرگترين توليد كننده روباتهاي صنعتي از انواع سيستمهاي مكاترونيك پيشرفته در كاربردهاي توليد صنعتي استفاده نمودند. همچنين ژاپن بزرگترين حجم توليد انواع اجزاء مكاترونيك نظير موتورهاي با عملكرد بالا و سنسورهاي تصويري CCD را در اختيار داشته و جزء اولين توسعه دهندگان و توليد كنندگان ميكروكنترلرها و پردازشگرهاي ديجيتال براي كاربردهاي مكاترونيك مي باشد.

واژه مكاترونيك در اروپا نيز بصورت وسيع مورد استفاده قرار گرفت. هر چند در ابتدا پذيرش اين موضوع بعنوان يك فيلد مطالعاتي جداگانه بكندي پيشرفت، اما رشد روز افزون كاربردهاي اين شاخه علمي، گواهي پذيرش جهاني اين موضوع بود.

تا اوايل دهه 1980 مكاترونيك تنها به مكانيزمهاي الكتريكي اطلاق ميشد. در اواسط دهه 1980 اين موضوع به علم مهندسي در مرز مشترك الكترونيك و مكانيك گفته مي شد. اما امروزه اين واژه، محدوده عظيمي از تكنولوژيهاي مرتبط با مكانيك، الكترونيك و نرم افزارهاي كامپيوتري يا تكنولوژي اطلاعات را در بر مي گيرد. به عبارت بهتر مکاترونيک شاخه ای از علوم مهندسی است که در ارتباط با ترکيب علوم مکانيک، الکترونيک، کنترل و کامپيوتر بحث می کند. اجزاء يک سيستم مکاترونيکی شامل سنسورها (Sensor)، عملگرها (Actuator)، ميکروکنترلرها (Microcontroller) و نرم افزارهای کنترلی بلادرنگ (Real-Time) می باشد.

عملگرها عموماً موتورها يا سلونوئيدهای با دقت بسيار بالا هستند و سنسورها بسته به کاربردشان می توانند يکی از سنسورهای نور، شتاب، وزن، رنگ، دما، تصوير و ….باشند. ميکروکنترلرها نيز به عنوان مغز يک سيستم مکاترونيک وظيفه هدايت سيستم را با استفاده از نرم افزار نوشته شده در حافظه آن بعهده دارد.

مهمترين ويژگي سيستمهای مکاترونيکی عبارتند از:

1-   قابليت انعطاف پذيری اين سيستمها هم در طراحی و هم در عملکرد

2-   افزايش سرعت و دقت سيستم

3-   قابليت اتوماسيون نمودن، جمع آوری اطلاعات و تهيه گزارش

4-   امکان پياده سازی الگوريتمهای پيچيده کنترلی

در حقيقت رشته های الکترونيک و مکانيک امروزه چنان درهم آميخته اند که تفکيک آنها کاری غير ممکن می نمايد. در بعضی سيستمها، مکانيک در خدمت الکترونيک قرار می گيرد؛ مانند ماشينهای الکتريکی، دوربينها، ديسک درايورها و …و در برخی ديگر الکترونيک در خدمت مکانيک؛ مانند ماشينهای CNC، روباتهای صنعتی، موتورهای انژکتوری و ….

 

 

سیستم ها حرکتی

چرخ دنده های ساده
این چرخ دنده‌ها ساده ترین چرخ دنده هایی
هستند که دیده اید. آنها دندانه های مستقیم دارند و محور دو چرخ نیز موازی با
یکدیگر قرار گرفته اند. گاهی تعداد زیادی از آنها را در کنار هم قرار می‌دهند تا
سرعت را کاهش و قدرت را افزایش دهند. شکل 1
در تعداد زیادی از وسایل از این چرخ
دنده‌ها استفاده می‌شود. مثلاً ساعت های کوکی، ساعت های اتوماتیک، ماشین لباسشویی،
پنکه و … . اما در اتومبیل به کار نمی آیند، چون سر و صدای زیادی دارند. هر بار
که دندانه یک چرخ به دندانه چرخ روبرو می‌رسد، صدای کوچکی در اثر برخورد ایجاد
می‌شود. می‌توانید مجسم کنید وقتی تعداد زیادی از این چرخ دنده‌ها با هم کار کنند،
چه سر و صدایی راه می‌اندازند؟ تازه این برخورد‌ها در دراز مدت، باعث شکستن
دندانه‌ها می‌شود. برای کاهش سر و صدا و افزایش عمر چرخ دنده‌ها در بیشتر اتومبیلها
از چرخ دنده های مارپیچ استفاده می‌کنند.

 

چرخ دنده های مارپیچ
دندانه این چرخ دنده‌ها اریب است. وقتی یکی
از آنها می‌چرخد، ابتدا نوک دندانه‌ها با هم تماس پیدا می‌کنند سپس به تدریج دو
دندانه کاملاً در هم جفت می‌شوند. این درگیری تدریجی همان چیزی است که هم سر و صدا
را کم می‌کند و هم باعث می‌شود که این چرخ دنده‌ها نرم تر کار کنند. شکل 2
در ماشین تعداد زیادی چرخ دنده مارپیچ
وجود دارد. به خاطر مایل بودن دندانه ها، هنگام درگیری نیروی زیادی به آنها وارد
می‌شود. به همین علت در وسایلی که از چرخ دنده های مارپیچی استفاده می‌کنند بلبرینگ
هایی تعبیه شده است تا این فشار را تحمل کند. اگر زاویه دندانه‌ها را به دقت تنظیم
کنیم، می‌توان دو چرخ دنده را به دو محور عمود بر هم وصل کرد تا جهت چرخش 90 درجه
تغییر کند.

 

چرخ دنده های مخروطی
این چرخ دنده‌ها بهترین
وسیله تغییر جهت هستند. معمولاً از آنها برای تغییر جهت 90 درجه استفاده می‌شود،
ولی می‌توان طراحی را طوری انجام داد که در زاویه های دیگر نیز کار کنند. شکل 3
دندانه های آنها ممکن است مستقیم یا پیچ
دار باشد. اما اگر دندانه‌ها صاف باشد همان مشکل چرخ دنده های ساده را دارند. در
دندانه های پیچ دار این مشکل برطرف شده است، ولی در هر دوی آنها باید محور چرخ
دنده‌ها در یک صفحه قرار داشته باشد. شکل 4
گاهی می‌خواهیم محور چرخها در یک صفحه نباشند. در
چنین شرایطی از چرخ دنده هایی مانند شکل روبرو استفاده می‌کنیم. شکل 5
در دیفرانسیل بسیاری از اتومبیلها از این
چرخ دنده‌ها استفاده می‌شود. این طراحی امکان آن را ایجاد می‌کند که محور چرخ دنده
بیرونی پایین تر از محور چرخ دنده حلقوی قرار داده شود. شکل روبرو محور بیرونی
ورودی را نشان می‌دهد که در تماس با چرخ حلقوی قرار گرفته است. از آنجایی که محور
محرک (Drive Shaft) ماشین به چرخ بیرونی متصل می‌شود، پایین آمدن چرخ بیرونی امکان
پایین آوردن محور محرک را هم ایجاد می‌کند، پس می‌توان محور را پایینتر آورد و در
عوض فضای بیشتری را به سرنشینان اتومبیل اختصاص داد.

            
 

چرخ دنده های حلزونی
این چرخ دنده‌ها زمانی
مورد استفاده قرار می‌گیرند که بخواهیم تغییر زیادی در سرعت و یا قدرت ایجاد کنیم. معمولاً نسبت شعاع دو چرخ دنده 20:1 است و گاهی حتی به 300:1 و بیشتر نیز می‌رسد. شکل 6
این چرخ دنده‌ها یک خاصیت جالب
هم دارند که در هیچ چرخ دنده دیگری پیدا نمی شود. چرخ بالایی (حلزون) می‌تواند به
راحتی چرخ دیگر (چرخ دنده حلزونی) را حرکت دهد، ولی چرخ پایینی نمی تواند حلزون
رابچرخاند. زاویه دنده های روی حلزون آنقدر کوچک است که وقتی چرخ پایینی بخواهد آن
را بچرخاند، اصطکاک به حدی زیاد می‌شود که از حرکت حلزون جلوگیری می‌کند. این ویژگی
به ما امکان استفاده از این چرخ دنده‌ها را در جاهایی که به یک قفل خودکار نیاز
داریم می‌دهد. فرض کنید از این چرخ دنده در یک بالابر استفاده کرده ایم؛ وقتی موتور
بالابر از کار بیفتد، چرخ دنده‌ها قفل می‌شوند و نمی گذارند بار پایین بیاید. معمولاً در دیفرانسیل کامیونها و خودروهای سنگین از این چرخ دنده‌ها استفاده
می‌شود.

 

چرخ دنده شانه ای
این چرخ دنده‌ها برای تبدیل
حرکت دورانی به حرکت خطی استفاده می‌شوند. یک مثال خوب برای این چرخ دنده‌ها فرمان
اتومبیل است. فرمان، چرخ دنده ای را می‌چرخاند که با چرخ شانه ای در تماس است. وقتی
شما فرمان را می‌چرخانید، با توجه به جهت چرخش فرمان، شانه به سمت چپ و یا راست
حرکت می‌کند و باعث حرکت چرخها می‌شود. در برخی از ترازوها نیز برای چرخاندن عقربه
از سیستم مشابهی استفاده می‌شود.

 

 

نسبت دنده چگونه کار می کند؟

 

شما می توانید دنده ها را تقریباً در هر چیزی که از اجزای چرخنده تشکیل شده، ببینید. موتور اتومبیل ها و سیستم های انتقال نیرو از تعداد زیادی دنده تشکیل شده اند. اگر یک دستگاه VCR را باز کرده و داخل آن را نگاه کنید، تعداد زیادی دنده در آن خواهید دید. ساعت های کوکی، جیبی و پاندولی هر کدام شامل تعداد زیادی دنده هستند، به ویژه اگر دارای زنگ یا ناقوس هم باشند. شما احتمالاً یک کنتور برق در کنار خانه ی خود دارید، که اگر محفظه ی شفاف و شیشه مانند داشته باشد می توانید تعداد  ۱۰یا ۱٥ دنده را داخل آن مشاهده کنید. دنده ها هر جا که اثری از ماشین ها و موتور ها که حرکت دورانی تولید می کنند، باشد حضور دارند.

در این جزوه درباره ی نسبت دنده ها و نحوه ی کار و توالی دنده ها مطالبی را خواهید آموخت، در نتیجه به خوبی درک خواهید کرد که چرخ دنده های گوناگون چگونه کار می کنند. شاید لازم باشد برای آشنایی با انواع مختلف چرخ دنده ها و موارد استفاده ی آنها، دنده چگونه کار می کند را هم مطالعه کنید. 

 به کار گیری چرخ دنده ها

چرخ دنده ها عموماً برای یکی از چهار دلیل زیر استفاده می شوند:

۱.     برای تغییر جهت دوران

۲.     برای زیاد یا کم کردن سرعت دوران

٣.     برای انتقال حرکت دورانی به محوری دیگر

۵.     برای حفظ هم زمانیِ دوران دو محور

 
 

چرخیدن دنده ها را در خلاف جهت همدیگر می بینید، و اینکه چرخ دنده ی کوچک تر با سرعت دو برابر چرخ دنده- ی بزرگ تر می چرخد، و بعلاوه محور دوران چرخ دنده ی کوچک تر، در سمت راست محور دوران چرخ دنده ی بزرگ تر قرار دارد.

دلیل این امر که سرعت یک چرخ دنده دو برابر چرخ دنده ی دیگر است، در نسبت بین دنده هاست-نسبت دنده ها. قطر چرخ دنده ی سمت راست دو برابر قطر چرخ- دنده ی سمت چپ است. بنابراین نسبت دنده ها ۲:١ است (بخوانید” دو به یک”). هر بار که چرخ دنده ی بزرگ تر یک دور می زند، چرخ دنده ی کوچک تر دو دور می زند. اگر هر دو چرخ دنده قطر یکسانی داشتند، دوران آنها با سرعت برابر امّا در جهت مخالف صورت می گرفت.   

 درک مفهوم نسبت دنده

درک مفهوم نسبت دنده آسان است، اگر شما مفهوم محیط یک دایره را درک کنید. به خاطر داشته باشید که محیط یک دایره برابر است با حاصل ضرب قطر دایره در عدد پی (عدد پی برابر است با …۱٤١٥٩⁄٣). بنابراین اگر یک دایره یا یک چرخ دنده با قطر١ اینچ داشته باشید،محیط دایره برابر با ۱٤١٥٩⁄٣ اینچ خواهد بود.

بیشتر چرخ دنده هایی که در زندگی روزمرّه می بینید، دندانه دارند. این دندانه ها سه مزیّت دارند:

● آنها از سُر خوردن دنده ها روی هم دیگر جلوگیری می کنند. بنابراین محورهایی که با چرخ دنده ها با هم ارتباط دارند، همواره دقیقاً با هم همزمان و هماهنگ خواهند بود.

● آنها برقراری نسبت های واقعی دنده ها را ممکن می سازند. کافیست تعداد دندانه های دو چرخ دنده را شمرده و بر هم تقسیم کنید. در نتیجه، به عنوان مثال اگر یک چرخ دنده ۶۰ دندانه و دیگری ۲۰ دندانه داشته باشد، نسبت دنده، زمانی که این دو چرخ دنده به هم متّصل باشند، ٣:١ خواهد بود.

●  آنها باعث می شوند که خطاهای جزئی در اندازه ی واقعی قطر و محیط دو چرخ دنده، چندان مهم جلوه نکنند. نسبت دنده به وسیله ی تعداد دندانه ها تعیین می شود، حتّی اگر اندازه- ی قطرها ناجور باشند.      

 
 

 دنده های متوالی

برای به دست آوردن نسبت های بزرگ بین دنده ها، گاهی چرخ دنده ها به صورت متوالی و متّصل به کار برده می شوند، مانند شکل زیر:

 دنده ی سمت راست (بنفش) در این سری، همان طور که در شکل نشان داده شده، در واقع از دو قسمت تشکیل شده است. یک چرخ دنده ی کوچک و یک چرخ دنده ی بزرگ بر روی هم سوار شده و به هم متّصل اند. همان طور که در دو شکل زیر نشان داده شده، دنده های متوالی اغلب به صورت زنجیروار و از چرخ دنده های متعدّد و گوناگون، تشکیل شده اند.

در حالت بالا،چرخ دنده ی بنفش با سرعت دو برابر چرخ دنده ی آبی می چرخد. چرخ دنده ی سبز با سرعت دو برابر چرخ دنده ی بنفش دوران می کند. چرخ دنده ی قرمز با سرعت دو برابر چرخ دنده ی سبز چرخش می کند. توالی دنده هایی که در شکل زیر نشان داده شده، نسبت دنده ی بالاتری را ایجاد کرده است.

 

در این زنجیره، اندازه ی چرخ دنده های کوچک تر یک پنجم چرخ دنده های بزرگ تر است. این بدان معنیست که اگر چرخ دنده ی بنفش را به یک موتور با چرخش ١۰۰ دور در دقیقه وصل کنید، چرخ دنده ی سبز با سرعت ۵۰۰ دور در دقیقه و چرخ دنده ی قرمز با سرعت ۲۵۰۰دور در دقیقه خواهند چرخید. به همان طریق می توانید یک موتور با چرخش ۲۵۰۰دور در دقیقه را به چرخ دنده ی قرمز وصل کرده و سرعت ١۰۰ دور در دقیقه را در چرخ دنده ی بنفش ایجاد کنید. اگر داخل کنتور برق منزلتان را می توانید ببینید و کنتور شما از نوع قدیمی با پنج صفحه ی مکانیکی است، پنج قرص را که بدین شکل به صورت متوالی، و با نسبت دنده ی ١۰:١ به یکدیگر متّصل اند، خواهید دید. به دلیل اینکه قرص ها به طور مستقیم به هم وصلند، در جهت های مخالف هم می چرخند (خواهید دید که تعداد دورها در چرخ دنده های مجاور معکوس همدیگر است).  

موارد استفاده ی دیگر چرخ دنده ها

برای ایجاد نسبت دنده ی بالا، هیچ چیز نمی تواند با دنده ی حلزونی رقابت کند. در یک دنده ی حلزونی، یک محور رزوه داده شده با دندانه های یک چرخ دنده درگیر می شود. هر بار که محور یک دور بزند، چرخ دنده به اندازه ی یک دندانه پیش می رود. اگر چرخ دنده ٤۰ دندانه داشته باشد، در یک فضای بسیار کوچک نسبت دنده ای برابر با ٤۰:١ خواهید داشت.

  
 

کیلومترشمار مکانیکی، مورد دیگری است که از تعداد زیادی دنده حلزونی استفاده می کند.

 

در این کیلومترشمار سه دنده ی حلزونی قابل رؤیت وجود دارد. برای اطّلاعات بیشتر مراجعه کنید به کیلومتر شمار چگونه کار می کند.

دنده های سیّاره ای

راه های بسیار زیاد دیگری برای استفاده از چرخ دنده ها وجود دارد. یک توالی ویژه ی دنده ها به توالی سیّاره ای دنده ها نامیده شده است. دنده های سیّاره ای، مشکل زیر را حل کرده اند. فرض کنید، می خواهید نسبت دنده ی ۶:١ را با جهت های ورودی و خروجی یکسان داشته باشید. یک روش برای به وجود آوردن این نسبت به کار بردن توالی سه چرخ دنده ایِ است:

 

در این زنجیره، قطر چرخ دنده ی آبی شش برابر قطر چرخ دنده ی زرد است (که نسبت دنده ای ۶:١ را به دست می دهد). اندازه ی چرخ دنده ی قرمز اهمّیتی ندارد، چرا که وجود آن تنها به خاطر تغییر جهت دوران است تا چرخ دنده های زرد و آبی در یک جهت بچرخند. به هر حال، تصوّر کنید که می خواهید محور چرخ دنده ی خروجی، همان محور چرخ دنده ی ورودی باشد. یکی از موارد معروفی که در آن، این قابلیّت هم محوری نیاز است، آچار پیچ گوشتی الکتریکی می باشد. در این حالت، همان طور که نشان داده شده می توانید از یک سیستم دنده ی سیّاره ای استفاده کنید:

 

در این سیستم دنده ای، چرخ دنده ی زرد (خورشید) به طور همزمان، با هر سه چرخ دنده- ی قرمز (سیّاره ها) درگیر است. هر سه آنها به یک صفحه (حامل سیّاره) متّصل اند، و از داخل با چرخ دنده ی آبی (حلقه) درگیرند، نه از خارج. به دلیل وجود سه چرخ دنده ی قرمز به جای یکی، این توالی دنده ثبات زیادی دارد. محور خروجی به چرخ دنده ی حلقه ایِ آبی متّصل است، و حامل سیّاره ثابت نگه داشته شده است؛ این سیستم همان نسبت دنده ی ۶:١ را به دست می دهد. شما می توانید تصویری از یک سیستم دنده ی سیّاره ای دو مرحله ای را در screwdriver page,electric  ، و یک سیستم دنده های سیّاره ای سه مرحله ای را درsprinkler page. مشاهده کنید. همچنین می توانید سیستم های دنده های سیّاره ای را درautomatic transmissions. بیابید.

مسئله ی جالب دیگر در مورد سیستم های دنده های سیّاره ای این است که آنها می توانند نسبت دنده های مختلفی را بسته به این که کدام چرخ دنده به عنوان ورودی، کدام یک  به عنوان خروجی و کدام یک به عنوان چرخ دنده ی ثابت استفاده شود، ایجاد نمایند. به طور مثال، اگر چرخ دنده ی خورشید به عنوان ورودی انتخاب شود، و چرخ دنده ی حلقه را ثابت نگه داریم و محور خروجی را به صفحه ی حامل سیّاره متصل کنیم، نسبت دنده ی متفاوتی را به دست خواهیم آورد. در این حالت، حامل سیّاره و سیّاره ها حول چرخ دنده ی خورشید می چرخند، بنا بر این به جای این که چرخ دنده ی خورشید شش دور بزند تا حامل سیّاره را یک دور بچرخاند، باید هفت دور را طی کند. دلیل این مطلب این است که حامل سیّاره در همان جهت چرخش چرخ دنده ی خورشید، دور آن می گردد و باعث می شود که چرخ دنده ی خورشید یک دور عقب بیفتد.بنابراین در این حالت، تبدیل نسبت دنده را به ۷:١ خواهیم داشت.

شما می توانید همه چیز را از نو بازآرایی کنید، و این بار چرخ دنده ی خورشید را ثابت نگه داشته، خروجی را به حامل سیّاره و ورودی را با یک گیره به چرخ دنده ی حلقه ای وصل کنید. این سیستم به شما نسبت دنده ی ١: ١۷⁄١ را خواهد داد. یک گیربکس اتوماتیک علاوه بر کلاچ ها و ترمزهای نواری برای ثابت نگه داشتن قسمت های مختلف سیستم دنده و تعویض ورودی و خروجی ها، از سیستم های دنده های سیّاره ای برای به وجود آوردن نسبت های مختلف دنده استفاده می کند. 
  

 یک مثال

موقعیّت زیر را مجسّم کنید: شما دو چرخ دنده ی قرمز در اختیار دارید که می خواهید هم- زمان و هماهنگ با یکدیگر، بمانند، اما مشکل اینجاست که آنها از هم فاصله دارند. شما می- توانید بین آن دو یک چرخ دنده ی بزرگ قرار دهید، در صورتی که می خواهید آن دو جهت دورانی یکسانی داشته باشند:

 

یا اگر می خواهید که چرخ دنده های شما در خلاف جهت هم حرکت کنند، از دو چرخ- دنده ی هم اندازه استفاده کنید:

 

به هر شکل، در هر دو حالت احتمالاً چرخ دنده های اضافی سنگین هستند و شما مجبورید محورهایی را برای آنها به کار ببرید. در این گونه موارد، راه حلِّ معمول، همان طور که در شکل زیر آمده، استفاده از زنجیر یا تسمه ی دندانه دار است:

 

امتیاز زنجیرها و تسمه ها در وزن سبک، قابلیّت جدا کردن دو چرخ دنده با یک فاصله ی معیّن، و توانایی ارتباط دادن چندین چرخ دنده به هم با یک زنجیر یا تسمه می باشد. به طور مثال، در موتور یک اتومبیل، میل لنگ، دو میل بادامک و دینام هر سه با یک تسمه ی دندانه دار به هم مرتبط اند. اگر مجبور بودید به جای تسمه از چرخ دنده استفاده کنید، این عمل بسیار مشکل می شد.

 

دانشپذیر در پایان این دوره باید با سرفصل های دوره رباتیک در قسمت مکانیک آشنایی های زیر را داشته باشد :

1. ربات چیست و اصولا یک ربات برای چه مقاصدی استفاده می شود
2. استفاده ربات در صنعت چگونه است و علم رباتیک در مصارف مختلف چگونه تعریف می شود
3. سیستم های مختلف حرکتی و انواع حرکت های خطی ، دورانی و با ترکیبی چیست
4. با چه ابزاری می توان حرکت های مختف را تولید کرد
5. یک ربات از چه قسمت هایی تشکیل شده است و در قسمت مکانیک چه بخش های مهمی وجود دارد
6. تعادل مکانیکی در حرکت و ایستایش چیست و چونه باید این تعادل را حفظ نمود
7. روش های مختفل ساخت قسمت های مکانیکی یک ربات چیست
8. مهارت ها و نکته های کلیدی ساخت یک ربات در بخش مکانیک چیست
9. می خواهیم یک ربات ساده بسازیم
10. در مسابقات مختفل رباتیک چه ربات هایی بیشتر شرکت داده میشوند
11. مسابقات رباتیک را بشناسیم و با قوانین کلی آنها آشنا شویم
12. قطعات یک ربات نمونه را جدا سازی کرده و مفاهیم آموزشی تعلیم داده شده در آن را مشاهده می کنیم
13. استفاده از نرم افزار ها برای طراحی یک ربات و شبیه سازی آن قبل از ساخت (برای گروه پیشرفته )
14. آشنایی با نرم افزار های نقشه کشی برای تهیه نقشه های ساخت یک ربات (برای گروه پیشرفته )
15. ربات فوتبالیست چیست و مکانیزم حرکت مکانیکی آن چگونه است (برای گروه پیشرفته )
16. ربات نجات دهنده چیست و از نظر مکانیکی چه ویژگی هایی دارد (برای گروه پیشرفته )
17. آشنایی مقدماتی با هوش مصنوعی و شبکه های عصبی در ساخت ربات های انسان نما (برای گروه پیشرفته )
18. مراحل ساخت مکانیکی یک ربات را پله پله با هم انجام دهیم(برای گروه پیشرفته )

 

 

 

 

حمیدرضا وحدت پور

مدیرعامل کانون توسعه پژوهش و فناوری مکانیک ایران

سرپرست تیم روبوکاپ دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

 
 

پابلیش : احسیر سافت

آشنايي با روباتيك

روبات یک ماشین الکترومکانیکی هوشمند است با خصوصیات مقابل : می توان آن را مکرراً برنامه ریزی کرد. چند کاره است. کارآمد و مناسب برای محیط است و …

 آشنايي با روباتيك

روبات چيست؟

روبات يك ماشين الكترومكانيكي هوشمند است با خصوصيات زير:
- مي توان آن را مكرراً برنامه ريزي كرد.

• چند كاره است.
  
• كارآمد و مناسب براي محيط است.
  

 اجزاي يك روبات:

- وسايل مكانيكي و الكتريكي:

 شاسي، موتورها، منبع تغذيه، …

- حسگرها (براي شناسايي محيط):

دوربين ها، سنسورهاي sonar، سنسورهاي ultrasound، …

- عملكردها (براي انجام اعمال لازم)

بازوي روبات، چرخها، پاها، …

- قسمت تصميم گيري (برنامه اي براي تعيين اعمال لازم):

حركت در يك جهت خاص، دوري از موانع، برداشتن اجسام، …

- قسمت كنترل (براي راه اندازي و بررسي حركات روبات):

نيروها و گشتاورهاي موتورها براي سرعت مورد نظر، جهت مورد نظر، كنترل مسير، …

 تاريخچه روباتيك:

- 270 ق م : زماني كه يونانيان به ساخت مجسمه هاي متحرك ميپرداختند.

- حدود سال 1250 م: بيشاپ آلبرتوس ماگنوس (Bishop Albertus Magnus) ضيافتي ترتيب داد كه درآن، ميزبانان آهني از مهمانان پذيرايي مي كردند. با ديدن اين روبات، سنت توماس آكويناس (Thomas Aquinas) برآشفته شد، ميزبان آهني را تكه تكه كرد و بيشاب را ساحر و جادوگر خواند.

- سال 1640 م: دكارت ماشين خودكاري به صورت يك خانم ساخت و آن را Ma fille Francine ” مي ناميد.اين ماشين كه دكارت را در يك سفر دريايي همراهي مي كرد، توسط كاپيتان كشتي به آب پرتاب شد چرا كه وي تصور مي كرد اين موجود ساخته شيطان است.

- سال 1738 م: ژاك دواكانسن (Jacques de Vaucanson) يك اردك مكانيكي  ساخت كه از بيش از 4000 قطعه تشكيل شده بود.

اين اردك مي توانست از خود صدا توليد كند، شنا كند، آب بنوشد، دانه بخورد و آن را هضم و سپس دفع كند. امروزه در مورد محل نگهداري اين اردك اطلاعي در دست نيست.

- سال 1805 م: عروسكي توسط ميلاردت (Maillardet) ساخته شد كه مي توانست به زبان انگليسي و فرانسوي بنويسد و مناظري را نقاشي كند.

- سال 1923 م: كارل چاپك (Karel Capek) براي اولين بار از كلمه روبات (robot) در نمايشنامه خود به عنوان آدم مصنوعي استفاده كرد. كلمه روبات از كلمه چك robota گرفته شده است كه به معني برده و كارگر مزدور است. موضوع نمايشنامه چاپك، كنترل انسانها توسط روباتها بود، ولي او هرگونه امكان جايگزيني انسان با روبات و يا اينكه روباتها از احساس برخوردار شوند، عاشق شوند، يا تنفر پيدا كنند را رد مي كرد.

- سال 1940 م: شركت وستينگهاوس (Westinghouse Co.) سگي به نام اسپاركو (Sparko) ساخت كه هم از قطعات مكانيكي و هم الكتريكي در ساخب آن استفاده شده بود. اين اولين باري بود كه از قطعات الكتريكي نيز همراه با قطعات مكانيكي استفاده مي شد.

- سال 1942 م: كلمه روباتيك (robatics) اولين بار توسط ايزاك آسيموف در يك داستان كوتاه ارائه شد. ايزاك آسيموف (1920-1992) نويسنده كتابهاي توصيفي درباره علوم و داستانهاي علمي تخيلي است.

- دهه 1950 م: تكنولوژي كامپيوتر پيشرفت كرد و صنعت كنترل متحول شد. سؤلاتي مطرح شدند. مثلاً: آيا كامپيوتر يك روبات غير متحرك است؟

- سال 1954 م: عصر روبات ها با ارائه اولين روبات آدم نما توسط جرج دوول (George Devol) شروع شد.

امروزه، 90% روباتها، روباتهاي صنعتي هستند، يعني روباتهايي كه در كارخانه ها، آزمايشگاهها، انبارها، نيروگاهها، بيمارستانها، و بخشهاي مشابه به كارگرفته مي شوند.در سالهاي قبل، اكثر روباتهاي صنعتي در كارخانه هاي خودروسازي به كارگرفته مي شدند، ولي امروزه تنها حدود نيمي از روباتهاي موجود در دنيا در كارخانه هاي خودروسازي به كار گرفته مي شوند.مصارف روباتها در همه ابعاد زندگي انسان به سرعت در حال گسترش است تا كارهاي سخت و خطرناك را به جاي انسان انجام دهند.براي مثال امروزه براي بررسي وضعيت داخلي رآكتورها از روبات استفاده مي شود تا تشعشعات راديواكتيو به انسانها صدمه نزند.

 - سال 1956 م: پس از توسعه فعاليتهاي تكنولوژي يك كه بعد از جنگ جهاني دوم، يك ملاقات تاريخي بين جورج سي.دوول(George C.Devol) مخترع و كارآفرين صاحب نام، و ژوزف اف.انگلبرگر (Joseph F.Engelberger) كه يك مهندس با سابقه بود، صورت گرفت. در اين ملاقات آنها به بحث در مورد داستان آسيموف پرداختند. ايشان سپس به موفقيتهاي اساسي در توليد روباتها دست يافتند و با تأسيس شركتهاي تجاري، به توليد روبات مشغول شدند. انگلبرگر شركت Unimate برگرفته از Universal Automation را براي توليد روبات پايه گذاري كرد. نخستين روباتهاي اين شركت در كارخانه جنرال موتورز (General Motors) براي انجام كارهاي دشوار در خودروسازي به كار گرفته شد. انگلبرگر را “پدر روباتيك” ناميده اند.

- دهه 1960 م: روباتهاي صنعتي زيادي ساخته شدند. انجمن صنايع روباتيك اين تعريف را براي روبات صنعتي ارائه كرد:

“روبات صنعتي يك وسيلة چند كاره و با قابليت برنامه ريزي چند باره است كه براي جابجايي قطعات، مواد، ابزارها يا وسايل خاص بوسيلة حركات برنامه ريزي شده، براي انجام كارهاي متنوع استفاده مي شود.”

 - سال 1962 م: شركت خودروسازي جنرال موتورز نخستين روبات Unimate را در خط مونتاژ خود به كار گرفت.

 - سال 1967 م: رالف موزر (Ralph Moser) از شركت جنرال الكتريك (General Electeric) نخستين روبات چهارپا را اختراع كرد.

 - سال 1983 م: شركت Odetics يك روبات شش پا ارائه كرد كه مي توانست از موانع عبور كند و بارهاي سنگيني را نيز با خود حمل كند.

 - سال 1985 م: نخستين روباتي كه به تنهايي توانايي راه رفتن داشت در دانشگاه ايالتي اهايو (Ohio State Uneversity) ساخته شد.

 - سال 1996 م: شركت ژاپني هندا (Honda) نخستين روبات انسان نما را ارائه كرد كه با دو دست و دو پا طوري طراحي شده بود كه مي توانست راه برود، از پله بالا برود، روي صندلي بنشيند و بلند شود و بارهايي به وزن 5 كيلوگرم را حمل كند

روباتها روز به روز هوشمندتر مي شوند تا هرچه بيشتر در كارهاي سخت و پر خطر به ياري انسانها بيايند.    

قانون روباتيك مطرح شده توسط آسيموف:

1- روبات ها نبايد هيچگاه به انسانها صدمه بزنند.

2- روباتهابايد دستورات انسانها را بدون سرپيجي از قانون اوّل اجرا كنند.

3- روباتها بايد بدون نقض قانون اوّل و دوم از خود محافظت كنند.

انواع ربات ها :

رباتهاي امروزي كه شامل قطعات الكترونيكي و مكانيكي هستند در ابتدا به صورت بازوهاي مكانيكي براي جابجايي قطعات و يا كارهاي ساده و تكراري كه موجب خستگي و عدم تمركز كارگر و افت بازده ميشد بوجود آمدند. اينگونه رباتها جابجاگر (manipulator) نام دارند.جابجاگرها معمولا در نقطه ثابت و در فضاي كاملا كنترل شده در كارخانه نصب ميشوند و به غير از وظيفه اي كه به خاطر آن طراحي شده اند قادر به انجام كار ديگري نيستند. اين وظيفه ميتواند در حد بسته بندي توليدات, كنترل كيفيت و جدا كردن توليدات بي كيفيت, و يا كارهاي پيچيده تري همچون جوشكاري و رنگزني با دقت بالا باشد.

نوع ديگر رباتها كه امروزه مورد توجه بيشتري است رباتهاي متحرك هستند كه مانند رباتهاي جابجا كننده در محيط ثابت و شرايط كنترل شده كار نميكنند. بلكه همانند موجودات زنده در دنياي واقعي و با شرايط واقعي زندگي ميكنند و سير اتفاقاتي كه ربات بايد با انها روبرو شود از قبل مشخص نيست. در اين نوع ربات هاست كه تكنيك هاي هوش مصنوعي ميبايست در كنترلر ربات(مغز ربات) به كار گرفته شود.

رباتهاي متحرك به دسته هاي زير تقسيم بندي ميشوند:

1-رباتهاي چرخ دار

با انواع چرخ عادي

 و يا شني تانك

و با پيكربندي هاي مختلف يك, دو يا چند قسمتي

 2-رباتهاي پادار مثل سگ اسباب بازيAIBO ساخت سوني كه در شكل بالا نشان داده شد يا ربات ASIMO ساخت شركت هوندا

3-رباتهاي پرنده

4-رباتهاي چند گانه(هايبريد) كه تركيبي از رباتهاي بالا يا تركيب با جابجاگرها هستند

و …

 

مزاياي روباتها:

1-  روباتيك و اتوماسيون در بسياري از موارد مي توانند ايمني، ميزان توليد، بهره و كيفيت محصولات را افزايش دهند.

2-  روباتها مي توانند در موقعيت هاي خطرناك كار كنند و با اين كار جان هزاران انسان را نجات دهند.

3-  روباتها به راحتي محيط اطراف خود توجه ندارند و نيازهاي انساني براي آنها مفهومي ندارد. روباتها هيچگاه خسته نمي شوند.

4-  دقت روباتها خيلي بيشتر از انسانها است آنها در حد ميلي يا حتي ميكرو اينچ دقت دارند.

5-  روباتها مي توانند در يك لحظه چند كار را با هم انجام دهند ولي انسانها در يك لحظه تنها يك كار انجام مي دهند.

 معايب روباتها:

1-  روباتها در موقعيتهاي اضطراري توانايي پاسخگويي مناسب ندارند كه اين مطلب مي تواند بسيار خطرناك باشد.

2-  روباتها هزينه بر هستند.

3-  قابليت هاي محدود دارند يعني فقط كاري كه براي آن ساخته شده اند را انجام مي دهند.

 

 
 

 

ماهواره چيست؟

ماهواره چيست؟

واژه‌ي انگليسي Satellite از کلمه‌ي لاتين Satelles به معني همراه، دنباله‌رو يا محافظ شخصي گرفته شده است .

ماهواره محفظه‌اي فلزي به شکل کره، استوانه يا مخروط است. پوشش فلزي ماهواره‌ها بايد بسيار مقاوم باشد، زيرا اين وسيله نوسانات حرارتي شديدي را بايد تحمل کند. اگر ماهواره در سايه‌ي زمين قرار گيرد، چنان سرد مي‌شود که قطعاتش به صدا در مي‌آيند و بر عکس، در برابر خورشيد، بدنه‌ي فلزي آن به شدت گرم مي‌شود. بنابر اين، هميشه اين خطر وجود دارد که ابزارهاي موجود در ماهواره بيش از حد گرم يا چنان سرد شوند که از کار بيفتند. چون در فضا هوا وجود ندارد، تنظم دما به شيوه‌ي تبادل حرارتي با محيط ممکن نيست، اما به شيوه‌ي تابشي مي‌توان مقدار دما را تغيير داد. به همين دليل، ماهواره‌ها را با موادي مي‌پوشانند که عايق حرارتي باشند و پرتوهاي رسيده را منعکس کنند.

هر چه ارتفاع مدار حرکت ماهواره از زمين بيش‌تر باشد، ماهواره تا مدت طولاني‌تري در مدار باقي مي‌ماند. اما عوامل گوناگوني سبب مي‌شوند که ماهواره به تدريج متوقف شود و در نهايت، بر اثر عبور از لايه‌هاي ضخيم‌تر جو و اصطکاک با آنها، کاملاً بسوزد و از ميان برود.

براي آنکه بتوان ماهواره را در مدار ثابتي نگه داشت و در صورت لزوم، محل آن را تغيير داد ، تجهيزاتي ويژه‌ي اصلاح جهت و مکان‌يابي ماهواره‌ها ساخته شده است. به علاوه، در ماهواره‌هاي جديد يک دستگاه تأمين‌کننده‌ي انرژي وجود دارد که به وسيله‌ي يک فرستنده‌ي راديويي از روي زمين هدايت مي‌شود و هميشه فعال است. قسمت اعظم اين دستگاه از باتري‌ها و مولدهاي خورشيدي تشکيل شده است که انرژي لازم را از نور خورشيد مي‌گيرند. سلول‌هاي خورشيدي روي بال‌هايي قرار مي‌گيرند که در طرفين ماهواره نصب شده‌اند. به اين بال‌ها، پانل‌هاي خورشيدي مي‌گويند. هر چه اين پانل‌ها بزرگ‌تر باشند، انرژي الکتريکي بيش‌تري فراهم مي‌شود. براي بعضي از مأموريت‌هاي دراز مدت که محل انجام آنها از زمين بسيار دور است، باتري‌هاي کوچک اتمي نيز در نظر گرفته مي‌شود.

سرعت حرکت ماهواره‌ها به فاصله‌ي آنها از زمين بستگي دارد. هر چه ارتفاع مداري که ماهواره بر آن حرکت مي‌کند بيشتر باشد، سرعت آن نيز بيشتر است. سريع‌ترين ماهواره تقريباً هر 90 دقيقه يک بار زمين را دور مي‌زند. سرعت اين ماهواره حدود 9/7 کيلومتر بر ثانيه است. اين نمونه‌ي فوق‌العاده روي مداري در ارتفاع 36000 کيلومتري و بر فراز استوا حرکت مي‌کند. ما به ماهواره‌هايي نيز نياز داريم که هر 24 ساعت يک بار زمين را دور بزنند. يعني همان زماني که زمين نيز يک بار دور خود مي‌گردد. کسي که از زمين به آسمان نگاه مي‌کند، اين گونه ماهواره‌ها را هميشه در جاي ثابتي مي‌بيند.

نخستين ماهواره در فضا

در روز چهارم اکتبر 1957 ساعت 14 به وقت مسکو، تاس ـ خبرگزاري شوري ـ خبر پرتاب نخستين ماهواره را به سراسر جهان مخابره کرد. خبر فوق‌العاده ميهج بود. اين ماهواره را اسپوتنيک 1 (Sputnik 1) ناميدند. بعد از 21 روز باتري‌هاي ماهواره تخليه شدند و بعد از 92 روز اسپوتنيک 1 با لايه‌هاي ضخيم جو برخورد کرد و به طور کامل سوخت.

در سوم نوامبر 1957 يعني کم‌تر از يک ماه بعد از پرتاب اسپوتنيک 1 روس‌ها با پرتاب اسپوتنيک 2 به فضا آمريکايي‌ها را به حيرت واداشتند. همراه با اين فضاپيما سگي به نام «لايکا» نيز به مدار فرستاده شد. لايکا نخستين موجود زنده‌اي است که به فضا راه يافته است. اين سگ هفت روز درون اتاقک دربسته و غيرقابل نفوذ خود دور زمين چرخيد. در اين مدت همه‌ي واکنش‌ها و اعمال حياتي بدن حيوان ارزيابي مي‌شد و نتايج آنها به زمين مخابره مي‌گرديد. سپس اکسيژن ذخيره شده در اتاقک به پايان رسيد و لايکا به علت فقدان اکسيژن مرد. روس‌ها موفق نشدند که آن اتاقک و سرنشينش را همان طور که در نظر داشتند از فضا بيرون آورند و به زمين بازگردانند.

پرتاب اسپوتنيک 1 بيش از همه آمريکايي‌ها را غافگير کرد که در همان زمان خود را براي پرتاب ماهواره‌اي اختصاصي به فضا آماده مي‌کردند. در سال 1955 رئيس جمهور وقت آمريکا دستور ساخت يک موشک باربري با نام ونگارد (Vangurd) را صادر کرده بود. اما با پرتاب اسپوتنيک ادامه‌ي اين برنامه‌ي در حال اجرا متوقف گرديد. بدين ترتيب نخستين ماهواره‌ي آمريکايي يعني Explorer 1 در 31 ژانويه‌ي 1958 به فضا پرتاب شد.

انواع ماهواره‌ها

ماهواره ها براي هدف هاي مختلفي پرتاب ميشوند و عبارت اند از :

1. ماهواره هاي مخابراتي
   
2. ماهواره هاي هواشناسي
   
3. ماهواره هاي نظامي
   
4. ماهواره هاي منابع زميني
   

 

ماهواره هاي مخابراتي

ماهواره بزرگ مخابراتي اينتل ست 6 مي تواند همزمان از عهده 120 هزار تماس تلفني و 3 كانال تلويزيوني برآيد بيش از 130 كشور در مالكيت و عمليات اينتل ست سهيم اند.

تقريباَ تمام ماهواره هاي مخابراتي در مدار زمين ساكن قرار دارند. بشقابهاي ماهواره اي زميني علائم تلفني و تلويزيوني را به ماهواره ميفرستند، ماهواره نيز آنها را پردازش و به يك ايستگاه زميني ديگر مخابره مي كند. ماهواره ها مي توانند علائم را هم به سراسر يك قاره و هم به يك نقطه معين ارسال كنند. ماهواره هاي پخش مستقيم مي توانند علائم تلويزيوني را هم به يك گيرنده بشقابي و هم به تلويزيونهاي متصل به گيرنده هاي بزرگتر مخابره كنند.

حوزه ماهواره

حوزه ماهواره منطقه اي در زمين است كه تحت پوشش پرتو ارسالي آنتن ماهواره مخابراتي قرار مي گيرد. شكل حوزه ماهواره بايد تا حد امكان به شكل منطقه مورد نظر منطبق باشد و اين مهم با طراحي دقيق آنتن يا تركيب پرتوهاي مختلف حاصل مي شود، اين روش مخابره مورد استفاده آن دسته از ايستگاه هاي تلويزيوني قرار مي گيرد كه برنامه شان را براي منطقه خاصي از دارندگان آنتنهاي بشقابي ماهواره ارسال مي كنند.

ماهواره هاي رديابي

شبكه اي از ماهواره هاي رديابي در سراسر جهان مي توانند به مردم كمك كنند تا محل دقيق خود را با اختلاف فقط چند متر بيابند. شبكه رديابي جهاني ناواستار آمريكا 24 ماهواره دارد كه هر كدام از آنها موقعيت و زمان دقيق خود را مخابره مي كنند. در زمين يك دستگاه گيرنده با استفاده از علائم ارسالي 4 ماهواره به محاسبه موقعيت،ارتفاع و سرعت خود(در صورت حركت) مي پردازند.اين شبكه براي مصارف نظامي تهيه شده ولي در اختيار هواپيماها و كشتي هاي تجاري نيز مي باشد.

ماهواره هاي هوايي ناواستار كه هوانوردي و دريانوردي را متحول ساختند،ساعتهاي اتمي چنان دقيقي دارند كه در 300 هزار سال فقط يك ثانيه اختلاف پيدا مي كنند.

ماهواره هاي هواشناسي

ماهواره هاي داراي مدار زمين مركز در ارتفاع 36 هزار كيلومتري (22400 مايلي) استواي زمين پرواز مي كنند. در اين ارتفاع زياد ماهواره همزمان با چرخش زمين به دور آن مي گردد بنابراين ماهواره هميشه در نقطه ثابتي از استواي زمين باقي مي ماند؛ارتفاع مدار قطبي بسيار پايين تر است و از 600 كيلومتر تا 1600 كيلومتر متغير مي باشد.

ماهواره هاي هواشناسي بر دو نوعند آنهايي كه در مدار قطبي مستقرند مي توانند هر 12 ساعت يكبار كل سطح زمين را پوشش دهند. ماهواره هاي هواشناسي دماي هوا و زمين را اندازه مي گيرند سرعت باد و حركات ابرهاي را ثبت مي كنند و مناطق بارانخيز را معين مي نمايند؛ اين اطلاعات به هواشناسان امكان مي دهند كه وضعيت آب و هوا را پيش بيني كنند.

ماهواره هاي نظامي

ماهواره‌هاي نظامي يا به عبارتي ماهواره‌هاي امنيتي و جاسوسي ابزاري ايده آل براي جاسوسي هستند. بسياري از کشورها با استفاده از اطلاعات اين گونه ماهواره‌ها از تحرکات نظامي کشورهاي ديگر آگاه مي‌شوند و خود را براي مقابله آماده مي‌سازند. برخي از آنها براي گرفتن عكسهاي دقيق از مراكز نظامي و نقل و انتقال نيروها دوربينهاي نيرومندي دارند. ماهواره هاي هشداردهنده مراقب موشكهاي دشمنند ولي ماهواره هاي ديگر به استراق سمع مخابرات دشمن مي پردازند. مي توان با شليك موشك هاي زمين به هوا يا ماهواره هاي قاتل به ماهواره هاي جاسوسي حمله كرد. آنها با ليزر يا منفجر شدن در مجاورت ماهواره هاي دشمن عمليات انهدام را انجام مي دهند.

ماهواره هاي منابع زميني

ماهواره هاي منابع زميني به جانور شناسان كمك مي كنند تا حركت حيوانات بزرگ نظير خرس قطبي مجهز به فرستنده هاي راديويي را دنبال كنند. همچنين ماهواره ها مي توانند به باستان شناسان در يافتن و مطالعه مكانهاي باستاني صعب العبور كمك كنند.

ماهواره هاي منابع زميني شرايط زمين را بررسي مي كنند آنها با پرواز در مدار مجاور قطب مي توانند مرتبا سراسر زمين را مشاهده كنند و اندازه گيريهاي لازم را براي نقشه برداري مطالعات زمين شناسي فعاليتهاي معدني و اكتشاف نفت فراهم كنند، همچنين محصولات مختلف محل رويش نامناسب محصول و مناطق آفت زده را ثبت مي كنند. اين ماهواره ها لكه هاي نفتي آتش سوزيهاي جنگلي تخريب جنگلهاي پرباران و آلودگي هوا و دريا را شناسايي مي كنند.

اين گونه ماهواره ها براي بررسي جو زمين (اتمسفر) و يون ـ کره (يونسفر) در نظر گرفته شده‌اند.

اين ماهوراه‌ها ميدان‌هاي الکتريکي و مغناطيسي اطراف زمين و پرتوهايي را بررسي مي‌کنند که از خورشيد يا ديگر اجرام آسماني دو دست سرچشمه مي‌گيرند. بسياري از ماهواره‌هاي علمي نيز با آزمايش‌هايي که در فضاي خارج از زمين انجام مي‌دهند سهم مهمي در پيشرفت علوم پزشکي و

زيست‌شناسي ايفا مي‌کنند.

تصاوير ماهواره اي منابع زميني

تجهيزات داراي ماهواره هاي منابع زميني مي توانند از سطح بلندي هاي خشكي و بستر اقيانوس نقشه تهيه كنند. تجهيزات ديگر مي توانند انواع مختلف نور و تشعشع مادون قرمز منتشر يا منعكس شده توسط گياهان،خاك و آب در زمين را شناسايي كنند. اين اندازه گيريها سنگها وگياهان گوناگوني را هويدا مي كنند؛ اين اطلاعات به زمين مخابره مي شود تا رايانه ها آن را به تصاويري تبديل كنند كه بتوانند تصاوير بزرگ قطعه قطعه مناطق پهناور زمين را تشكيل دهند.

ماهواره هاي مستقر در مدار قطبي به هنگام حركت بر فراز زمين ميان قطب شمال و جنوب بتدريج تصاويري تهيه مي كنند. تجهيزاتشان در جهت شرق به غرب و به صورت نوارهاي باريكي از زمين نقشه برداري مي كنند كه مي توانند در يك نوار عريض ميان قطب شمال و جنوب جاي گيرند. در دور بعدي، زمين نيز كمي در محورش مي چرخد. بنابراين نوار جديد كنار نوار قديمي قرار مي گيرد. سرانجام تمام سطح زمين معمولا هر ماه يكبار تحت پوشش در مي آيد و تصوير كاملي از زمين تهيه مي شود.

بعضي از ماهواره هاي منابع زميني

* لندسَت 1

كشور:آمريكا

جزئيات ماموريت: ماموريتهاي دنباله دار. اولين بار در سال 1972 پرتاب شد.در دهه 1990 لندست 6و7،جاي لندست 4و5 را مي گيرند.

* اسپات (ماهواره رصد زمين)

كشور: فرانسه

جزئيات ماموريت: سري سه تايي ماهواره اسپات براي اولين بار در سال 1986 با موشك آربان پرتاب شد. آنها با پشتيباني سوئد و بلژيك ساخت شدند.

* سي ست

كشور: آمريكا

جزئيات ماموريت: اين ماهواره در سال 1978 براي مطالعه اقيانوس ها با استفاده از رادار پرتاب شد.

* ارس (ماهواره كاونده منابع زميني )

كشور: سازمان فضايي اروپا

جزئيات ماموريت: اين ماهواره در سال 1990 براي مشاهده آبهاي ساحلي ، يخهاي شناور و جو زمين پرتاب شد.

* توپكس

كشور: آمريكا و فرانسه

جزئيات ماموريت: اين ماهواره در سال 1992 براي مطالعه اقيانوس ها و جريانهاي اقيانوسي و تاثير آنها بر شرايط اقليمي پرتاب شد.

* ژرس(ماهواره منابع زميني ژاپن)

كشور: ژاپن

جزئيات ماموريت: اين ماهواره در سال 1992 پرتاب شد تا به همراه ماهواره ‘ ماس1 ‘ (ماهواره رصد دريانوردي) به مشاهده اقيانوس ها بپردازد.

ايرس (ماهواره حساس از راه دور هند)

كشور: هند

جزئيات ماموريت: در سال 1988 پرتاب شد.

ماهواره هاي منابع زميني روسيه عبارتند از: ماهواره هاي اوكيان و ريسور

ماهواره‌ها چگونه به فضا مي‌روند؟

براي اينکه جسمي از حوزه‌ي جاذبه‌ي زمين خارج و به فضا پرتاب شود، بايد شتابي بيش‌تر از شتاب جاذبه‌ي زمين داشته باشد و براي رسيدن به چنين شتابي بايد انرژي مصرف کرد. در حرکت اجسام پرتابي، قانون کنش و واکنش نيوتن صادق است. طبق اين قانون هر عملي يک عکس‌العمل دارد. که اندازه‌ي آن با اندازه‌ي عمل اول برابر است و جهت آن مخالف جهت عمل اول مي‌باشد. يک توپ جنگي که گلوله‌اي را پرتاب مي‌کند خودش به جهت مقابل يعني به عقب رانده مي‌شود.

اگر بادکنکي را پر از باد کنيد و آن را رها سازيد، چون فشار داخل بادکنک بيش از فشار محيط است، هوا به سرعت از آن خارج مي‌‌شود و بادکنک نيز در جهت مخالف خروج هوا به حرکت در مي‌آيد. در محفظه‌ي احتراق موشک نيز همين اتفاق رخ مي‌دهد. البته در آنجا عمليات به وسيله‌ي يک خروجي گاز و تجهيزات ديگر کنترل و تنظيم مي‌شود. بادکنک رها شده، بي‌هدف و به اين سو و آن سو مي‌رود. اما شکل لوله‌ي خروجي گاز در موشک به گونه‌اي است که شدت رانش و فوران گاز را تقويت مي‌کند و سبب پيشروي موشک در جهتي معين مي‌شود.

هر چه فشار خروجي (مقدار گازي که در هر ثانيه از خروجي موشک به بيرون فوران مي‌کند) و سرعت خروج گاز بيش‌تر باشد نيزوي پيشبرنده‌ي موشک بزرگ‌تر خواهد بود.

موشک‌هاي باربري که ماهواره‌ها را به فضا مي‌برند، بايد شتاب گريز از جاذبه‌ي بالايي داشته باشند. در واقع با سرعت 9/7 کيلومتر بر ثانيه مي‌توان زمين را ترک کرد. براي رسيدن به چنين شتابي انرژي فوق‌العاده زيادي صرف مي‌شود. اما با اجراي عمليات پرتاب در نقاط جغرافيايي خاص مي‌توان مقدار اين انرژي را کاهش داد. زيرا وقتي که موشک روي زمين است، به علت حرکت چرخشي زمين، تاحدي تمايل دارد که در جهت غربي ـ شرقي حرکت کند. در ضمن سرعت گردش زمين در نزديکي خط استوا بيش‌تر از نقاط ديگر است. بنابر اين وقتي که موشک را در جهت غربي ـ شرقي به فضا پرتاب مي‌کنند، هر چه محل پرتاب به خط استوا نزديک‌تر باشد، استفاده از نيروي محرکه‌ي کوچک‌تري ضرورت مي‌يابد و انرژي کم‌تري صرف مي‌شود.

مدار ماهواره‌ها

ماهواره‌ها در بالاترين قسمت موشک‌هاي باربري قرار مي‌گيرند و سفرشان را به سوي مدار مورد نظر آغاز مي‌کنند. اغلب اين موشک‌ها از مرحله‌ها يا طبقاتي تشکيل مي‌شوند که هر کدام داراي يک موتورپيشبرنده‌اند. وقتي سوخت يک مرحله به پايان مي‌رسد، محفظه‌ي خالي از موشک جدا مي‌شوند و کار مرحله‌ي بعدي آغاز مي‌گردد. به طوري که سر انجام موشک در سطحي موازي با لايه‌هاي فوقاني جو زمين پيش مي‌رود. قبل از آنکه آخرين مخزن سوخت موشک از ماهواره جدا شود، ماهواره بايد به سرعت مناسب براي حرکت در مدار مورد نظر رسيده باشد. بعضي از موشک‌ها ماهواره را مستقيم به مدار مورد نظر مي‌رسانند. بعضي از آنها نيز ماهواره‌ها را ابتدا به مداري مي‌برند که به منزله‌ي توقف‌گاه يا محل پرتاب نهايي ماهواره است. ماهواره‌هايي که در اين مدارهاي موسوم به «مدارهاي انتقالي» قرار مي‌گيرند به کمک سيستم پيشبرنده‌اي که ويژه‌ي خود آنهاست به سوي مدار واسطه‌اي ديگر و سرانجام به سوي مدار نهايي بالا مي‌روند تا وظايف‌شان را در آنجا انجام دهند.

به جابه‌جايي‌هاي ماهواره‌ها از يک مدار به مداري ديگر در فضا «انتقال مداري» مي‌گويند. اين انتقال به طور معمول در نقطه‌اي موسوم به «گذرگاه هوهمان» انجام مي‌گيرد. اين گذرگاه که دو مدار را به يکديگر مربوط مي‌کند نخستين بار توسط «والتر هوهمان» مهندس آلماني شناسايي شد. براي جابه‌جايي ماهواره‌ها از يک مدار به مدار بالاتر دو نيروي محرک به آن اعمال مي‌شود. محرک اول زماني که ماهواره در نزديک‌ترين نقطه‌ي مدار نسبت به زمين قرار داد. و محرک دوم زماني که ماهواره در دورترين نقطه‌ي مدار نسبت به زمين قرار دارد، دريافت مي‌گردد.

ماهواره‌ بايد به سرعتي معين و متناسب با ارتفاع خود برسد تا از مدار خارج نشود و به سوي زمين سقوط نکند. اين سرعت به گونه‌اي است که بين نيروي جاذبه‌ي زمين و کششي که مي‌تواند ماهواره را از مداردور زمين خارج سازد (نيروي گريز از مرکز) توازن برقرار مي‌کند. به همين ترتيب ماهواره بايد راستاي حرکت يا مکان مشخصي در فضا داشته باشد تا براي مثال بتواند اخبار ارسالي از آنتن‌هاي زمين را دريافت کند. اما اغلب در جريان مأموريت‌هاي ماهواره‌اي لازم مي‌شود که مدار حرکت ماهواره تغيير کند.

راستاي نيروي گريز از مرکز زمين به طرف خارج است. اين نيرو ماهواره‌هايي را که روي مدارهاي دور زمين حرکت مي‌کنند نيز تحت تأثير قرار مي‌دهد. به گونه‌اي که گويي آنها را به خارج از مدار و نقاط دورتر از زمين مي‌راند. (پرتاب مي‌کند)

نيروي جاذبه‌ي زمين در جهت مخالف نيروي گريز از مرکز عمل مي‌کند و ماهواره‌ها را به سوي زمين مي‌کشد. نيروي گريز از مرکز و نيروي جاذبه بايد با يکديگر تعادل داشته باشند به گونه‌اي که ماهواره‌ها به زمين سقوط نکند، يا براي هميشه در فضا ناپديد نشود. اين شرايط در صورتي فراهم مي‌شوند که مقدار نيروي گريز از مرکز با مقدار نيروي جاذبه تناسب داشته باشد.

تجهيزات ويژه‌اي براي ماهواره‌ها طراحي شده است که به کمک حسگر‌ها و هدايت کننده‌هايي خاص جهت حرکت و محل استقرار آنها را روي مدار شناسايي و تنظيم مي‌کنند. به همين ترتيب يک دستگاه هدايت سه محوره و هدايت چرخشي نيز به ماهواره‌ها کمک مي‌کند تا بتواند در نقطه‌ي ثابتي در فضا باقي بماند. با استفاده از تنظيمات چرخشي همين دستگاه، ماهواره حول محور مرکزي خود به چرخش در مي‌آيد. هم چنين تثبيت ماهواره نسبت به سه محور اصلي سبب مي‌شود که دستگاه‌هاي تأمين انرژي و تجهيزات مربوط به تنظيم سرعت ماهواره نيز موقعيت ثابتي داشته باشند.

ماهواره‌هايي که بايد هميشه در نقطه‌ي ثابتي از مدار (نقطه‌ي ثابتي نسبت به زمين) قرار داشته باشند، قبل از هر چيز به موتورهايي احتياج دارند که بتوانند آنها را به مدار مقصد در ارتفاع 36000 کيلومتري زمين برسانند.

 

امواج مايكروويو

 فركانس هاي بين 3000 تا 12000 مگاهرتز براي رابطهاي در خط مستقيم كه در آن پيام رساني از طريق آنتن هايي بر فراز برجهاي بلند ارسال مي شود به كار مي رود. ايستگاههاي تكرار كننده را كه ساختاري برج مانند دارند نيز در فواصل 40 تا 48 كيلومتري ( معمولا بالاي تپه ها ) كار مي گذارند. اين ايستگاهها امواج را مي گيرند تقويت مي كنند و دوباره به مسير خود مي فرستند. بخش مربوط به امواج مايكروويو براي ارتباط مراكز پرجمعيت بسيار مفيد است چون فركانس بالا به معناي آن است كه امكان حمل باند عريضي از طريق مدولاسيون وجود دارد و اين نيز به اين معني است كه هزاران كانال تلفن را مي توان روي يك فركانس مايكروويو فرستاد. باند عريض اين نوع فركانس اجازه مي دهد كه علائم ارسالي تلويزيون سياه و سفيد و تلويزيون رنگي بر روي يك موج حامل منفرد ارسال شوند و چون اين امواج داراي طول موج بسيار كوتاه هستند براي متمركز كردن علائم رسيده مي توان از بازتابنده هاي بسيار كوچك و اجزاي هدايت مستقيم بهره گرفت.

حرکت ماهواره‌ها در مدار

ماهواره‌ها روي مدارهاي مشخصي دور زمين مي‌گردند. بعضي از اين مدارها دايره‌اي شکل و بعضي از آنها بيضي شکل‌اند. ارتفاع آنها از زمين نيز متفاوت است.

دستگاههاي ارتباطي ماهواره ها در باند مايكروويو عمل مي كنند در واقع ماهواره ها صرفا ايستگاه مايكروويو غول پيكري است در مدار زمين كه با كمك پايگاه زميني بازپخش مي شود. اين مدار تقريبا دايره شكل در ارتفاع 36800 كيلومتري بالاي خط استوا قرار دارد و در اين فاصله سرعت ماهواره با سرعت زمين برابر است و نيروي خود را به وسيله سلولهاي خورشيدي از خورشيد ميگيرد. نيروي جاذبه زمين شتاب زاويه شي قرار گرفته در مدار را دقيقا بي اثر مي سازد. در اين فاصله دور چرخش ماهواره ها با حركت دوراني زمين كاملا همزمان و برابر است و باعث مي شود ماهواره نسبت به نقطه مفروض روي زمين ثابت بماند. انتخاب مدار حرکت براي هر ماهواره به نوع وظايفي بستگي دارد که به آن ماهواره واگذار شده است.

در عکس زير سه ماهواره‌ در سه مدار مختلف را مشاهده مي‌کنيد. ماهواره‌ي قرمز رنگ بر مدار GEO قرار دارد و اگر توجه کنيد مي‌بينيد که هميشه بر فراز نقطه‌اي ثابت از زمين قرار دارد.

 

چگونگي ارسال و دريافت اطلاعات

ايستگاه زميني در كشور اطلاعات را با فركانس 6 گيگاهرتز ارسال مي كند. اين فركانس فركانس UPLINK ناميده مي شود. سپس ماهواره امواج تابيده شده را گرفته و با ارسال آن به نقطه ديگر كه بر روي فركانس حامل متفاوت DownLink برابر 4 گيگا هرتز است عمل انتقال اطلاعات از فرستنده به گيرنده را انجام مي دهد. در واقع ماهواره اطلاعات گرفته شده را به سمت مقصد تقويت و رله مي كند. آنتن ماهواره ترانسپوندر نام دارد. از مدار همزمان با زمين هر نقطه از زمين بجز قطبين در Line of sight است. و هر ماهواره مي تواند تقريبا 40 % از سطح زمين را بپوشاند. آنتن ماهواره ها را طوري مي شود طراحي كرد كه علائم پيام رساني ضعيف تر به تمام اين ناحيه فرستاده شود و يا علائم قويتر را در نواحي كوچكتري متمركز كند. بر حسب مورد اين امكان وجود دارد كه از ايستگاه زميني در كشوري فرضي به چندين ايستگاه زميني ديگر واقع در كشورهاي گوناگون علائم ارسال كرد. به طور مثال : وقتي برنامه اي تلويزيوني در تمام شهر ها و دهكده هاي يك يا چند كشور پخش شود در اين حالت ماهواره ، ماهواره پخش برنامه است ولي وقتي علائم ارسال ماهواره در سطح گسترده اي از زمين انتشار يابد ايستگاههاي زميني بايد آنتنهاي بسيار بزرگ و پيچيده اي داشته باشند. هنگامي كه علائم ارسالي ماهواره در محدوده كوچكترين متمركز مي شوند و به حد كافي قوي هستند مي توان از ايستگاههاي زميني كوچكتر ساده تر و ارزانتر استفاده كرد.

از آنجاييكه ماهواره ها براي جلوگيري از تداخل امواج راديويي بايد جدا از هم باشند لذا شماره مكان هاي مداري در مدار همزمان با زمين كه امكان استفاده آن براي ارتباطات وجود دارد محدود است. از اين رو جاي شگفتي نيست كه وظيفه مديريت در امور دستيابي به مدار و استفاده از فركانس ها براي انواع روز افزون و متنوع كاربردهاي زميني و ماهواره اي بوسيله شمار روزافزوني از كشورها بي نهايت دشوار شده است. از سويي استفاده از ماهواره ها در كشورهاي متمدن و پيشرفته به عملكرد دقيق و عمليات روز به روز دقيق تر نه تنها از نظر به كارگيري شيوه خودشان بلكه از نظر همسايگانشان در مدار همزمان با زمين نياز مي باشد. برخي از ماهواره ها نيز در مدار ناهمزمان با چرخش زمين non- geosynchronous قرار داده مي شوند.در ماهواره هاي ناهمزمان با مدار زمين ماهواره ديگر در ديد ايستگاه زميني نيست زيرا كه سطح افق زمين را پشت سر مي گذارد و از ديررس خارج مي شود در نتيجه براي اينكه ارسال همواره ادامه يابد به چندين ماهواره از اين نوع نياز است و چون نگهداري و ادامه كار چنين شيوه ارتباطي بسيار پيچيده و گران است لذا كاربران و متخصصان طراحي ماهواره ها بيشتر جذب ماهواره همزمان با زمين مي شود.

 

فركانس هاي بالاي فركانس مايكروويو

 با كشف ليزر براي نخستين بار آن قسمت از محدوده فركانسي كه بالاتر از باند فركانس هاي مايكروويو بودند به منظور حمل پيام هاي بي سيم در نظر گرفته شدند. پرتو هاي ليزري تحت تاثير عواملي مانند مه – غبار — خرابي وضع هوا و روزهاي بسيار داغ به شدت ضعيف مي شوند. اگر چه ليزر براي حمل اطلاعات تا مسافت هاي كوتاه خط ارتباطي بسيار عالي ايجاد مي كند ولي چون پرتو ليزر خاصيت هدايت شونده بالايي دارد بازداشتن يا سد كردن آن بسيار دشوار است. اين امر سبب مي شود براي ارتش و بعضي از مقاصد نظامي كه شيوه هاي آن ها بايد داراي حفظ اسرار باشد بسيار سودمند است در ضمن دستگاه ليزر براي كاربردهاي ارتباط سيار از سبكي و قابليت حمل خوبي برخوردار است. برخلاف امواج راديويي امواج نوري را نمي توان با عبور دادن جريان هاي متناوب در سيم ها توليد كرد آن ها تنها با فرايند هايي كه داخل اتم روي مي دهد به وجود مي ايند فن آوري تار نوري مشابه موج رسان فلزي مايكروويو براي پرتو تاباني الكترومغناطيسي در ناحيه نور مرئي تعريف شده است. اين شيوه به طور كلي شامل رشته اي شيشه اي با نازكي موي انسان است كه از هدر رفتن انرژي نور در مسافت طولاني جلوگيري مي كند همچنين بر خلاف پرتوي نور معمولي پرتوي نور ليزري تكفام است يعني فقط داراي يك فركانس تنها است. پرتوي ليزر داراي گستره پهن فركانس است كه خاصيت گسيختگي نور را ندارد به همين دليل آن ها را مي توان دقيقا به همان طريق كه با فركانس هاي مايكروويو تعديل مي شوند و تغيير نوسان مي دهند را با پيام هاي تلفني و اطلاعات و علائم تصويري تعديل كرد.

به هر حال چون فركانس آن ها خيلي بالاتر است به تناسب آن مي توان تعداد بيشتري از امواج و كانالها را انتقال دهند. به طور كلي مقايسه بين شيوه هاي مختلف ارسال امكان پذير مي باشد. روابط بين فرستنده و گيرنده خواه انتشار از روي سيم و خواه از هوا به نوع ساخت شيوه ارتباطي بستگي دارد و به همين ترتيب باند به فركانس به كار رفته به شرايط حل مساله ارتباطاتي وابسته است. بيشتر فركانسهاي در دسترس را مقررات ملي و توافق هاي بين المللي تعيين مي كنند. اگر چه تصميمات مربوط به شيوه ها و نحو ارسال امري فني به شمار مي آيد ولي در اكثر اوقات ملاحظات سياسي آن را در بر مي گيرد.

رصد کردن ماهواره‌ها در آسمان شب

بهترين موقع براي مشاهده ي يك ماهواره با چشم، هنگام بامداد يا شامگاه است. در اين مواقع خورشيد زير افق است، ناظر در ناحيه ي تاريكي جاي دارد ولي ماهواره كه چند صد كيلومتر ارتفاع دارد، نور خورشيد را دريافت و منعكس مي كند.

كساني كه تلسكوپ در اختيار دارند مي توانند به راحتي ماهواره ها و ايستگاههاي فضايي را وقتي در آسمان محل سكونت آنها قرار دارند رصد كنند. براي اينكه ببينيد كه چه زماني ماهواره يا ايستگاه فضايي در آسمان محل سكونتتان وجود دارد مي توانيد به سايت زير مراجعه كنيد و محل سكونت خود را انتخاب كنيد و مشاهده كنيد كه چه اجرامي در آسمان آن محل براي رصد وجود دارند.

http://www.heavens-above.com/countries.asp

تلسکوپ فضايي هابل

تلسکوپ فضايي هابل را مي‌توان يک ماهواره‌ي علمي ـ پژوهشي دانست که با ارسال اطلاعات مفيدي از جهان کمک بسيار بزرگي به منجمان و دانشمندان کرده است.

نام اين تلسکوپ از نام دکتر ادوين هابل (1889–1953) گرفته شده است. اين تلسکوپ در تاريخ 24 آوريل 1990 از space shuttle Discovery (STS-31) به فضا پرتاب شد. در تاريخ 25 آوريل 1990 پس از پرتاب اين تلسکوپ را در فضا آماده استفاده کردند. اين تلسکوپ در ماموريت‌هاي مختلفي که براي بازسازي آن صورت گرفته، تعمير شده است که اين ماموريت‌ها در تاريخ‌هاي دسامبر 1993، فوريه 1997، دسامبر 1999و فوريه 2002 انجام شده‌اند. و اميد است که باز هم اين ماموريت‌ها ادامه داشته باشد و بتوانيم سال‌هاي سال از اطلاعاتي که اين تلسکوپ براي ما ارسال مي‌کند استفاده کنيم. طول هابل برابر 2/13 متر (5/43 فوت) و وزن آن برابر11110 کيلوگرم است. و بيشترين قطر آن 2/4 متر (14 فوت) مي‌باشد. اندازه‌ي تلسکوپ فضايي هابل تقريبا برابر يک اتوبوس بزرگ است ولي اين تلسکوپ مي‌تواند در قسمت بار يک شاتل فضايي جا شود.

هزينه‌ي پرتاب تلسکوپ فضايي هابل به فضا برابر 5/1 بيليون دلار است. مداري که اين تلسکوپ بر روي آن دور زمين مي‌چرخد در ارتفاع 569 کيلومتري سطح زمين است و زاويه‌اي که اين مدار با خط استواي زمين مي‌سازد برابر 5/28 درجه است. اين تلسکوپ در مدت زمان 97 دقيقه يک بار اين مدار را طي مي‌کند. سرعت تلسکوپ فضايي هابل برابر 28000 کيلومتر در ساعت است.
اين تلسکوپ قادر به مشاهده و رصد خورشيد و عطارد و هر چيزي که بسيار نزديک به خورشيد باشد نيست. حساسيت به نور اين تلسکوپ از طيف فرابنفش تا مادون قرمز و هر طول موجي که بين اين دو باشد هست. (115-2500 نانومتر) اولين تصوير توسط اين تلسکوپ در تاريخ 20 مي 1990 گرفته شده است. که اين عکس متعلق به Star Cluster NGC 3532 است.

هابل در طي هر هفته تقريبا 120 گيگابايت اطلاعات علمي به زمين مخابره مي‌کند. که اين حجم از اطلاعات برابر 1097 متر کتاب است که در کنار هم در قفسه‌اي چيده شده باشند. اين اطلاعات به سرعت بر روي ديسک نوري مغناطيسي ذخيره مي‌شود. انرژي هابل از خورشيد تامين مي‌شود. که اين انرژي بوسيله‌ي دو سلول خورشيدي که هر کدام 62/7 متري هستند تامين مي‌شود. اين انرژي برابر 2800 وات مي‌باشد. در مدار متوسط هابل انرژي‌اي برابر 28 لامپ 10 وات مصرف مي‌کند.

هابل مي‌تواند از اشيايي که در فواصل دور هست و نيز اشيا بسيار کم نور تصويري تهيه بکند. و وقتي که به هدف خود نگاه مي‌کند ميزان انحراف آن 1000/7 arcsecond است. که اين مقدار انحراف برابر عرض تصويري است که انسان مي‌تواند از فاصله‌ي 1 مايلي ببيند.
دو آيينه با مشخصات زير در اين تلسکوپ استفاده مي‌شوند :

آيينه‌اي اول :

قطر 4/2 متر
وزن 828 کيلوگرم
آيينه‌ي دوم :
قطر 3/0 متر
وزن 3/12 کيلوگرم

منبع ذخيره‌ي انرژي هابل 6 باطري نيکل _ هيدروژن (NiH) است که گنجايش ذخيره سازي انرژي اين باطري‌ها برابر 20 باطري ماشين مي‌باشد. براي کسب اطاعات بيشتر و مشاهده‌ي اطلاعات و عکس‌هايي که توسط اين تلسکوپ ارسال شده است مي‌توانيد به سايت رسمي تلسکوپ فضاي هابل به آدرس http://www.hubblesite.org مراجعه کنيد.

اصطلاحات ماهواره هاي تلويزيوني

رسيور (STB)(Set Top Box ) : وسیله ای است که وظیفه ی تجزیه و تحلیل سیگنالهای دریافتی از دیش و ال ان بی وتبدیل آنها به صوت و تصویر را دارا میباشد.. انواع مختلفي دارد كه بعضي از آنها مخصوص فركانس هاي مخصوص (رسيورهاي مورد استفاده براي كانال هاي خبري) است. فرق آن با كارتهاي DVB در اكسترنال (بيروني) بودن آنست.

كارت رسيور DVB Card) يا به اختصار كارت DVB وسيله اي است كه بر روي اسلات PCI كامپيوتر قرار مي گيرد و همانند رسيور مي تواند كانال هاي ماهواره اي را پخش ( و البته ضبط)كند. براي دريافت اينترنت از طريق ماهواره نيز مي توان از آن استفاده كرد. فرق آن با رسيور در اينترنال (داخلي) بودن ان است و البته منبع تغذيه جدا ندارد. اين كارت ها با استفاده از برنامه هايي به اسم پلاگين به باز كردن كانال هاي كارتي مي پردازند و از اين نظر خيلي قوي هستند.

اين كارت ها داراي دو نوع هستند:

كارت هاي دي وي بي سخت افزاري: اين كارت ها به صورت جداگانه از كامپيوتر داراي سي پي يو هستند و خود كارت مستقلا به انجام وظايفش مي پردازد و براي كامپيوتر هايي كه داراي سي پي يوي قدرتمندي نيستند مناسب است. از انواع ان مي توان به كارت هاي بر پايه اسكاي استار 1 (ss1 Base) مثل خود اسكاي استار1 و يا نكزوس (Nexus) اشاره كرد.

كارت هاي دي وي بي نرم افزاري: اين كارت ها براي انجام كارهايشان محتاج استفاده از سي پي يوي كامپيوتر هستند. اين مدل كارت ها كه ارزان قيمت تر از نوع اول هستند (بيشتر از نصف قيمت) سي پي يو هاي قدرتمندي را طلب مي كنند. (حداقل پنتيوم 4 ) اين كارتها قابليت سازگاري بسيار خوبي با پلاگين ها دارند. از انواع موجود در بازار ايران: كارتهاي بر پايه تواي هاين (Twin Haine Base) مثل خود تواين هاين، ويژن پلاس، پيناكل و … و كارت هاي اسكاي استار2 (SS2) و نوا (Nova).

برنامه هاي مرجع (OS) : برنامه هايي هستند كه با استفاده از آن مي توان كانال هاي ماهواره اي را با كارت هاي دي وي بي ديد، كانال ها را بالا پايين كرد، فركانس هاي جديد را به آن اضافه كرد و تصاوير را ضبط (Capture) كرد و … داراي دو نوع است:

برنامه هاي اوريجينال (اصلي): اين برنامه ها روي CD هاي همراه كارت ها موجود است و از ان فقط بر روي همان مدل خاص مي توان استفاده كرد. اين برنامه ها به دليل آنكه قابليت هاي مناسبي براي استفاده از پلاگين ها ندارند توسط كاربران استفاده نمي شود.

برنامه هاي عمومي: اين برنامه ها قابليت استفاده توسط اكثر كارتها (يا فقط يك يا تعدادي از آنها) را دارا مي باشند و حسن آن نسبت به برنامه هاي اصلي قابليت مطلوب سازگاري با پلاگين ها است. انواع بسيار زيادي دارد كه از بهترين و معمول ترين انواع آن مي توان به پراگ دي وي بي (ProgDVB)، ماي تي تر (My Theater) يا MB و آلت دي وي بي (Alt DVB) اشاره كرد.
پلاگين: (Plugin) برنامه هايي هستند كه بر روي برنامه هاي بالا سوار ميشوند و مي توانند كد و كم (خشاب) را براي كارت رسيور شبيه سازي كنند. با استفاده از پلاگين ها مي توان كانالهاي هك شده را مشاهده كرد.

سيستم كدگذاري: (Coding Type)كانال هاي ماهواره اي بر دو نوعند:

(1 كانال هاي آزاد Free To Air) (FTA) اين كانالها براي ديدن احتياج به كارت يا وسيله ديگري ندارد و امواج آن به صورت آزاد (Clean) فرستاده مي شود. مثل كانال هاي ايراني يا VOX و RTL و …

(2 كانال هاي كارتي يا كد شده Scrambled Channels) (PAY TVs)
برای دیدن کانال های کارتی در حالت استاندارد باید از خشاب (کم) مربوط به آن نوع سیستم کدگذاری و کارت آن استفاده کرد. این کارتها همیشگی نیستند و بایستی معمولا شش ماهه یا یک ساله دوباره شارژ شوند. اما با به اصطلاح پچ کردن رسیور میتوان بدون نیازبه داشتن کم یا کارت اوریجینال کانال ها را باز کرد.

كانال هاي كدشده براي كد كردن (Coding) از سيستم هاي كدگذاري استفاده مي كنند. اين سيستم ها عبارتند از:

وي اكسس 1 (Viaccess1) (VIA1)، تي پي اسكريپت (TPScrypt) (TPS)، وي اكسس 2 (Viaccess2) (VIA2)، سكا1 يا مديا گارد (Seca1) (MediaGuard)، سكا2 (Seca2)، ايردتو1 (Irdeto1)، ايردتو2 (Irdeto2)، اسكاي كريپت (SkyCrypt)، ناگراويژن1 (Nagravision)، ناگراويژن2 (Nagravision2)، پاور ويژن (PowerV) و ….. (هر گاه سيستمي بدون عدد ذكر شد منظور نوع 1 آنست يعني هر موقع كه گفته شد سيستم يك كانال وي اكسس است منظور وي اكسس1 است).

همانطور كه گفته شد براي ديدن كانال هاي كارتي در حالت استاندارد ما بايد خشاب (كم) مربوط به آن نوع سيستم كدگذاري و كارت آن را داشته باشيم. (مثلا براي يك كانال كدگذاري شده با وي اكسس احتياج به يك كم وي اكسس و كارت مخصوص آن كانال يا كانالها احتياج داريم) كه قيمت هاي بسيار بالايي دارند و هميشگي نيز نيستند و بايد معمولا شش ماهه يا يك ساله دوباره شارژ شوند. اما ما با به اصطلاح پچ كردن رسيورمان كاري مي كنيم كه بدون نياز به داشتن كم يا كارت اوريجينال كانال ها را باز كنيم.

کم Cam) کم يا به فارسی خشاب دستگاهي است كه كارت درون آن قرار مي گيرد. با توجه به سازگاري با سيستم هاي كدگذاري انواع مختلفي دارد. بعضي فقط يك سيستم را ساپورت مي كنند و انواع ديگري سيستم هاي زيادتري را ساپورت مي كنند. از انواعي كه چندين سيستم را ساپورت مي كنند مي توان به زتا، مجيك كم، فري كم، ماتريكس، ماتريكس ريلودد، دراگون، دراگون II ، جوكر و …. اشاره كرد.

مولتي كس Multi Cas) مولتي كس يا مولتي كم به كمي گفته مي شود كه چندين سيستم را ساپورت كند و البته به طور معمول فقط به كم هايي گفته مي شود كه ابتدا خالص بوده اند (يعني فقط يك سيستم را پشتيباني مي كرده اند) و بعد ساپورت بقيه سيستم ها را روي آن شبيه سازي كرده اند. گاهي به آن آل كم (All Cam) هم گفته مي شود كه البته اصطلاح غلطي است و هنوز كمي وجود ندارد كه تمام سيستم هاي كد گذاري را به طور كامل ساپورت كند.
كارت Card) درون خشاب قرار مي گيرد. انواع مورد استفاده غير اوريجينال بر حسب حافظه شان قيمت هاي متفاوتي دارند. ساده ترين نوع آن گلد است و بعد فان كارت ها. از انواع كارت ها مي توان به گلد، سيلور، فان، تيتانيوم و … اشاره كرد.

پچ Patch) پچ يا پروگرام به عملي گفته مي شود كه طي آن رسيور (يا كم) را به وسيله كامپيوتر يا وسايل ديگر (Box 2 Box) يا با (Cas Interface) برنامه ريزي مي كنند تا بتواند كانالهاي كارتي را بدون استفاده از كارت و كم اوريجينال باز كند. البته بايد توجه داشته باشيد كه باز كردن يك كانال منوط به آنست كه ابتدا سيستم كدگذاري آن هك شده باشد. سيستم هاي زير به طور كامل هك شده اند:

وي اكسس1، تي پي اسكريپت، سكا 1، ناگراويژن، ايردتو1.

سيستم هاي زير به طور محدود هك شده اند يعني بعضي از كانال هاي آن را مي توان باز كرد و بعضي را نه:

سكا2، وي اكسس2.

اسكاي كريپت كه كانال هاي نوزآپ هاتبرد و ماهواره آسترا روي اين سيستم پخش مي شود (كانال هاي FreeX كه البته در حال حاضر بر روي هاتبرد تغيير سيستم داده و كانال هاي FullX 1 & 2) بر خلاف نظر خيلي از دوستان هك نشده است و شرايط ويژه اي دارد كه البته اينجا فرصت بحث روي آن نيست.

پس براي باز كردن يك كانال ابتدا بايد سيستم كدگذاري آن هك شده باشد (يعني روي يكي از سيستم هاي بالا باشد) و بعد پچ آن براي رسيور شما موجود باشد. پس به همين دليل نمي توان به عنوان مثال كانال هاي SHOW TIME را روي ماهواره نايل ست يا كانال MTV را روي هاتبرد ياز كرد چون هنوز الگوريتم كدگذاري آن هك نشده است. بعد از ريختن پچ رسيور شما براي باز كردن كانال احتياج به كد دارد.

كد (Key) = به زبان ساده هر كانال يا كانال ها (پكيج) در هر لحظه از يك (يا چند) كليد يا كد براي قفل گذاري خود استفاده مي كند كه در صورتي كه شما الگوريتم آن سيستم را در اختيار داشته باشيد (اگر رسيور شما پچ شده باشد آنرا در اختيار داريد) با دادن كليد يا كد به رسيورتان مي توانيد آن كانال را باز كنيد و از ديدنش لذت ببريد. پروايدرها براي اينكه كسي نتواند كانال هايشان را به صورت غير قانوني ببيند اين كدها را هر چند وقت يكبار تغيير مي دهند. اين مدت براي هر كانال يكسان نيست. به طور مثال كانال BBC PRIME هر دو سه سال يك دفعه كد عوض مي كند يا پروايدر SRG SWISS هر 40-45 روز يك دفعه كد عوض مي كند يا كانال هاي RAI ITALIA در اول هر ماه كد عوض مي كنند يا مثلا كانال هاي سيستم ناگراويژن (پل ست ها بر روي هاتبرد) در هر روز چند مرتبه كد عوض مي كنند.

اوتوآپديت Auto Update) (AU) خاصيتي كه طي آن ديگه احتياجي به دادن كد جديد نداريم و خود برنامه كدهاي جديد را جايگزين قبلي ها مي كند. در مورد ناگراويژن ها (پل ست ها بر روي هاتبرد) چون تعويض كدها بسيار سريع صورت مي گيرد برنامه ها معمولا با اين خاصيت ارائه مي شود. در مورد بقيه سيستم ها با داشتن مستر كي (Master Key) و وارد كردن ان مي توانيم اين خاصيت را داشته باشيم و از شر كد دادن راحت شويم! مستركي ها را بوسيله وسايل مخصوصي (سيزن اينترفيس يا بعضي پلاگين هاي كارت هاي رسيور) و به شيوه مهندسي معكوس و با محاسبه هاي سنگين و سطح بالاي رياضي مي توان از روي كارت هاي اوريجينال استخراج كرد. منتهي اين كد ها را در اينترنت پخش نمي كنند چون اگر شناسايي شود بلافاصله توسط صاحبان كانالها (پروايدر ها) باطل مي شود و بيشترين ضرر را صاحب اصلي مستر كي مي كند! تغيير سيستم بسياري از كانال ها (پكيج ها) به سيستم هاي قويتر به خاطر همين لو رفتن مستر كي ها بود زيرا دارنده مستر كي با صاحب يك كارت اوريجينال هيچ تفاوتي نمي كند!

پكيج Package) به تعدادي كانال كه توسط يك پروايدر و معمولا تحت يك (يا چند) سيستم كدگذاري يكسان و تحت يك الگوريتم ارائه مي شود پكيج گفته مي شود. منظور از تحت يك الگوريتم اينست كه تمام اين كانال ها بر وري يك انديس كي (Index Key) قرار دارند و همگي يك كد دارند. يعني با وارد كردن يك كد تمام آن كانال ها باز مي شود. البته استثناهايي نيز وجود دارد كه يك پكيج بر روي چندين انديس كي ارائه مي شود. از پكيج ها مي توان به پكيج پل ست (كه حاوي حدود 25 كانال است) يا پكيج ABSat (كه حاوي 17 كانال است) يا پكيج SRG SWISS (كه حاوي 6 كانال است) و … اشاره كرد.

پروايدر Provider) به ارائه دهنده هاي پكيج ها پروايدر گفته مي شود. اين پروايدرها صاحب مالكيت معنوي پكيج ها هستند و سياست هاي تهيه و پخش را آنها تعيين مي كنند. (كارهايي از قبيل حذف يا اضافه كانال يا تغيير فركانس يا تعيين نوع سيستم كدگذاري و …) پروايدرها به شدت پيگير سو استفاده از كانال هايشان هستند و شكايات زيادي را بر عليه كمپاني هاي سازنده رسيور و كم و البته هكرها (اگر پيدايشان كنند!) ارائه مي كنند. بسياري از تغيير لودرها و سخت افزارها به دنبال همين پيگيري ها صورت مي گيرد.

فلش Flash) آي سيي (IC) در رسيور است كه حكم هارد ديسك را براي آن دارد و برنامه هاي رسيور روي آن قرار مي گيرد.

همچنين به برنامه كه روي فلش قرار دارد و حكم فايل بوت را براي رسيور دارد را هم گفته مي شود. كار آن مقايسه سخت افزار هاي رسيور و تعيين ارتباط اجزاي رسيور با هم است. (ارتباط بين كم و تيونر و ورودي ها و خروجي ها و (…

لودر Loader) برنامه اي كه حكم كيبورد كامپيوتر را دارد و و بوسيله آن برنامه ها را به رسيور منتقل مي كنند.

فريمور Firmwear) فريمور يا به فارسي ميان برنامه، برنامه ايست كه حكم ويندوز را براي رسيور دارد و تمام تنظيمات و تجزيه و تحليل هاي رسيور را انجام مي دهد.

اموليتور Emulator) اموليتور يا به فارسي شبيه ساز يك فريمور ارتقا يافته (هك شده!) است كه در آن الگوريتم سيستم هاي كد گذاري و نحوه استفاده از كد ها (Keys) تعريف شده است. به وسيله اموليتور مي توان پكيج ها را به صورت UnPrivacy (غير قانوني) مشاهده كرد. اموليتور براي هر رسيور و هر مدل و با هر لودر ورژني متفاوت است. يكسري از رسيورها داراي اموليتور نوشته شده توسط هكرها هستند و بعضي نيز نيستند.

مستر كد Master Pin Code) مستر كد يا به فارسي شاه كليد، پين كد اصلي رسيور است كه در صورتي كه پين كدي كه براي گذاشتن رمز روي كانال ها يا محافظت از كانالها گذاشته مي شود فراموش شود با وارد كردن آن بسته به نوع رسيور مي توان آنرا بازيابي كرد يا تغيير داد.

بيم Beem) بيم يا به فارسي پوشش عبارتست از محدوده پوشش يك فركانس يا ماهواره. بايد توجه كرد كه ماهواره ها و فركانس هاي آن مثل امواج تلويزيوني داراي پوشش (بيم) هستند و مثلا ماهواره تل استار 5 را نمي توانيم ما در ايران بگيريم چون روي ايران بيم ندارد يا امواج سوپر هاتبرد (كه ماهواره اش روي ايران بيم دارد) ما نمي توانيم در تهران بگيريم چون روي تهران بيم ندارد. یعنی دقیقا به همان دلیلی که شبکه استانی اصفهان را در تهران نمیتوانیم بگیریم.

سویچر

سوییچر وسیله هست که از طريق ان شما می توانید تا 4 دیش مجزا (در واقع ال ان بی، چون ممکن است روی یک دیش دو یا چند ال ان بی داشته باشیم) را به یک رسیور وصل کنید و هر چهار جهت بر روی یک رسیور استفاده کنید …

 

شما وقتی بخواهید بیش از یک دیش و ال ان بی داشته باشید باید هرکدام از آنها را با سیم رابط به ورودی سوئیچ داده و از تنها خروجی آن به ورودی رسیورتان بدهید.

در تنظیمات آنتن رسیور گزینه ای برای انتخاب موتور (برای انتن گردان ) و DISEQC برای سوئیچ و حالت سوم آن خاموش است . حالت سوئیچ را که انتخاب کردید بسته به نوع دستگاه شما می توانید از 2 تا 16 ال ان بی را روی دستگاهتان تعریف کنید. نرمال آن 4 ورودی بنام ABCD می باشد. در دستگاههای مانند استرانگ 4400 گزینه های فرعی تعریف شده تا بتوان با چند سوئیچ توام بتوان 16 ال ان برای دستگاه تعریف کرد. (فعلا کاربردی برای ما ندارد لذا به آن نمی پردازیم )

سوئیچ 1 به 2 و 1 به 4 داریم که اولی دو ورودی و دومی چهار ورودی دارد.

سوئیچهایی که داخل بازار ایران است مارکهای مختلفی دارد.

استارست – گلف استار – دیجیتال – نوکیا – سوپراستار و مارکهای دیگر.

آنچه در مورد استفاده از سوئیچ مهم است نحوه استفاده و بستن اتصالات آن است . اگر کابل ورودی دستگاه را به یکی از ورودیهای سوئیچ بزنیم گاها دو ورودی روبروی هم و گاهی تمامی سوئیچ می سوزد. هنگام روشن بودن دستگاه از بستن یا بازکردن اتصالات خودداری کنید. همیشه اول ورودی های دیش ها را به سوئیچ ببندید و در پایان ضمن اینکه مطمئن هستید دستگاه خاموش است کابل آنرا به خروجی سوئیچ ببندید. سوئیچ را در مکانی قرار دهید که از آب گرفتگی دور باشد. آب نیز می تواند باعث خرابی آن شود. یکی دیگر از نکاتی كه بايد توجه كرد اين است که اگر ضربه محکمي به سوئیچ بخورد گاهی اوقات آسیب می بیند و درست کار نمی کند.

بعضی اوقات مشاهده شده که در اثر زیاد و سریع عوض کردن کانالها سوئیچ قاطی می کند و پیام درجستجوی سیگنال می دهد. اینگونه موارد سعی کنید با خاموش و روشن کردن رسیور از پشت دستگاه سوئیچ را reset کنید.

تآثیر شیشه بر روی امواج

تقریبآ نیمی از امواج منتشره توسط ماهواره ها از شیشه عبور میکنند ، البته با توجه به اصل شکست نور و تابعیت امواج از این قانون ، امواج در حین عبور از شیشه عملآ دچار تغییر زاویه و کاهش قدرت سیگنال میشوند و مقداری از امواج نیز توسط شیشه انعکاس پیدا میکنند .

شما به راحتی میتوانید این قضیه را با استفاده از یک دیش معمولی و یک دستگاه آنالوگ عملآ تجربه کنید . چون با ریسیور دیجیتال این آزمایش عملی نیست .

در صورتی که از پشت شیشه امواج را دریافت کنید خواهید دید که کیفیت تصویر تا 50% کاهش میابد . همچنین اگر دیش را برای دریافت امواج ارسالی در جهت مخالف ماهواره و قرینه و رو به شیشه تنظیم نمایید ، خواهید دید که امواج منعکس شده توسط شیشه نیز با 50% کاهش از نظر کیفیت همچنان قابل دریافت است .

فايندر براي جهت يابي ديش

تعریف فایندر:

فایندر وسیله ای است برای جهت یابی دیش و در کل از زحمت بردن رسیور و تلویزیون به بالای پشته بام جلو گیری می کنید. بعضی ها به پندار اشتباه فکر می کنند که فایندر را تا به LNB زدند دیگر خودش پیدا می کند که این طرز فکر اصلا درست نیست تنظیم با فایندر هیچ فرقی با رسیور ندارد.

مدلها و قیمت:

فایندر در کل به 2 مدل اصلی تقسیم می شود دیجیتال و آنالوگ که در ایران بیشتر نصابان و کاربران از نوع آنالوگ استفاده می کنند هم ارزان تر است و هم فراوانتر.
فایندر را می توانید از کسانی که تو کار دیش و رسیور هستند بخرید و قیمتش بستگی به ساخت چین یا تایوان بودن آن است.

چینی: حدود 8 هزار تومان

تایوانی: حدود 12 هزار تومان

روش کار با فایندر:

در قسمت منوی سیستم رسیورتان روی فرکانس مورد نظری که قسط دارید روی آن تنظیم دیش را آغاز کنید بروید و سپس به سراغ LNB ها روفته و یک سر فایندر که نوشته شده است To LNB را به LNB بزنید و سر دیگر که نوشته شده است To Reciver را به کابل اصلی که به رسیور می رسد بزنید.

توجه: از فرکانسهای افقی H استفاده کنید.

توجه: اگر شما از ترمینال 4*1 استفاده می کنید باید کابل اصلی را از ترمینال خارج کرده و آنتن را به فایندر به صورت مستقیم وصل کنید.

بعد از نصب فایندر عقربه فایندر را به وسیله ولومی که روی فایندر است به سمت 5 تا 6 بیاورید و با حرکت دیش به صورت عمودی و افقی سعی کنید که عقربه به سمت 10 برود و سپس عقربه را با ولوم به شماره 6 برگردانید و دوباره این عمل را انجام دهید تا دیگر عقربه پیشرفتی نداشته باشد.
مراحل زير را دنبال کنید:

ساعت LNB را باید تنظیم کنید(منظور از ساعت فلش مثلثی شکلی است که در حاشیه دایره LNB حک شده است)

بعضی از ساعت های مربوط به جهت های مختلف:

HOTBIRD ساعت 10-11

NILSAT ساعت 10

ARABSAT ساعت 11

INTELSAT902 ساعت 6

TORKSAT ساعت 12

موقعیت ماهواره مورد نظر را بدانید.

بعضی از موقعیت های ماهواره ها

29 HOTBIRD درجه به سمت راست قبله

35 NILSAT درجه به سمت راست قبله

20 ARABSAT درجه به سمت چپ قبله

20 INTELSAT درجه به سمت چپ قبله

TORKSAT درست خود قبله

حدوداً دیش را به سمتهای داده شده بچرخانید و آرام آرام دیش را به سمت چپ یا راست ببرید و در همان حال وضعیت بالا و پایین بودن میله عمودی را هم تغییر دهید تا فایندر شروع به بوق زدن ممتد و بدون قطع کنید وقتی که فایندر بوق بدون قطع شدن زد یعنی اینکه دیش شما در باند فرکانس ماهواره مورد نظر می باشد.

توجه: بوق هایی که در حرکت دادن دیش تولید می شود به علت این است که در جهت ماهواره دیگری قرار دارید و به این بوق ها دل خوش نکنید فقط اگر بوق ممتد و بدون قطعی شنیدید به معنی پیدا شدن ماهواره است.

توجه: بعد از شنیدن بوق دیش را كمي محکم کنید و با حرکت های آرام و میلی متری سعی در بهتر شدن جهت فایندر بکنید و ساعت LNB را هم نیز بعد از اتمام کار با چرخاندن آن به آرامی به بهترین حالت ثابت کنید

 

 

نمای فایندر:

نمای داخلی فایندر

ماهواره ها و فركانس هاي مخابراتي

لايه أنيوسفر در فركانس حدود 30 مگا هرتز به صورت شفاف عمل مي كند. علائم ارسالي بر روي اين فركانس مستقيما از ميان آن مي گذرد و در فضاي بيرون گم مي شوند. اين فركانس ها همچنين در خط مستقيم ديد حركت مي كنند. به اين دلايل براي مقاصد ارتباطي آن ها را بايد به طريقه هاي گوناگون به كار گرفت. فركانسهاي 30 تا 300 مگاهرتز بسيار مفيد و كارامد هستند چون انتشار آنها با وجود محدود بودن پايدار است.

اين امواج با چنين فركانسي براي امواج تلويزيون كارامدند زيرا فركانسهاي بالاي آن ها اجازه حمل مقادير فراواني از اطلاعات مورد لزوم را مي دهد و براي پخش صداي داراي كيفيت بالا نيز سودمند مي باشد. علت اين امر اين است كه در اين محدوده از فركانس براي كانالهاي پهن جا وجود دارد. قسمتي از باند UHF را كه بين 790 تا 960 مگاهرتز قرار دارد مي توان براي مرتبط ساختن ايستگاههايي با فاصله بيش از 320 كيلومتر به شيوه به اصطلاح پراكندگي در لايه تروپوسفر زمين به كار برد. اين شيوه به توانايي گيرنده دوردست در گرفتن بخش كوچكي از علائم فركانس UHF كه به دليل ناپيوستگي هاي بالاي لايه تروپوسفر پراكنده شده بستگي دارد. يعني علائم در جايي پراكنده مي شوند كه تغييرات شديدي و تندي در ضريب شكست هوا وجود دارد.

 
 

 

  تهیه و تنظیم به وسیله : مرتضی خادمیان

 

 

 

ترفند های کامپیوتری

 

در برابر هکرها :IP مخفی کردن

در صورتی که تنها سررشته ای از هک و امنیت را داشته باشید میدانید که
بسیاری از هکرها برای نفوذ به سیستم قربانی از IP او استفاده می کنند. با استفاده از این ترفند می توانید کاری کنید که IP شما برای همیشه دور از
دسترس این افراد باشد و به نوعی به طور کامل IP خودتان را از دسترس دیگران مخفی نگه دارید  

: برای اینکار

را تایپ نمایید .
MMC رفته و عبارت
Run به
Start ابتدا از منوی

 

را انتخاب كنيد.Add/Remove Snap-in در پنجره باز شده روي منو فايل رفته

 

کلیک کنید.
Add در پنجره باز شده روی دکمه

 

بزنید
راAdd را انتخاب كنيد. و دکمه
IP Security Policy Management در پنجره باز شده

 

را زده و خارج شويدFinish سپس

 

IP Security Policy Management را بزنيد حال در همان محیط اولیه هستید. آیکون کناری عبارت Ok

 

زرد رنگ است. اکنون میبایست یکبار بر روی آن کلیک کنید تا رنگ آن به سبز تغییر پیدا کند.

 

این عملیات را ذخیره کنید.
yes
و زدن Exit با انتخاب File در پایان از منوی

 

 

حرکت دادن نشانگر موس با کیبورد:! 

بدین منظور:

را بزنيدOK بزنيدسپس در کادری که باز میشود Num Lock سمت چپ كيبوردرا همزمان با Shift و Alt دكمه هاي

 

برنامه ها را باز نماییدEnter حال میتوانید با استفاده از دکمه های 2,4,6,8 سمت راست کیبورد موس را هدایت کنید و با

 

و یا به داخل لینکها بروید.

 

چگونه بفهميم كه هك شده ايم؟

 

چگونه بفهمیم که هک شده ایم؟ این سوالی است روزانه بسیاری از افراد از خودشان میپرسند. یا پس از به وجود آمدن مشکلی در
سیستم خود فکر هک شدن سیستم به ذهنشان خطور میکند. اما فهمیدن این که آیا نفوذگر
توانسته به سیستم ما دسترسی پیدا کند برای خود نشانه هایی دارد. تا دیر نشده این
ترفند را مطالعه کرده و در صورت داشتن این نشانه ها سیستم خود را ایمن کنید   
 *هنگام كار با اينترنت
مانيتور شما ناگهان خاموش مى شود يا تصوير آن وارونه مى شود ياسيستم شما به طور
ناگهانى خاموش مى شود و يا
Restart
مى
كند.
* شخصى با ID شما در مسنجر
Yahoo
با دوستانتان صحبت كرده و خودش را به جاى شما جا زده.
* CD-Rom
شما خود به خود باز و بسته مى
شود.
و ده ها مورد عجيب ديگر كه تابحال نديده بوديد و چند وقتى است كه با آنها
دست به گريبان شديد…
در اين موارد احتمال هك شدن وجود دارد . در واقع نفوذگر
با نصب نرم افزار هك بر روى دستگاه شما قادر خواهد بود اين كارها را انجام دهد . البته در بعضى موارد نيز احتمال دارد سيستم شما دچار خرابى سخت افزارى يا نرم
افزارى شده باشد.
ولى هرگز اين مورد را از نظر نبايد دور داشت كه در بعضى موارد
نفوذگر علاقه اى به خودنمايى ندارد . او بدون سر و صدا اطلاعات كسب مى كند و شايد
دنبال پسوردها ، شماره تلفنها ، كارتهاى اعتبارى و يا موارد ديگر باشد.
يك مورد
خطرناك تر هم وجود دارد و آن مورد اين است كه نفوذگر از دستگاه شما به عنوان طعمه
استفاده مي كند

 

یه ترفند جالب برای فایلهای Zip :

من مدتها قبل یه سری فایل داشتم که (برای من) خیلی محرمانه و مهم بود و من هم به دلایلی مجبور بودم که یه چند روزی کامپیوترم رو به یکی از دوستان حرفه ای (در زمینه کامپیوتر) قرض بدم، امّا من باید با این فایل ها چه کار میکردم تا به دست کسی نیفته ؟ باید اونارو تو CD رایت میکردم ؟ ولی اون فایل ها خیلی زیاد بودن و تو CD جا نمیشدن (حتی تو DVD)! حتماً میگید که باید مخفی میکردمشون… . آخه آدم ساده دارم میگم اون یه حرفه ای بود، خب پیداشون میکرد…! پس باید چه کار میکردم تا به این فایل ها دسترسی پیدا نمیکرد و اصلا بهشون مشکوک هم نمیشد ؟ به نظر شما من باید چه کار میکردم ….؟؟؟؟

من چند راه در پیش رو داشتم :

1- راه اول اینکه اونارو پاک کنم و بعد از اینکه کامپیوترم رو از دوستم پس گرفتم، فایلها رو با ریکاوری برگردونم. خب این راه اصلاً عاقلانه نبود، از کجا معلوم بود که اونم همین کار رو نکنه ؟ یا اینکه تو اون درایو چیزی (اطّلاعات) نریزه و اطّلاعات مهم من از بین نره ؟ پس این راه و بی خیال شدم.

2- راه دوم این بود که اون فایلها رو اَبَرمخفی کنم و به جایی انتقالشون بدم که عقل جن هم نمیرسه. خب این راه کمی قابل قبول تره ولی خالی از اشکال نیست چون همون طور که گفتم دوستم یه حرفه ای بود و میدونست که من این اطّلاعات با ارزش رو تو هاردم دارم پس به محض اینکه کامپیوترم به دستش برسه اول تمام هارد رو ریکاوری میکنه بعدش هم تمام هارد رو Search میکنه. اگه من از این راه استفاده میکردم ته دلم قرص نبود و میترسیدم که اطّلاعات لو بره. پس خود به خود این راه هم کنار رفت. (بعداَ آموزش ابر مخفی کردن رو بهتون میدم)

3-       راه سوم این بود که تمام اطّلاعات رو به صورت یک فابل zip. یا .rar در بیارم و روشون کلمه عبور طول و درازی بزارم که نتونه به راحتی قفلش رو بشکنه. امّا چیزی که میگفتم این نیست پس صبر کنید. به نظر شما اگه این کارو میکردم خیالم راحت بود ؟ خب مسلماً یه کپی از اون فایل تهیه میکرد و یه روزی قفلش رو میشکوند. من باید کاری میکردم که اصلا به اون فایلها مشکوک نشه. پس این راه هم زیاد امن نبود.

4-       اما راه چهارم از همه بهتره چون امکان اینکه به فایلها مشکوک بشه و بتونه قفلشون رو بشکنه تقریباَ صفر بود. همه ما میدونیم که با عوض کردن پسوند فایل میشه شکل ظاهری فایل رو عوض کرد، مثلاً شما میتونید با عوض کردن پسوند یک فایل عکس (.jpg) اونو بدون از بین رفتن عکس و خراب شدنش به یک فایل .dll یا ocx. یا .pak یا .tns و یا هر چیزه دیگه ای که شما میخواید تبدیل کنید امّا مشکل به همین سادگی حل نمیشد. من تقریبا حدود پانزده هزار فایل با پسوندهای متفاوت داشتم که به خاطر سپردن نام و پسوندشون غیر ممکن بود. پس کاری که من کردم این بود که ابتدا تمام فایلها رو به یک پوشه انتقال دادم و از اونجایی که نمیشد پسوند پوشه رو عوض کنم مجبور شدم اون پوشه رو به صورت zip در بیارم و برای پرونده یک کلمه عبور مطمئن بزارم؛ حالا بهترین کار این بود که پسوند فایل zip شده رو تغییر بدم، من پسوند اون فایل رو به .dll تغییر دادم تا به شکل یک فایل سیستمی در بیاد چون کسی به یک فایل سیستمی شک نمیکنه و اصلاَ بهش اهمیّت نمیده. قدم آخر هم این بود که این فایل نسبتاَ حجیم رو به پوشه بازیهام کپی کنم. چون فایلهای بازی اکثراَ فایلهای .dll و حجیم هستند غیر ممکن بود که کسی به اون شک کنه. من تنها کاری که باید میکردم این بود که نام اون فایل رو به خاطر بسپرم و زمانی که کامپیوترم رو پس گرفتم پسوند فایل رو به حالت اول یعنی .zip برگردونم و فایلها رو از توش استخراج کنم.

برای تغییر پسوند فایل باید بتونید پسوند رو ببینید؛ در ویندوز نمیشه پسوند فایلهای شناخته شده رو دید و فقط میشه پسوند بعضی از فایلهای سیستمی مانند .dll و فایلهای ناشناخته رو دید. برای اینکه بتونید پسوند فایلها رو ببینید مراحل زیر رو دنبال کنید :

ابتدا وارد Control Panel بشید و روی آیکن Folder Option دابل کلیک کنید، در پنجره ای که ظاهر میشه وارد برگه View بشید و در قسمت Advanced Settings علامت گزینه Hide extensions for known file types رو بردارید و روی Ok کلیک کنید به همین سادگی. حالا شما میتونید پسوند تمام فایلها رو ببینید.

من تونستم با این ترفند که خودم کشفش کردم کامپیوترم رو به دوست حرفه ایم بدم و خیالمم از بابت اطّلاعات مهم و خصوصیم راحت باشه. امیدوارم که این ترفند در مواقع ضروری به کمکتون بیاد .

 

ترفند بستن اتوماتيك برنامه هاي هنگ كرده:

 

مطمئنأ این مشکل برای شما نیز پیش آمده است که برنامه ای تحت ویندوز ، دچار مشکل شده باشد و پیام Not Responding بدهد. ساده ترین کار در این زمان فشردن سه کلید Ctrl+Alt+Delete و انتخاب برنامه و زدن دکمه End Task است تا برنامه هنگ کرده بسته شود. اما این کار ممکن است وقت زیادی از شما را بگیرد. هم اکنون قصد داریم ترفندی کارآمد را به شما معرفی کنیم که با بهره گیری از آن میتوانید پس از هنگ کردن برنامه به طور اتوماتیک آن را ببندید بدون اینکه عملی انجام دهید. 

بدین منظور:

از منوی Start وارد Run شوید و عبارت regedit را وارد کرده و Enter بزنید تا وارد ویرایشگر رجیستری شوید.
اکنون به آدرس زیر بروید:

    
HKEY_CURRENT_USER/ Control Panel/Desktop

حالا از قسمت دیگر رجیستری روی AutoEndTasks دوبار کلیک کنید. در پنجره کوچک باز شده درقسمت Value Data عدد 0 را به 1 تغییر دهید.

نفوذ به ويندوز) xp بدون رمز عبور!(:

يکي از مشکلات ويندوز xp راه نفوذ به آن در صورت فراموش کردن password مي باشد .همانطور که همه شما مي دانيد xp امکان جالب switch user را دارد که مي توان محيط را براي کار user هاي مختلف
فراهم کرد .حالا اگر شما اين password را فراموش کنيد چاره چيست؟. در اين حالت چند
راه نفوذ هست و آن اين است که در هنگام ظاهر شدن منوي کاربران در ابتدا ، دو بار
کليدهايALT+CTRL+ DELETE را فشار دهيد سپس در قسمت نام کلمه administrator را تايپ
کرده و قسمت password را خالي بگذاريد و Ok را بزنيد در اين حال وارد سيستم مي
شويد.

 

حال اگر در هنگام نصب
ويندوز Xp برايAdmin پسورد گذاشته باشند چه كار كنيم؟

براي اين كار قبل يا
هنگام بالا آمدن ويندوز كليد F8 را زده سپس بسته به نوع نياز خود بكي از گزينه هاي Safe Mode را انتخاب كنيد.
بعد از وارد شدن به ويندوز در منو Start كليك كنيد
سپس گزينه RUN را انتخاب كرده ودر جاي خالي عبارت Control userpasswords2 را تايپ
كنيد.
پنجره باز شده داراي 2 TAB به نام هايUsers & Advanced مي باشد.
TAB Users را انتخاب كرده و تيك گزينه:User must enter a username and password to use this computer را برداريد.
با برداشتن تيك اين گزينه ديگر هنگام ورود به
ويندوز از شما پسورد گرفته نمي شود.

 

حالا با استفاده از گزينه Add مي توان نام كاربري را به آن اضافه و با استفاده از گزينه Remove مي توان نام
كاربري را حذف كرد همچنين با استفاده از گزينه Properties مي توان ميزان دسترسي
كاربران به ويندوز را تعيين كرد.

 

 

جلوگيري: از فراموش کردن پسورد ويندوز

 
 

با اين
کار شما در واقع يک نسخه پشتيبان(backup) از پسوردتان تهيه مي کنيد.
براي اين
کار شما به يک ديسکت خام (بهتر است فرمت شده باشد) احتياج داريد.
مراحل زير را
انجام دهيد:
1- به Control Panel برويد.
2- بر روي User Accounts کليک
کنيد.
3- حال بر روي کاربري که مي خواهيد از پسوردش backup بگيريد کليک کنيد.
4- با اين کار شما وارد صفحه تنظيمات مربوط به آن کاربر خواهيد شد.
5- در
قسمت بالاي سمت چپ و در زير بخش Related Tasks روي گزينه دوم

يعني Prevent a forgotten password کليک کنيد.
6- با اين کار يک پنجره جديد باز مي شود. در
صفحه اول بر روي گزينه Next کليک کنيد.
7- در صفحه دوم از شما مي خواهد که يک
ديسکت خالي وارد فلاپي درايو کنيد.
اين کار را انجام دهيد. و براي ادامه کار بر
روي Next کليک کنيد.
8- حال از شما مي خواهد که پسورد جاري خود را وارد کنيد. پس از انجام اين کار

دوباره بر روي Next کليک کنيد.
9- منتظر بمانيد تا
ساخته شود. پس از ساخته شدن دکمه Next فعال مي شود. بر روي آن کليک کنيد.
10- در مرحله آخر که موفقيت آميز بودن اين مراحل را نشان مي دهد بر روي Finish کليک
کنيد.
خب تا اينجاي کار شما ديسکت پشتيبان را ايجاد کرده ايد. حال نحوه استفاده
از آن را شرح مي دهم:
اگر زماني قصد وارد شدن به ويندوز را داشتيد و پسورد خود
را فراموش کرديد طوري که با تايپ کردن پسورد اشتباه، ويندوز به شما هشدار مي دهد که
رمز اشتباه است و دوباره آن را وارد کنيد.در اين هشدار (و در صورتي که ديسکت را
قبلا آماده کرده باشيد) همچنين گفته شده که شما مي توانيد از ديسک reset پسورد
استفاده کنيد

(You can use your password reset disk) که بصورت يک لينک مي
باشد.
بر روي آن کليک کنيد.با اين کار يک پنجره با نام Password Reset Wizard باز خواهد شد.با کليک بر روي Next به مرحله بعد برويد.در اين مرحله از شما مي خواهد
که ديسکت شامل پسورد را در درايو قرار دهيد. پس از انجام اين کار بر روي Next کليک
کنيد.سپس از شما مي خواهد که پسورد جديد و تاييد آن را وارد کنيد. قسمت Password hint هم براي اين است که اشاره اي به رمزتان کنيد تا در صورت فراموش کردن آن و با
ديدن آن اشاره رمزتان را به ياد آوريد.پس از انجام اين کار بر روي Next کليک کنيد و
در مرحله آخر هم بر روي Finish کليک کنيد.حال با رمز جديد وارد ويندوز
شويد.

 

فارسی سازی ويندوز اما دستی ( ترفند registry )

 
 

در این
ترفند قصد داریم روشی بسیار جالب را به شما معرفی کنیم که با استفاده از آن خودتان
میتوانید بدون نیاز به اطلاعات پیچیده کامپیوتری و نرم افزار خاصی و تنها از طریق
رجیستری ویندوز قسمتهای اساسی ویندوز را فارسی کنید. این ترفند روی تمامی نسخه های
ویندوز قابل اجراست.

برای این کار:
از منوی Start وارد Run شوید و در
آن عبارت regedit را وارد کنید و Enter بزنید تا ویرایشگر رجیستری باز شود.
اکنون به آدرس زیر بروید:
HKEY_USERS/S-1-5-21-515967899-1454471165-839522115-1003/Software/Microsoft/Windows/ShellNoRoam/MUICache
حالا در قسمت دیگر رجیستری ، شما میتوانید تمامی اطلاعات زبان را مشاهده کنید. کافی است روی هر کدام از آنها دوبار کلیک کنید و در پنجره جدید و قسمت Value Data به جای نام انگلیسی آن ، نام فارسی مورد نظر خودتان را بنویسید. نهایتأ OK را بزنید
تا تغییرات اعمال شود.

ترفند مرورگر:

 رفع مشکل مشاهده صفحات Save شده توسط IE7:

 
 

 ممکن است شما نیز از کابرانی باشید که برای مرور صفحات وب از Internet Explorer 7 میکنند. در این صورت احتمالأ به این موضوع برخورده اید که صفحه
ای را بر روی هارد Save میکنید اما به هنگام باز کردن این فایل ذخیره شده
کاراکترهای نامفهومی به جای فایل شما نمایان میشود. علت این موضوع چیست؟ در این
ترفند قصد داریم به معرفی راه حل این مشکل ساده بپردازیم.

فایل هایی که این مشکل برای آنها پیش میاید همگی فایل هایی هستند که به مانند
ترفندستان ، عنوان هایی فارسی دارند. در نتیجه این مشکل برای آنها پیش
میاید.
برای حل این مشکل ساده کافی است به هنگام ذخیره فایل html ، نام فارسی را
پاک کرده و عنوانی دلخواه به انگلیسی مثلأ Kamyabonline را وارد نمایید و صفحه را Save کنید.
از این پس برای باز کردن فایلهای اینچنینی مشکلی نخواهید
داشت.
همچنین اگر فایل خود را قبلأ ذخیره کرده اید میتوانید با تغییر نام آن به
انگلیسی مشکل را حل کنید.

 

خاموش کردن کامپیوتر در یک
زمان معین توسط ویندوز XP:

ممکن است این مسئله برای شما نیز پیش
آمده باشد که دوست داشته باشید سیستم خود را به حالتی تنظیم کنید که به فرض پس از
یک ساعت به شکل اتوماتیک خاموش شود. برای این کار راه های مختلفی همانند استفاده از
نرم افزارهای متفرقه وجود دارد ، اما ویندوز XP نیز امکان این کار را به شکلی مخفی
داراست! بدین شکل که با یک عمل ساده میتوان تایمری را ظاهر کرد که بسته به زمان
دلخواه شما سیستم را خاموش خواهد کرد. در این ترفند قصد داریم به معرفی این ترفند
که بسیاری از آن بی خبرند بپردازیم.

برای اینکار:
از منوی Start وارد Run شده و عبارت زیر را وارد نمایید:

 

Shutdown -s -t TIME

دقت کنید که به جای عبارت TIME زمان دلخواهی که میخواهید سیستم پس از آن خاموش
شود را بر حسب
ثانیه
وارد نمایید.
به عنوان مثال قصد داریم تا
کامپیوتر یک ساعت دیگر به شکل اتوماتیک خاموش شود ، برای این کار کافی است عبارت Shutdown -s -t 3600 را در Run وارد نموده و نهایتأ Enter بزنیم.

پس از این
کار خواهید دید پنجره ای باز خواهد شد که تایمر آن تا زمان به صفر رسیدن و خاموش
کردن سیستم کار خواهد کرد.

برای رستارت کردن اتوماتیک هم (ترفندستان) میتوانید از دستور زیر بهره بگیرید:

 

Shutdown -r -t TIME

برای متوقف کردن تایمر هم میتوانید دستور زیر را در Run وارد
کنید:

 

Shutdown -a

 

پخش DVD با Windows Media Player:

برای پخش فایل های DVD با برنامه ویندوز مدیا پلیر باید :
1- رجیستری را باز کنید (Start ==> Run==>regedit)
۲- به HKEY_CURRENT_USER/ Software/ Microsoft/ MediaPlayer/ Player/ Settings بروید
3- یک رشته (string) جدید بسازید و نام آن را EnableDVDUI بگذارید
4 -متغیر (value) آن را yes قرار دهید
5- اگر اینک مدیا پلیر را باز کنید می توانید به File / Open DVD بروید

 

 

 

بازگرداندن ویندوز خراب شده به حالت قبل:

آخرين راه نجات ويندوز با استفاده از System Restore ! ويندوز را براي مواقع اضطراري آماده کنيد!
شرکت سازنده ويندوز Micrososoft ابزاري به نام System
Restore را در ويندوز قرار داده است که از جمله کارکرد هاي آن بازيابي و جلوگيري از هنگ شدن ويندوز در مواقع حساس و اضطراري است. System Restore در حقيقت تنظيمات صحيح ويندوز را به خاطر مي سپارد و آن را در محلي در ديسک سخت براي مواقع اضطراري ذخيره مي کند و با بازيابي کردن اين اطلاعات مي توان از بروز مشکل جلوگيري کرد .

اولين گزينه سيستم ريستور يعني RESTORE MY COMPUTER TO AN EARLIER TIME ويندوز را به حالت قبل باز گرداند و دومين گزينه يعني Create Restore Points مي توان ريستور پوينتي ايجاد کرد.
براي استفاده از اين قابليت مراحل زير را دنبال کنيد :
1- منوي START را انتخاب کنيد ALL PROGRAMS را کليک و پس از آن Accessories را انتخاب کنيد .سپس System Tools را بر گزينيد و System Restore را کليک کنيد.
2- RESTORE MY COMPUTER TO AN EARLIER TIME را کليک کنيد .
3- تاريخي را که در آن کامپيوتر خوب کار مي کرده است را کليک کنيد .
4- اطمينان حاصل کنيد که تمام فايلهاي باز را ذخيره کرده ايد و پس از آن NEXT را کليک کنيد . در اين حالت سيستم عمليات بازيابي و بازگشت به قبل را آغاز مي کند .پس از اتمام سيستم مجددا راه اندازي خواهد شد .
پس از بازگشت به ويندوز پنجره اي باز مي شود که با زدن OK به محيط ويندوز وارد مي شويد . براي ساختن يک Restore Points به مسير قبل رفته و اين بار گزينه Create Restore Points را انتخاب کنيد و با کليک بر روي NEXT به قسمت بعد رفته و نامي را براي Restore Points جديد انتخاب کنيد و حال گزينه Create را کليک کنيد پس از چند لحظه کل تنظيمات ويندوز ذخيره مي شود . از اين پس در صورت بروز مشکل هنگام بوت ويندوز بايد کليد F8 را پايين نگاه داشت و با انتخاب گزينه Last Known Good Configouration ويندوز را به حالت قبل باز گرداند .
پس از این به بعد بهتر است قبل از انجام هر تغییری و نصب هر برنامه ای که نصب آن امکان دارد تغییراتی را در ویندوز اعمال نماید ( مانند آنتی ویروسها ، فایروالها و…) ، برای جلوگیری از خراب شدن ویندوز یک Restore Points ایجاد نمائیم.

 

 

پيغامي قبل از ورود به ويندوز:

اگر ميخواهيد هر بار كه ويندوز شروع به كار ميكند , پيغام هشدار , راهنمايي , خوش آمد گويي و … را بدهد , به زير كليد زير برويد:

[HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Winlogon]

و دو مقدار رشته اي به نامهاي LegalNoticeCaption وLegalNoticeText  بسازيد.به LegalNoticeCaption نام كادر پيغام و به

LegalNoticeText متني كه دوست داريد نمايش داده شود را بنويسيد

 

بزرگنمایی تصاویر بدون کاهش کیفیت:

حتما شده تصاویری داشته باشید که از نظر کیفیت دچار مشکل باشن
مثلا noise داشته باشن این حالات معمولا هنگام عکاسی در شب توسط دوربینهای عکاسی و
یا هنگام بزرگنمایی تصویر بوجود میآدش

CleanerZoomer Professional 3.5.1b اسم
نرم افزاری هستش که برای حل مشکلاتی از این دست طراحی شده.
این نرم افزار در
چند مرحله میتونه پیکسلهای اضافی رو از تصاویرتون حذف کنه

استفاده از تکنولژی nova sharpen پس از بزرگنمایی عکس مورد نظر باعث میشه تا شما به تصاویری طبیعی و
بزرگ (با کمترین کاهش کیفیت ممکن) دست یابید

از دیگر امکانات این نرم افزار
میشه به افزاریش وضوح تصویر (nova sharpen) و تنظیم خودکار بالانس رنگها اشاره کرد

 

مخفی کردن درایوها از My Computer  :

این ترفند به شما این امکان را میدهد که بعضی از درایوها را مخفی کنید یا حتی میتوانید تمام درایوها را مخفی کنید برای این کار وارد رجیستری شوید و این کلید را در آن پیدا کنید :

HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\Current Version \ Policies\Explorer

متغیر به نام NoDrives  را از نوع dword  بسازید گردونه ها وقتی مقدارشان صفر باشد قابل دیدن هستند و اگر مقدارشان 1 باشد مخفی میشوند برای هر گردونه میتوانید به صورت زیر استفاده کنید :

 

A : 1

B : 2

C : 4

D : 8

E : 16

F : 32

G : 64

H : 128

I : 256

J : 512

K : 1024

والی آخر ….

برای مثال اگر بخواهید گردونه c  و گردونه D  را مخفی کنید میبایست دو مقدار 4 برای درایو C  و 8 برای D  را با هم جمع کنید و مقدار 12 را بدست آورید این همان عددی است که باید به متغیر NoDrive  بدهید اما برای مخفی کردن تمام درایوها باید مقدار 67108863  را به متغیر NoDrive  بدهید .

برای این که تغییرات را ملاحظه کنید باید سیستم خود را از نو بوت کنید

 

روشن کردن کامپيوتر در زمان دلخواه :

وارد محيط setup شويد. بعد بدنبال گزينه Power Management Setup بگرديد. حالا گزينه PWron/Resume by alarm را پيدا كنيد.
گزينه فوق را از حالت غير
فعال به فعال تغيير دهيد. حالا گزينه date alarm در زير فعال شده و مي توانيد
تاريخ خود را ثبت كنيد.
زمان را مي توانيد با گزينه Time alarm ثبت نماييد. با فشردن كليد F10 و ذخيره اطلاعات و تغييرات كامپيوتر خود را خاموش كنيد و فقط
سيم برق كامپيوتر به پريز باشد حال در تاريخ و تايم مورد نظر شما كامپيوتر بصورت
اتوماتيك روشن مي شود.

افزودن متن دلخواه در کنار ساعت ویندوز:

با این کار متن کنار ساعت ویندوز خود را تغییر خواهید داد:
1- فرمان Regedit را در قسمت RUN ویندوز وارد کنید.
2- به کلید زیر بروید.
HKEY_CURRENT_USERControl PanelInternation
۳- داده ای رشته ای نوع (String ) با نام S1159 ایجاد کرده ( در صورتی که از قبل ایجاد نشده باشد) و متن
دلخواه خود را در آن وارد کنید.
-4 داده رشته ای دیگر با نام S2359 ایجاد کرده
و متن دلخواه دیگری را در آن وارد کنید. توجه کنید که در ویندوز XP اگر فارسی را
فعال کرده باشید می توانید عبارات را فارسی تایپ کنید.

ترفندي كه با انجام دادنش مي تونيد پشت منوهاي بالاي فولدرها عكس بزاريد.

خوب براي قرار دادن عكس پشت منوي بالاي فولدرها ابتدا روي منوي Start كليك كنيد
و Run رو انتخاب كنيد .

در پنجره ي Run تايپ كنيد Regedit و اينتر بزنيد .

بعد از اين كار پنجره ي Regedit باز مي شه .

از قسمت سمت چپ پنجره به آدرس زير بريد :

HKEY_Current_User >Software >Microsoft >Internet Explorer >Toolbar

حال در قسمت سمت راست بايد يك داده ايجاد كنيد . براي اين كار در قسمت سمت راست
پنجره راست كليك كرده و از New گزينه ي String Value رو انتخاب كنيد .

مي بينيد كه يك داده ايجاد كرده ايد ، بايد نام آنرا به BackBitmapShell تغير
دهيد .

حال داده را باز كرده و آدرس عكسي را كه مي خواهيد براي پس زمينه قرار دهيد در
آن وارد كنيد . توجه داشته باشيد كه فرمت عكس حتما بايد BMP باشد . مثلا E:\bgtoolbar.bmp

باز هم اين نكته رو ميگم كه فرمت عكس حتما بايد bmp باشه ، وگرنه عكس در پس
زمينه قرار نمي گيره .

 

 

غیر فعال کردن پنجره Task Manager و یا سه کلید CTL + ALT + DEL

با بکار بردن دستور زیر با مقدار 1 ، سه کلید CTL + ALT + DEL غیرفعال شده و
منوی Task Manager نیز از راست کلیک بر روی Taskbar غیر فعال خواهد شد .

این عمل فقط در سیستم عامل XP امکان پذیر میباشد .

ابتدا وارد پنجره رجیستری شده و مسیر زیر را دنبال میکنیم :

HKEY_Current_User\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\System

نوع را DWORD Value و دستور را DisableTaskMgr انتخاب میکنیم . همچنین مقدار
جایگزین را 1 قرار میدهیم .

سیستم را ReStart کرده تا نتیجه حاصله را ببینیم . ضمنا برای غیر فعال کردن این
عمل دستور مورد نظر را از مسیر گفته شده حذف میکنیم

 

 

كلید ویندوز = برای نمایش و بازكردن منوی استارت

 

كلید ویندوز + D = تمام پنجره ها را minimize و درصورت فشار دادن مجدد maximize می كند.
كلید ویندوز + E = باز كردن Windows Explorer

 

كلید ویندوز + E = باز كردن Windows Explorer

كلید ویندوز + F = نمایش و بازكردن صفحة Search

كلید ویندوز +STRG+F = جستجو برای نمایش كامپیوتر
كلید ویندوز +F1 = نمایش Help center و Support center

كلید ویندوز + R = Run

كلید ویندوز + Pause = مشخصات سیستم
كلید ویندوز + L = پارك سیستم
كلید ویندوز + U = بازكردن Utility Manager

كلید ویندوز + Q = تعویض كارب

 

 

 

راهنمای کاملی برای خرید دستگاه پرینتر:

 فرض كنيد وارد يك
مغازه فروش کامپیوتر شده اید و مي خواهید يك پرينتر بخرید! چه پرينتري انتخاب مي
كنيد؟ چه مشخصاتی براي شما اهمیت دارد اصلاً آن را براي چه کاربردی مي خواهید؟ همه
روزه افراد زيادي تعدادی پرينتر براي استفاده شخصی يا حرفه اي مي خرند. نوع پرينتري
كه انتخاب مي كنيد بستگی به اين دارد كه از چه چیزی مي خواهید پرينت بگيريد، متن يا
گرافيك يا عكس سياه سفيد؟ در این ترفند قصد داریم به معرفی راه های خرید یک دستگاه
پرینتر یا چاپگر بپردازیم.  اگر بیشتر از متون پرينت مي گيريد و تعداد
اين متون هم زیاّد است يك پرينتر ليزر سياه و سفيد براي شما بسیار مناسب است اما
براي پرينت گرفتن از عكس ها يا تصاوير گرافيكي احتیاج به يك پرينتر رنگي جوهر افشان )جوهر پاش ) يا در صورت امکان يك پرينتر ليزر رنگي داريد.

پرينتر جوهر افشان
و پرينتر ليزر رنگي پرينترهاي جوهر افشان با پاشیدن نقاط كوچك جوهر در يك ورق کاغذ
كار مي كنند. كه باعث بوجود آمدن تصاوير رنگي يا سياه و سفيد و در بعضی مواقع عکاس
هاي با كيفيت مي شود. هر چند پرينترهاي جوهر پاش با خطوط تيز ممکن است مشکل داشته
باشند بنابراين �